Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

De Meelezer van december: 'Mijn Revoluties' van Hari Kunzru

Die vreselijk jaren zestig. Wie ze niet meegemaakt heeft kan enkel maar vaststellen dat de mythe groter blijkt dan de verwezenlijkingen. Maar goed, ze leveren in elk geval genoeg stof om heelder bibliotheken mee te vullen. Ook Hari Kunru heeft dat begrepen, en hij snijdt in zijn ‘mijn revoluties’ een stukje Britse ondergrondse geschiedenis aan dat al te vaak onderbelicht blijft.

Zijn hoofdpersonage Chris Carver is in die woelige periode een politiek activist die meedeint op de golven van het wereldwijde verzet tegen de Vietnamoorlog. Zonder er echt erg in te hebben wordt hij meegesleurd door een aanzwellende onderstroom die hem afsnijdt van de realiteit en in de netten van het radicalisme drijft . Waar hij aanvankelijk slechts meestapt in protestmarsen schuift hij door de jaren langs kraakacties en politiek geïnspireerde winkeldiefstallen naar harde gewapende actie. Terrorisme dus.

Het verhaal op zich is eigenlijk een langgerekte flashback waarbij Chris, die ondertussen een nieuw leven opbouwde als Michael Frame, terugblikt op die bewogen jaren. Kunzru start het verhaal in 1998, het jaar waarop Chris/Michael 50 wordt. Het is een bewogen halve eeuw die tussen het eind van WOII en de aanvang van een nieuw millennium zit geprakt. Kort voor die jaardag duikt een schim op uit zijn verleden die hem dreigt te ontmaskeren. Zijn vrouw en stiefdochter weten niets van zijn recalcitrante jaren, en Chris vindt dat best zo. Ontbloting van zijn ware identiteit betekent trouwens ook vervolging en veroordeling. Hij staat dus met zijn rug tegen de muur. Kort gesteld is Chris hier troefkaart in een politiek steekspel. Een hooggeplaatste politica staat op de rand van het ministerschap, en haar politieke tegenstanders proberen dit te beletten door haar betrokkenheid bij de verzetsgroep waar Chris deel van uitmaakte, naar de media te lekken.

Chris weigert dit spel mee te spelen en vlucht richting Frankrijk. Daar hoopt hij in de Languedoc zijn oude liefde en mederevolutionair Anna te vinden. Op vakantie een paar jaar daarvoor dacht hij haar er herkend te hebben. Een ontmoeting die hem toendertijd volledig uit zijn lood sloeg, want officieel overleefde zij in 1975 de gijzelingsactie op de Duitse ambassade te Kopenhagen niet.

Doorheen deze verhaalkern zit ook nog de verhakkelde relatie met zijn vrouw en stiefdochter verweven.

Met ‘mijn revoluties’ geeft Kunzru ons een inkijk bij de idealistische tegenbeweging eind jaren zestig, begin jaren zeventig. Hij ontwijkt de gebruikelijke valkuilen van overmatig refereren aan de gekende clichés en sausen met de groten der pop -en rockcultuur. Het geheel voelt hierdoor vrij naakt en hoekig aan, een sfeer die goed past bij de setting in kraakpanden en gestripte gebouwen. Geen anekdotisch sfeertje maar een halfdroog relaas van een ontsporing.

Als ideeënroman schiet dit werkje wel te kort. Als je al een gitzwart analyse wil lezen van het deficit van de achtenzestigers, dan is er weinig dat kan toevoegen aan ‘Elementaire Deeltjes’ van Houellebecq. Inhoudelijk en stilistisch steekt hij ver boven Kunzru uit. Deze laatste kan wel de verdediging aanvoeren dat hij iets anders betrachtte dan Houellebecq. Als je ‘mijn revoluties’ leest als een persoonlijke geschiedenis, dan is deze als roman vrij geslaagd. We zien hoe makkelijk een persoon verglijdt in radicalisering, en zichzelf plots vindt in een positie die nog weinig uitstaans heeft met zijn aanvankelijke idealen. Het siert Kunzru ook dat hij een kritische visie in het verhaal insluit, zonder zijn personages te veroordelen. Net zoals dat ook in de realiteit het geval is zijn ze soms weinig consequent. Dit blijkt niet enkel uit de verhaallijn van Chris, maar ook bij de stukjes over diens vrouw. Die heeft een bedrijfje in alternatieve verzorgingsproducten maar door het succes verandert zij stukje bij beetje in een materialistische carrièrebitch. Zij is zo de synthese van de ontwikkeling die vele achtenzestigers doormaakten.

Het boek is zeker vlot en leesbaar te noemen. De keuze om verschillende tijdsniveaus middels flashbacks aan elkaar te lassen, samen met het spanningselement van de dreigende ontmaskering, weet de lezer te boeien. Hoewel hij hierdoor ook voor een stuk het artificiële karakter van zijn verhaalstructuur soms iets te zichtbaar maakt, en het verhaal onnodig rekt.

Onderhoudend, leerrijk en een tikkie spannend. Geen topper, maar best te pruimen.

Tags

boeken

meelezer

uitgelezen

Bewaar dit item (1)