Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Uitgelezen: De figuranten - Bret Easton Ellis

Bret Easton Ellis (1964) is al lang geen onbekende meer in de wereld der letteren. De figuranten (oorspronkelijke titel Imperial Bedrooms) is dan ook al zijn zevende boek. Ook in deze roman herkent de lezer weer de typische, nihilistische schrijfwijze van de auteur. Het hoofdpersonage is ook geen nieuw figuur in Ellis’ werk: ‘Clay’ dook voor het eerst op in Minder dan niks (Less than zero, 1985), het boek waarmee hij op 21-jarige leeftijd debuteerde.

Een terugkerend element in Ellis’ werk is het duistere kantje van de maatschappij. Alles lijkt verdorven, ontnomen van elke zin, de wereld draait enkel nog rond roem en oppervlakkigheid. Hij is dan ook lid van de zogenaamde ‘Generatie X’, de generatie die het nihilisme haast leek te cultiveren in haar werk. Ook in De figuranten draait het rond seks en geweld in een nihilistische maatschappij.

De lezer volgt het verhaal vanuit de ogen en het hoofd van Clay, het hoofdpersonage. De roman is dan ook vanuit een ik-standpunt geschreven, als waren het een soort van memoires. Er is geen alwetende verteller, je komt dus echt alles te weten omdat het hoofdpersonage het je vertelt. Dit zorgt ook voor extra spanning tijdens het lezen: Clay is iets op het spoor, langzaamaan ontrafelt hij de vreemde gebeurtenissen van de afgelopen maanden, en de lezer ontdekt alles tegelijk met hem. Dit zorgt voor een zekere traagheid in de ontwikkeling van de ontknoping, maar het maakt ook dat je als lezer steeds gedreven wordt verder te lezen. Net als Clay wil je weten wat er allemaal gaande is en waartoe alles zal leiden.

Het is moeilijk het verhaal samen te vatten, aangezien de roman niet echt een grote plot bevat. Ook de verschillende personages die in De figuranten opduiken lijken weinig zin te geven aan hun leven, en leiden een eerder doelloos bestaan. Recensenten noemden dan ook de voorganger van dit boek al een ‘ode aan de apathie’.

Verrassend is het boek niet, temeer omdat deze thematiek ook vijfentwintig jaar geleden al bij Ellis opdook, toen hij nog een groentje was en zich volop in die generatie X bewoog. Nu echter behoort hij tot de Amerikaanse literaire elite, en verwacht men als lezer van hem meer dan ‘gewoon’ een voortzetting van het vorige. Toch is De figuranten goed geschreven, vooral doordat de spanning die doorheen het verhaal geweven zit, langzaam op de lezer wordt losgelaten. Op het einde lijkt de roman in een soort stroomversnelling te komen, waardoor de lezer, net als het hoofdpersonage, plots in een maalstroom aan gebeurtenissen terechtkomt waarin hij zich niet goed raad weet. Het doet je verlangen het boek meteen te herlezen, om alles écht goed te begrijpen. Dat is dan ook wat ik zal doen.

Bewaar dit item (0)