Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Toen het kind nog kind was

Een voorstelling die een wat raar gevoel nalaat. Wellicht omdat het geen echte voorstelling is. Theater is spel. Het spel van de ‘homo ludens’. Een spel in een spiegel. Terwijl hier niet veel spel te zien was. Niks dan lof voor de jeugdige acteurs die erin geslaagd zijn deze tekst in te studeren en te reproduceren. Maar veel meer dan voordracht hebben we niet gekregen. Veel woorden, amper spel. Een adressering van het oudere publiek/het ouderpubliek dat aan kinderen zegt wat kan en niet kan, wat moet en niet moet, wat men moet weten en best niet weet of doet niet te weten,... Soms verwijtend, beschimpend. Meteen is duidelijk waar Tim Etchells de mosterd heeft gehaald: bij ‘Publikumsbeschimpfung’ van Peter Handke, een werk dat dateert van 1966 en waarin ook de rollen van het theater werden omgekeerd, waar de acteurs het publiek beschimpten zonder dat er ook maar enige handeling op de scène te zien was. Wat we in Vooruit te zien kregen, was hoe een volwassene de kinderen bij de hand heeft genomen om hen dingen te laten doen die ze in de voorgedragen tekst zelf op de korrel nemen. Kinderen als marionetten… was het dat wat Tim Etchells ons wou voorhouden? Het leukste moment was het korte ‘interludium’ – het tussenspel dat meteen ook het enige spel was – waarin de kinderen wel tot enige actie overgingen: waar ze spelen zoals kinderen verondersteld worden te spelen. Zoals kinderen doen wanneer ze nog kind zijn. Of was dat de boodschap? Dat we kinderen geen kind meer laten zijn? Met onze wetten en verboden, onze kennis die we hen willen opdringen, onze verlangens en verwachtingen… Om met Peter Handke af te sluiten: Als das Kind Kind war, spielte es mit Begeisterung und jetzt, so ganz bei der Sache wie damals, nur noch, wenn diese Sache seine Arbeit ist. (Toen het kind nog kind was, speelde het vol enthousiasme, en nu doet het dat alleen nog als het om zijn werk gaat.)

Bewaar dit item (0)

Medicatie tegen de pijn van het zijn

Grappig eigenlijk, alle bovenstaande reacties. De ene zegt dat de voorstelling hem/haar ontroerd heeft, de andere gaat diepgaand analyseren, zoals recensenten tot op het bot blootleggen en toch de ziel niet vinden.

Theater is voor mij medicatie tegen de pijn van het (gevoelig) zijn. Gaat om verinnerlijking, het openwoelen van je binnenste, de confrontatie met jezelf en (je plaats in) de wereld. Een confrontatie die toelaat om een tijdlang tot rust te komen in de hektische ratrace van het leven, waarbij we doen alsof we niet weten dat we van stof en as zijn en tot stof en as zullen wederkeren. Even afstand nemen van een almaar agressievere en egoïstische samenleving die een naastelkaarleving geworden is.

Theater is troost vinden. Is geraakt en opgebeurd worden. Vertroosting ook die je puurt uit wat de makers je bieden: hun mede-lijden.

Elke theaterbeleving is bijgevolg uniek: omdat iedereen voor zichzelf interpreteert, zijn eigen verhaal samenstelt. Zelf ben ik jaren geleden van het teksttoneel weggegleden om bij de dans te belanden, die het mij zoveel makkelijker maakt om zelf een verhaal te creëren.

Gelukkig zij die kunnen analyseren…

Bewaar dit item (0)