Geert Vandermeersche
- Jonge onderzoeker / ontdekker
- Lid sinds 21 jul 2007
-
Ik wil Geert_VDM volgen
(Wat is dit? Wil je volgen wat een Vooruitlid doet? Welke voorstellingen deze persoon wil gaan zien of zag? Zijn reacties? De leden die hij zelf volgt? Wijzigingen aan zijn profiel?
Meld je aan en klik op “Ik wil X volgen”. Op je persoonlijk dashboard krijg je bericht zodra hij iets verandert.)
Haruki Murakami - 1Q84 - Uitgelezen 16/11/10
1Q84 is een Murakami zoals we die gewoon denken te zijn maar nog nooit echt gelezen hebben. Het lijkt een boek van de Japanse grootmeester overgebracht uit een alternatieve werkelijkheid. Er zijn de herkenbare elementen uit Murakami’s vroegere romans zoals eenzame mensen in de grootstad Tokyo, melancholische verlangens naar verloren verliefdheden, rare verhaalsprongen, maar ook een duistere religieuze sekte, een professionele moordenaar, de vreemde Little People, en bovenal een uitermate spannend plot.
Het boek is het best te beschrijven als het verhaal van twee mensen die afzonderlijk belanden in een vreemde wereld. Afwisselend krijgen we een hoofdstuk over de vrouw, dan over één over de man. Met enige expertise, wordt de lezer de essentiële informatie achtergehouden hoe deze twee met elkaar verbonden zijn. Dat vermoeden heeft de lezer toch. Op hun beschrijving af te gaan, lijkt er niet direct een relatie. Aomame is een huurmoordenaar met het indrukwekkende talent om met een flinterdunne naaldpunt mensen om te brengen: mannen die het verdienen, wordt ons verteld, zij die zich bezondigen aan huiselijk geweld van het ergste soort en ontsnappen aan enige straf. Tengo daarentegen is een eenzame leerkracht die bijles wiskunde geeft, en in zijn vrije tijd schrijft. Pas in het tweede boek, zal de lezer te weten komen hoe deze twee verbonden zijn.
Op weg naar een opdracht, daalt Aomame, op de tonen van Leoš Janáčeks Sinfonietta (trouwens een betekenisvol muziekstuk in de rest van het boek) af naar een andere wereld, net als Alice in Wonderland. Beetje bij beetje, merkt Aomame op, dat eerst details, dan bepaalde natuurlijke fenomenen anders zijn in deze nieuwe realiteit.
“1Q84, besliste Aomame. Qutienviertachtig. Laat ik deze nieuwe wereld zo noemen. De q staat voor question mark – vraagteken.”
Net als in de oude, normale wereld, werkt zij in deze nieuwe wereld voor een organisatie geleid door een oude dame, die haar belast met de taak uitgekozen mannen alsnog te straffen voor hun wreedheden. Niets lijkt veranderd voor Aomame, behalve dat er nu twee manen aan de hemel verschijnen Deze twee manen zijn een teken dat de personages zich in de alternatieve wereld 1Q84 bevinden.“Aan de hemel stonden twee manen. Een kleine maan, en een grote. Naast elkaar dreven ze door de lucht. De grote maan was dezelfde vertrouwde maan als altijd –een gele maan, bijna vol. Maar daarnaast hing nog een maan, een andere maan. Een maan met een ongewone vorm. Enigszins verwrongen, met een kleur alsof hij overgroeid was met dun groen mos. Dat was het tafereel dat ze aanschouwde.”
De wereld lijkt zich ontdubbeld te hebben, maar, verzekert één van de personages Aomame, “laat u door die schijn niet bedriegen. Er is altijd maar één realiteit”. Deze bevreemdende sfeer en het beeld van twee manen maakt van 1Q84 een echt nachtboek.Tengo is een eenzaat met een iets rustiger leven dan Aomame, maar geplaagd door de terugkerend herinnering van een (vreemde?) man (zijn vader?) tijdens een seksuele daad met zijn moeder. Het is dat onzekere verleden dat hem achtervolgt, terwijl hij van de uitgever Komatsu het voorstel krijgt voorgeschoteld om het manuscript Een pop van lucht van een jong meisje Fukaeri te herschrijven tot een meesterwerk. Het is ook in deze passages, dat Murakami het meest schrijft over de kunst van het verhalen vertellen zelf, en zijn eigen stijl en visie op literatuur ontleedt. Deze citaten liggen in dit overvloedige boek voor het oprapen.
“Op z’n minst moet een werk iets ondoorgrondelijks hebben –wat mij betreft, tenminste. … Als ik het allemaal begrijp, begin ik me onmiddellijk te vervelen.”
Dit gevoel van ondoorgrondelijkheid slaat op Murakami’s eigen werk, maar even goed op het verhaal van Fukaeri. Dit meisje blijkt gevlucht te zijn uit een utopische commune Voorhoede, geleid door haar vader. Ook in de verhaallijn van Aomame, duiken verhalen op over deze origineel goedaardige groep, over de radicale afsplitsing van Voorhoede, hun desastreuze vuurgevecht met de politie, en de verdere (vermoedelijke) radicalisering van de goeroe en Fukaeri’s vader. Het is hier dat de eerste verwijzingen naar George Orwells 1984 opduiken. Een personage vertelt over de gedeelde eigenschap van deze groepen: “het natuurlijke verlagen om voor jezelf te denken wordt namelijk van hogerhand de kop ingedrukt. Hun hersens krijgen als het ware dezelfde behandeling als lotusvoetjes”. Het verhaal Een pop van lucht is gebaseerd op de ervaring van Fukaeri, en het verschijnen van The Little People. Het is maar op het einde van het tweede boek dat we de ware inhoud van dit verhaal te lezen krijgen.
De sekte zelf blijft echter gehuld in geheimen, totdat Aomame de opdracht krijgt de leider uit de weg te ruimen. Het is haar laatste opdracht voor de oude dame en daarna moet ze verdwijnen uit angst voor represailles. Op de afwikkeling van deze gebeurtenissen zal iedereen met spanning moeten wachten tot het voorjaar van 2011, vertelt een reclame-tekst me achteraan het tweede boek.
Het symbolische belang dat er aan het jaar 1984 wordt opgehangen, geeft een vreemd gevoel aan iemand die zelf geboren is in het jaar 1984. Het werd zo een beetje een ijkpunt voor mensen om te kijken hoe ver hun maatschappij was afgegleden naar de totalitaire nachtmerrie die George Orwell schetste. En wat bleek, men haalde opgelucht adem. Het was geen maatschappij van Big Brother geworden, hoogstens een waarin er gelijknamige televisieprogramma’s wepden gemaakt. Anderen houdden er dan net weer de omgekeerde visie op na. Murakami schrijft in elk geval geen toekomstvisie, want het verhaal speelt zich in het verleden af, het 1984 dat voorbij is, of het 1Q84 dat nooit gebeurd is. De samenhang tussen 1984 en dit 1Q84 is me nog niet helemaal duidelijk, maar het ligt ergens in de tegenstelling tussen de figuur van Big Brother en de Little People.
“Maar nu, in het echte 1984, is Big Brother te beroemd geworden en te gemakkelijk te doorzien. Als er nu een Big Brother zou verschijnen, wezen we hem meteen met onze vinger aan: “Pas op! Dat is Big Brother!” Met andere woorden, in de werkelijke wereld verschijnt Big Brother niet meer ten tonele. In plaats van Big Brother hebben we nu de Little People. Interessant trouwens, vind je niet, die twee termen naast elkaar?”
Het blijft tot het einde van boek twee onduidelijk wie of wat deze Little People zijn. Maar misschien wil Murakami toch ergens iets zeggen over ‘macht’ in onze wereld. Ik filosofeer even: vroeger werd die uitgevoerd door een vernauwing van de werkelijkheid en de taal; wat niet gewenst werd, werd weggesneden. Vandaag lijkt alles onzichtbaarder te gaan en zijn er verschillende versies van één gebeurtenis, verschillende verhalen. Men hoeft maar de variant op te pikken die je het beste ligt.
Is 1Q84 nu de grote roman, het magnum opus van Haruki Murakami, zoals zo vaak wordt gezegd? In elk geval is het de langste van zijn romans. In grote boeken schuilt altijd het gevaar voor onevenwichtigheid, voor overbodige passages, voor wijdloperigheid, voor niet ingeloste verwachtingen, voor het grote “Te Veel”. Daar kan men Murakami alvast niet van beschuldigen, want ik heb nooit echt het gevoel gehad dat ik een passage kon missen. Dit boek bouwt zeker verder op zijn oeuvre tot nu toe en kan dan ook als een samenvatting gezien worden van het voorgaande, maar tegelijkertijd breidt Murakami zijn repertoire uit, vergroot hij zijn spanwijdte, maar boet hij niets aan beknoptheid (stijl) en leesritme (plot) in.
Even terzijde, moet ik wijzen op de goede vertaling door Jacques Westerhoven. De vertalers van Murakami’s romans leveren over het algemeen trouwens uitstekend werk. Dat maakt dat Murakami één van de weinige buitenlandse auteurs is die ik met een gerust gemoed, zonder vrees voor betekenisverlies, lees in het Nederlands.
Spijtig genoeg, zijn nog maar de eerste twee boeken verschenen in het Nederlands. Voor de derde is het nog even wachten, met spanning. In buitenlandse recensies, zegt men dat Murakami erin slaagt alle verhaaldraden op het einde goed samen te knopen. Op het einde van boek twee, kijk ik als lezer al uit naar dat huzarenstuk. Murakami creëert namelijk 800 bladzijden lang een genietbaar uitwaaierend plot, onverwachte sprongetjes, en zo’n spannende verwarring dat ik in elk geval met “mijn hele lichaam werd verdraaid” in de hersenarbeid die nodig is om de gebeurtenissen te begrijpen. Zulke emotionele braintwisters van boeken, kom je spijtig genoeg niet vaak tegen. De boeken van Murakami blijven dus in zekere zin uniek. Dus is het nu uitkijken naar het derde en afsluitende deel.
- Tags
- Haruki Murakami
- uitgelezen
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Roberto Bolaño: een "andere" Zuid-Amerikaanse auteur
Een zeer mooie en diepgravende recensie, Seth, en ik ben het bijna op alle punten met je eens, behalve op deze…
Ik kan me Bolaño eigenlijk niet voorstellen in het rijtje van Garcia Marquez of Vargas Llosa. Hij staat voor mij iets nieuws voor, zoals elke generatie natuurlijk steeds de diepste breuk met hun succesvolle voorgangers maakt.
Je hebt gelijk dat politiek en de gruwels van de dictatoriale regimes een stevige bodem vormen voor zowel het werk van Llosa als Bolaño. In 2666 (of andere boeken zoals Nazi Literature in the Americas, of Het Lichtende Kwaad) is die gruwel veel meer verbonden met de kunst zelf, met de schrijver, die in Bolaños boeken vaak geen linkse rakker met ideeën van vrijheid en gelijkheid is (zoals wij het zo vaak willen zien), maar een gewillige (mede-)dader in het regime van Pinochet of een intellectueel met waanvoorstellingen van zuivering en orde. Het politieke geweld staat niet los van de literaire bezigheid.
Bolaño zei ook over het magische realisme, wat wij toch vereenzelvigen met de Zuid-Amerikaanse literatuur, dat het “stinkt” (Enkel Cortázor erkende hij als voorbeeld). Hij verweet Garcia Marquez zijn vriendschap met Fidel Castro en zijn blinke vlekken voor de inbreuken op de mensenrechten daar, of Vargas Llosa zijn gooi naar het presidentschap en zijn verdediging van het liberalisme. Hij wijst, denk ik, in zijn boeken op een speciale vorm van moraliteit voor de schrijver. Op een bepaalde manier is 2666 een antwoord op een van de stellingen van Marquez dat je enkel boeken kon schrijven over de levenden (ik herinner me dat toch ergens gelezen te hebben). Laat 2666 nu net gaan over het kerkhof dat de geschiedenis achterlaat. (Ik citeer hier even mijn Engelstalige versie van Bolaños Amulet met de eerste verwijzing naar het jaartal 2666):
“Then we walked down the Avenida Guerrero… Guerrero, at that time of night, is more like a cemetery than an avenue, not a cemetery in 1974 or in 1968, or 1975, but a cemetery in the year 2666, a forgotten cemetery under the eyelid of a corpse or an unborn child, bathed in the dispassionate fluids of an eye that tried so hard to forget one particular thing that it ended up forgetting everything else.”
Alles herinneren, is dat dan de taak van de schrijver?
- Tags
- uitgelezen
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Geslaagde opvolger
Net het boek ”Kentucky, Mijn Land” uit. Een uitgepuurde(re) stijl, dezelfde kijk op de wereld, een personage aan de andere kant van de leeftijdsgrens, maar in het algemeen vind ik dat Baeten Gronda erop vooruit gaat (ten opzichte van zijn debuut).
- Tags
- literatuur
- Paul Baeten Gronda
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Meelezer van mei: Graz – Bart Moeyaert
We leren Herman Eichler, hoofdpersoon en verteller in Graz van Bart Moeyaert enkel kennen door zijn eigen woorden. In een lange monoloog vertelt deze apotheker wat hij denkt en wat hem overkomt terwijl hij in het stadje Graz rondwandelt. In zijn hoofd raken alle gebeurtenissen van de dag al vlug versmolten met elkaar en met gebeurtenissen van een nacht uit het verleden. Een ongeval, ingebeelde gesprekken met zijn dode moeder, een stil diner met zijn vader, van wie hij de apotheek erfde, een ontmoeting met een boekenverkoopster, en een onverwachte scène met een onbekende man in het park. Al deze gebeurtenissen vormen de lange woordenstroom van Herman Eichler, die hij afwisselend gecontroleerd, dan iets chaotischer aan de lezer vertelt. Het lijkt alsof deze geïsoleerde persoon ons in vertrouwen neemt, maar misschien is het vertellen enkel een oncontroleerbare drang. Zo zegt hij immers zelf: “mijn gedachten houden nooit hun mond” en,
“Elke nieuwe gedachte maakte een andere nieuwe gedachte los. Het gros liet iets zien wat mij aan het denken zette, de rest was problematisch, om niet te zeggen onoverkomelijk.”
Maar de hoofdpersoon lijkt er toch enige trots te vinden in het vertellen van zijn wijsheden. Hij ziet het als het grootste onderdeel van zijn beroep; het geruststellen en uitdelen van goede raad. Mensen stappen zijn winkel immers binnen om “aandacht te komen halen. Wij moeten de eersten zijn die zeggen dat alles goed zal komen”. Zo spreekt Herman ons als lezers nog het meeste aan zoals de klanten in zijn apotheek. Maar zijn uitspraak over zijn vaders kwaliteiten als raadgever, dat “dat soort wijsheden … strikt genomen geen wijsheden zijn” zou ook voor Herman kunnen gelden. Misschien zijn zijn woorden bovenal trucjes om op ons afstand te houden? Zo geeft hij zelf toe, dat “mijn probleem is dat ik veel kan navertellen, maar niet alles, als het over mezelf gaat”. Zijn minutieuze opsommingen van handelingen en gedachten, en zijn pretentie tot rationaliteit (“Ik detecteer, ik analyseer. Ik geef de dingen een plek tussen goed en ongezond, dat is mijn aard.”) lijken vooral een diepere waarheid te verdoezelen. Hij claimt geen man te zijn “die zich gemakkelijk ergens druk over maakt. Ik geef al jaren raad, ik zie aan de geneesmiddelen welk seizoen het is, ik werk mijn boekhouding bij als dat nodig is, ik wandelen voor ik slapen ga”. Maar hoe standvastig hij zichzelf ook probeert voor te stellen, we komen er vlug achter dat dit niet helemaal waar blijkt te zijn. Hij ziet zichzelf als een raadgever, die perfect afgewogen porties wijsheid uitdeelt en ons voorhoudt dat goede raad er bij hem uitkomt “in hele volzinnen … Ik heb de juiste woorden in de goede volgorden in een laatje klaarliggen”. Maar de man ziet en praat wel met zijn dode moeder.
Terzijde, alhoewel Moeyaert meesterlijk ingetogen schrijft, vond ik het overmatig gebruik van deze wijsheden, aforistische uitspraken , zoals “een leven verandert in een vingerknip” en “er zijn angsten die ik niet graag een naam geef” (vaak om paragrafen af te sluiten) stilistisch ietwat vervelend.
Graz moet het zeker niet hebben van wereldschokkende gebeurtenissen. We blijven als lezer altijd hangen in de persoonlijke en intieme sfeer van die ene persoon. Waar dit boek dus mee staat of valt is de stem van de verteller; hoe wordt het verhaal ons verteld? Kan deze persoon ons boeien? Kunnen we hem geloven als persoon met alle contradicties die dit met zich meebrengt, of blijkt hij enkel een mondstuk van de auteur te zijn? Worden de gebeurtenissen ons op zo’n manier verteld dat er een gevoel van spanning ontstaat?
“Ja”, Moeyaert slaagt erin het juiste tempo te vinden waarin hij zijn verteller de verborgen elementen laat ontsluieren. Zo komt de lezer druppelsgewijs aspecten van de hoofdpersoon te weten die hij waarschijnlijk liever niet vertelde. Zo wordt deze figuur uitermate interessant, vaak ondanks zijn eigen bedoelingen. Hij toont zich als een goede man met empathie, inlevingsvermogen en verbeeldingskracht. Maar door plotse openbaringen (“Toen die mogelijkheid bij me opkwam, kantelde de wereld”), komt zowel de lezer als hijzelf tot nieuwe inzichten over wat er allemaal gebeurt in dit boek.
Hij is een man die de buitenwereld en andere mensen op een afstand probeert te houden. Hij wandelt “precies [met] de goede snelheid om veel te zien maar weinig in me op te nemen, zodat mijn hart al kon gaan slapen voor ik in mijn bed lag”. Vele observaties vormen slechts het beginpunt voor overpeinzingen over zichzelf. Het is in de weinige momenten dat we andere stemmen horen dat we zijn tragiek begrijpen. Hij heeft moeilijkheden om relaties op te bouwen met mensen rond zich. Zo vindt hij het moeilijk om op straat met twee meisjes uit de buurt te praten: “Nog nooit hadden we een woord gewisseld en een keer moest de eerste keer zijn, maar ik zweeg weer eens.” Als apotheker heeft hij de nodige opmerkzaamheid en inleving om andermans problemen te begrijpen, maar hij blijft geïsoleerd. Hij gaat de “risico’s” van menselijk contact vlug uit de weg. Zo geeft hij ook toe dat zijn naakte lichaam “nog nooit daar iemand anders dan door mezelf bekeken” was, en op andere momenten ontwijkt hij zelfs zijn eigen blik in de spiegel. Maar deze citaten zou de indruk geven dat dit een triest boek is, terwijl ik denk dat Moeyaert meer levendigheid en menselijkheid in zijn boek legt dan een louter negatieve kijk op het leven.
Uiteindelijk moet ik zeggen dat ik aangenaam verrast was door Graz. Moeyaert schrijft in een ingetogen en sobere stijl zonder excessieve tierlantijntjes en schetst zo een intiem portret van een eenzaat. Of Herman er uiteindelijk in slaagt om iets op te bouwen met andere mensen, zal u zelf moeten lezen. In deze strak georchestreerde vertelling, laten gebeurtenissen en gedachten immers maar langzaam hun betekenis los. De problematiek van deze “goede ziel” is net dat; hoe hij aan de buitenwereld vooral niet veel los laat over zijn eigen gesloten universum. Misschien is het mijn enige kritiek op het boek als geheel, dat deze thematiek niet bijster origineel is, hoe goed het boek er ook in slaagt om het over te brengen.
Het is een metafoor die Bart Moeyaert in zijn boek wijselijk omzeilt, maar het wordt wel vaak gezegd dat literatuur een medicijn is. Maar wat voor medicijn is Graz dan? Het boek is geen aspirientje tegen de hoofdpijn, een sussend woordje na een zware werkdag. Maar evenmin is het een inenting voor zwaardere tijden, een kleine dosis ziektekiemen die ons leert om te gaan met grotere onheilen. Neen, (om deze te lang uitgesponnen metafoor af te ronden) Graz is als een capsule die over de tijd zijn inhoud vrijlaat, mondjesmaat komen er meer en meer inzichten en betekenissen los. Een lezer doet er goed aan om deze kleine en “heilzame” pil van 101 bladzijden in te nemen.
- Tags
- Bart Moeyaert
- uitgelezen
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Paul Bley - fragment uit een Arte-docu
Een kleine inleiding op Paul Bley’s kijk op kunst, en daarna komt de prachtige muziek zelf aan het woord
- Tags
- jazz
- Paul Bley
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Uitgelezen: met hoopvol enthousiasme
Mag ik deze Uitgelezen nomineren als één van de meest enthousiaste; dat lag natuurlijk grotendeels aan J.P. Van Bendeghem, die me er aan herinnerde dat ik Julian Barnes maar weer eens moest opnemen. Een fijne man, en vooral een zeer goede lezer. Op één misverstand na (hij leek Het Bedrog even met Bericht aan Allen te verwarren), haalde hij dingen uit die boeken die ik er in mijn leven niet zou uithalen; met dank aan de originele Engelse titels. Het spelletje tussen Fien Sabbe en Jos Geysels is ondertussen bekend, maar hoort zo een beetje bij de randanimatie van een Uitgelezen-avond. Blij ook om te horen dat Bericht aan Allen, een boek waar ik zelf heel veel van genoten heb, positief werd besproken.
Hannelore Bedert behoort zeker tot de betere muzikale gasten van Uitgelezen, alhoewel ik mijn bedenkingen blijft hebben bij het hele dialect-pop-gedoe; het begint meer op een trucje te lijken. Maar goed was ze, zonder meer.
En dank voor de ijspralines!
- Tags
- uitgelezen
- uitgelezen: stille hoop en grote illusies
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Een korte reactie: Schrik - Vladimir Makanin
Zwaarmoedig, misschien, maar ook komisch. Zielig, misschien het hoofdpersonage, maar Vladimir Makanin lijkt me allesbehalve een armtierige auteur. Ik denk dat ik toch wat meer van deze hedendaagse Russische literator moet lezen.
Het boek is nog niet helemaal uit, dus ben ik nog niet helemaal zeker van mijn mening. Ik ben het gedeeltelijk eens met PetraB, dat de zinnen soms eens een bocht uitvlogen of alleszins toch zijweggetjes opzochten waarvan een GPS je zou zeggen dat ze je verder van je bestemming afbrengen, maar ik vond dat net helemaal passen bij het hoofdpersonage, toch een oude man met enkele afwijkingen die hij nog net onder controle kan houden.
Goed boek, zonder meer ….
- Tags
- uitgelezen
- uitgelezen: zij die met hun leven spelen
- Vladimir Makanin
1 reactieBewaar dit item (0)
Geslaagde editie, dat zeker en vooreerst!
Weinig edities waarop ik het zo eens was met het panel. Jos Geysels (of was het Anna Luyten) had gelijk dat Vochtige Streken een soort paradox voor de criticus vormt: ben je ertegen, lijk je al vlug een “oude zak”, een “reactionair”, een “conservatief”, maar ervoor kan je ook niet zijn, je weet namelijk wat kwaliteit is en dit boek is dat duidelijk niet. Baeten Gronda’s boek Nemen we dan samen afscheid van de liefde is een prachtig boekje en daar was het hele panel het over eens. Maar ik weiger het wel een meesterwerkje te noemen; niet omdat, zoals Jos Geysels, het voor de schrijver benauwend zou werken, maar omdat het dat niveau nog niet haalt. Maar deze schrijver kan nog veel groeien, dat is zeker. Ludo Mariman is een goede keuze voor een editie als deze, alleen spijtig dat “There will be no next time” niet werd gespeeld (Zo’n dijk van een nummer!). Over Arnon Grunberg kan men veel discussiëren, sommigen zijn ervoor, anderen ertegen; en zo gaat dat dan in het leven, net als in Uitgelezen. En op het eind van dat alles heb je altijd nog meer boeken in je hoofd of in je handen die je nog zou of had moeten lezen.
- Tags
- uitgelezen: kontschoppers
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Uitgelezen - Dinsdag 18 november: "Nemen wij dan samen afscheid van de liefde"
Vlot uitgelezen met een glimlach! “Nemen wij dan samen afscheid van de liefde” is inderdaad een goed begin voor Baeten Gronda.
Ondanks alle lof die ik hem zou willen toezwaaien, toch enkele kritische geluiden. De openingszin bijvoorbeeld is van het soort dat vooral streeft naar gedenkwaardigheid, maar spijtig genoeg uitschuift in dat opzet. “Alles is porno geworden”; het bekt goed, het trekt de aandacht, maar wat het nu eigenlijk betekent, daar ben ik zelfs na de lectuur van het boek niet helemaal uit. (Verlicht deze onwetende, als u me kan uitleggen wat het met de rest van het boek van doen heeft). Enkele andere pogingen tot one-liners of scherpe grappen en grollen vallen ook op hun gat.
Dit alles doet natuurlijk niets af aan de vlotte schrijfstijl, de lichtheid ondanks de zwar(t)e ondertoon van het verhaal, en de voor de rest geslaagde humor. (Lange leve humoristische of tragikomische literatuur, trouwens! Dit genre wordt nog steeds niet naar waarde geschat, lijkt me. Schrijft u maar eens een geslaagde komische roman). Paul Baeten Gronda heeft een goede start genomen, op naar het volgende boek.
Hier nog een interview met de man:
- Tags
- Paul Baeten Gronda
- uitgelezen: kontschoppers
1 reactieBewaar dit item (0)
Start van een nieuwe reeks hoogvliegers
Het blijft altijd een beetje verbazingwekkend dat Uitgelezen blijft zorgen voor hoogvliegers op het gebied van aangename literaire discussies (toegegeven: met een dipje hier en daar, maar dat heeft meer met meningverschillen te maken, denk ik). Dit jaar nam Uitgelezen met Noord Oost Zuid West een belovende start.
Het was een leuke avond; nog gemoedelijker dan anders, leek me, of ben ik na zowat een half jaar Uitgelezen-loos geweest te zijn, wat ontwend aan het hele gebeuren. Of lag het nog meer aan het “Jef Geeraerts gooit zijn eigen boek en de lucht en wie het vangt, krijgt het” moment, of aan het feit dat er jarigen gelukkig zijn gemaakt. (Altijd leuk, ik stel voor dat tijdens de januari-editie op dinsdag 20 januari dat ook gebeurd: een zeer goed moment om jarigen dan te trakteren op een boek ;-)
Eigenlijk moet ik bekennen dat in tegenstelling tot andere edities de thema’s, boeken en gasten me aanvankelijk minder aanspraken. Gelukkig worden vooroordelen al eens tegengesproken door de werkelijkheid. Gène Bervoets is nu niet direct een tv-persoonlijkheid waarvoor ik voor de buis blijf hangen (integendeel), maar de man heeft wel een literatuur-hart. Naar Merelbeke van Stefan Hertmans is inderdaad een prachtboekje. Ik schaar me dus helemaal achter zijn signalement. Wat me opviel aan Lieve Joris, is haar mooie spreektaal, een beetje jaloezie daarover speelt toch bij me op ;-)
Verder blijft er natuurlijk de soms opspelende onenigheid in het panel over Philip Roth; best grappig om te zien hoe Anna Luyten inpikt om even een steek onder water te geven over één van de beste schrijvers van het moment. Ze heeft het natuurlijk helemaal bij het foute eind.
- Tags
- uitgelezen
- Uitgelezen: Noord Oost Zuid West
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
De Meelezer van oktober: "Gangreen I - Black Venus (Jef Geeraerts)"
“Goed en Kwaad hadden nooit bestaan, de taal werd opnieuw kreet” schrijft Jef Geeraerts ergens in dit eerste deel van zijn Gangreen-cyclus. Hij beschrijft in dit boek de ontsnapping van een blanke man uit de verstikkende (seksuele) moraal van het katholieke Vlaanderen (en bij wijze van import & kolonialisme het Kongo van de ‘paterkes’ ). Geeraerts wil ontaarde boeken schrijven, die “de vracht van eeuwen geestelijke slavernij eindelijk kwijt raken!”. Retrospectief kijkt hij terug, “God in de hemel, het is nu al 1967 en wat ik hier ga vertellen gebeurde heel in het begin van die heidense, heilige periode, in het jaar 1955, het jaar van de basalten maagd ha”. Die eerste, meesterlijk lange zin hoorde ik hem zelf voorlezen op Zozegd vorig jaar in de Theaterzaal van Vooruit. Laat het nu net die stijl zijn die het boek zo goed maakt en redt van zomaar één van de vele schandaalboeken te zijn uit de woelige jaren ’60. Als één lange woord-stoot, komt Geeraerts’ relaas over zijn verblijf in het Kongo van de jaren ’50 eruit. Het is een bijna totale zuivering geworden, van wat Geeraerts ervaarde als een ziekte. Zo moet men ook de titel en het opschrift begrijpen: “Sommige gedeelten gingen reeds tot ontbinding over, want ik had te lang gewacht. Toen begon ik ze één voor één af te hakken. Dit is het verhaal van het eerste litteken.” Het boek is geobsesseerd door het lichaam en seks en springt van de ene seksuele extase naar de andere, doorspekt met indrukwekkende citaten waarin Geeraerts zijn gal spuit over de visie van de Kerk op liefde en seks. Het is één lang protest tegen wat hij het “frustro-purito-christo-racistisch syndroom’ noemt, een woord dat een prominente plaats verdient in elke psychologische encyclopedie. Geeraerts bestrijdt (zulke strijdvaardige woorden mogen misschien wel gebruikt worden) “de tekenen van de voortschrijdende aftakeling” met erotiek, en een litanie van seksuele ervaringen, die aan het religieuze beginnen te grenzen (Er wordt niet voor niets uit het Hooglied geciteerd, zowat het meest erotische dat je in de Bijbel kan terugvinden).
Het is nu net die carrousel van seks en nog meer seks die soms wat begint te vervelen. Men vergeet al vlug de werkelijke opdracht van het hoofdpersonage; aan de “onbereikbare rand van het oerwoud, een weerspannige maagd … een streep van negen kilometer doorheen … trekken met de hulp van een driehonderdtal niet bijster enthoesiaste negers die ik achteloos tot volgehouden arbeid trachtte te bewegen”. Wacht even, dacht ik tijdens het lezen van zulke passages, draagt dit boek de clichés over (luie) Afrikanen en, later in het boek, (minderwaardige) vrouwen gewoon niet verder uit. Dat leek me nu niet echt verlicht te zijn, voor een boek dat zijn gat veegt aan Westerse waarden. Het zijn dit soort vragen die een tegenstander van het boek terecht zou mogen vragen. Het hoofdpersonage geeft toe dat hij walgde van “vrouwen met cellulitis, hangende borsten, uitgezette buiken, zware uiteinden, afbrekende tanden, gezwollen voeten, die overal pijn hebben, die vlug moe zijn, wit verlies hebben, daar een geur van verrotting verspreiden,…” Er is bij hem de schrik dat als “ze eenmaal oud en rimpelig zou zijn als de vele uitgezakte, snuivende, dikke vrouwen van de wereld en dan was het alsof de hand van een geraamte mijn penis omvatte en ‘m niet meer los kon laten en dan kreeg ik het koud”. Afrikanen krijgen het al even hard te verduren. Ter verdediging van het boek, moet gezegd dat de auteur zijn eigen (blanke) volk allerminst spaart. Eén voorbeeld: “De blanke wet maakt de mannen zwak als kinderen”. Ten tweede, het hoofdpersonage houdt soms ook echt van de zwarte vrouwen waarmee hij voor korte of langere tijd in bed duikt: Mbala was “de eerste vrouw van wie ik heb gehouden dat het soms pijn deed …”. Misschien gaat het boek daarom nog het meest over wat het betekent een blanke Westerse man te zijn. Zijn vitaliteit vindt die man nog het meeste terug als hij zijn ‘Westersheid’ achter zich laat: “vanaf dit ogenblik was ik geen westerling meer, ik was nu totaal opgenomen in een geheime sekte, ik onderging nu de inwijding, sacraal, archaïsch, eeuwen cultuur vielen van mij af”. En als ware hij een herboren man, begon hem “eveneens in die dagen het beschaven der wilde volkeren … steeds minder te boeien –teken van groeiende bewustwording-”. Het is in die momenten als de carrousel van seks even stopt voor een kleine onderbreking dat het boek me het meest kon boeien. Op het einde van het boek bijvoorbeeld staat de onafhankelijkheid van Kongo voor de deur en wordt het hoofdpersonage afgesnauwd door een zwarte man: “Blanke, dat is jouw zaak niet”. Hij wreekt zich “in die seconden op het zwarte ras, ik wreekte ook de onvergefelijke lafheid van mijn regeerders, die niet hadden durven te vechten voor dit prachtige land”. Deze passage deed me nog het meeste aan J.M. Coetzee denken, die deze nazinderende blanke nijd om de dekolonialisering zo virtuoos beschrijft in zijn boeken.
Als 24-jarige meelezer vroeg ik mij aanvankelijk af wat de relevantie is van alweer een nieuwe herdruk van “zo’n schandaalboekske uit de jaren stillekes” en “gaat het hier gewoon niet om een nostalgische reflex van de Mei ’68-generatie die het maar wat graag nog eens wil hebben over zijn seksuele revolutie, zijn lak aan alles waar een weem van autoriteit aan vastkleefde?”. Het is onmogelijk voor mij om de impact van het boek toenertijd te vatten, maar met de terugkeer van het nieuwe puritanisme in onze maatschappij blijft het boek misschien relevant, dacht ik. Maar er blijft iets steken; er is namelijk maar zoveel dat een mens kan verdragen van de uitputtende beschrijvingen van andermans seksuele escapades. Ik wou de schrijver al vlug vragen om nu eens over iets anders te praten. (En gelukkig doet hij dat ook) Seks is immers een marketing-gimmick geworden en een schokeffect heeft het al lang niet meer. Ik bewonder wat de publicatie van Gangreen veroorzaakt moet hebben en de moed van Geeraerts, maar ik denk dat de taboes van onze tijd al helemaal ergens anders liggen. Het boek is voor mij echter wel meer dan een louter tijdsdocument, en dat heeft het vooral aan enkele geweldige passages over religie, de oorlogsdrift van de mens, huwelijksspanningen (de tirade van zijn vergeten vrouw!), en aan zijn magnifieke stijl te danken.
- Tags
- Gangreen
- Jef Geeraerts
- uitgelezen
- Uitgelezen: Noord Oost Zuid West
- zogezegd
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Bon Iver (live) op La Blogothèque
Bekijk ook zeker Bon Iver op La Blogothèque voor prachtige live-versies van songs als Skinny Love, Wolves (Act I & II), Lump Sum, Blindsided en (mijn eigen favoriet van het moment) Re: Stacks.
Ook interessant om Bon Iver met band aan het werk te zien. Vraag me af in welke hoedanigheid (solo of met band) hij op het podium van de Balzaal zal staan.
- Tags
- Bon Iver
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Muisstil tijdens Bon Iver
Ik beloof alleszins muisstil te zijn tijdens het concert. Ik zal toch enkel kleine geluidjes van verbazing en genot kunnen voortbrengen. Net zoals mijn mond open viel (dat bemoeilijkt het praten) bij elke (de 43ste ! , ondertussen) luisterbeurt van zijn prachtige cd, For Emma, Forever Ago.
- Tags
- Bon Iver
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Ingetogen Gravenhurst
Een fantastische keuze om Gravenhurst op zondag te programmeren (sowieso een groep die in Vooruit móet staan, na het wonderbaarlijke “The Western Lands”). Het was lang geleden dat ik, als afvallige ongelovige, een zondag nog zo ‘spiritueel’ en ingetogen heb beleefd. Gravenhurst was in Vooruit en ik zag dat het goed was; het toepasselijk religieuze “Saints” misstond dus niet. Het bleef, spijtig genoeg voor de echte muziekfan, bij een relatief kort, maar “mellow” optreden, met een korte bisronde. (Vandaar ook maar 3 sterren)
Alhoewel ik het eens ben met je, Parola, over het excessief gebruik van de bruuske stil – luide noise afwisselingen (vooral in overmate gebruikt in post-rock kringen), waren er wel genoeg songs die het hielden op ingetogen mijmerende stilheid. Het prachtige “Hourglass” bv.: een song die zou gaan over Londen & “Nicole”, een verzoekje uit het publiek dat sympathiek genoeg als afsluiter van het optreden werd gespeeld & “Damage II”: “this is how the damage is done”
Na het optreden bleef er maar één gaatje zitten, het prachtige “Farewell, Farewell” werd over het hoofd gezien. Maar het blijft een goed teken voor een groep als zijn luisteraars na een handvol cd’s al hun eigen perfecte setlist in hun hoofd hebben steken. Zo zal er altijd wel een parel overboord vallen. “She Dances”, “Hollow Man”, “The Western Lands” en alle bovengenoemde nummers maakten veel (zoniet alles) goed.
@parola: ik denk dat je misschien “strummen” zoekt; een Engels leenwoord en moet ook op z’n Engels worden uitgesproken.
- Tags
- Gravenhurst
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Boeken om in te bijten
Ik las net dat de literaire chocolatier Marc Vandenbussche op het festival ”Zogezegd” (deze vrijdag 4 april) in Vooruit 24 chocolade boeken zal serveren. Ik hoop dat “het publiek dus telkens een chocoladen boek [zal] kunnen eten.” Alweer een goed vooruitzicht !
http://http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=1N1Q3A5L
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Philip Roth - Exit Geest
Men zou, na de dood van de ene grote auteur, bijna vergeten dat er op deze aardbol nog andere grote en magnifieke auteurs rondlopen. Ik stel dan ook het laatste boek van Philip Roth voor: Exit Geest. En bij mijn weten is Philip Roth nog maar weinig aan bod gekomen tijdens Uitgelezen, maar ik kan me vergissen
Na elf jaar afwezigheid, keert Nathan Zuckerman terug naar New York. Eenzaam op zijn berg in New England heeft Zuckerman alleen maar geschreven: geen stemmen, geen media, geen terreurdreiging, geen vrouwen, geen nieuws, niets anders aan zijn hoofd dan zijn werk en het klimmen der jaren. Terwijl hij als een geest uit het verleden door Manhattan waart, heeft hij al snel drie ontmoetingen die van zijn zorgvuldig gekoesterde isolement weinig heel laten. De thema’s? De angst na 9/11, de angst voor (fysieke) aftakeling en de angst dat de (literaire) nagedachtenis (van een auteur) niet veilig is en in de handen komt te liggen van aasgieren.
”’Exit Geest’ is een vitale roman over aftakeling, angst voor de dood en bezorgdheid om de immer dreigende diefstal van een nagedachtenis. Philip Roth blijft zijn nagedachtenis verzekeren met sprankelende boeken, die de mens en zijn verlangens breeduit etaleren en de neuroses van dit tijdsgewricht genadeloos analyseren.” – Humo
“Het is vooral een bevlogen roman over de aftakeling van onze cultuur, een boek dat het verdient om de toon en de inhoud van het literaire gesprek nog lang te bepalen.” – NRC Handelsblad
- Tags
- jubilieum
- uitgelezen
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Vallende man - Don DeLillo
Ik kon me toch niet helemaal inhouden om een tweede roman voor te stellen. Het is ”Vallende Man” van Don DeLillo geworden. Deze meester van de Amerikaanse literatuur houdt zich al vele jaren bezig met het beschrijven van onze veranderende maatschappij. Al in de jaren ‘80 had hij het over terrorisme (nog voor het vandaag de krantenkoppen domineert). Niet verwonderlijk dus, dat hij een roman schreef over 9/11. Net als Jonathan Safran Foer belicht DeLillo hoe het leven van een gewone sterveling verandert door die ramp. Benieuwd wat Phara de Aguirre en Guy Verhofstadt als journalist en politicus hierover te zeggen zullen hebben.
Enkele perscitaten:
”Don DeLillo heeft zijn 9/11-roman klaar en met ‘Vallende man’ laat hij de concurrentie ver achter zich.” – Cutting Edge
”Vallende man is de absolute triomf van het kleine verhaal tegen de achtergrond van de grote tragedie.” 8Weekly
- Tags
- uitgelezen
- uitgelezen 5 jaar
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Eclecticisme op z'n best met Hank Roberts, Marc Ducret & Jim Black.
Gisteren ging ik helemaal onvoorbereid naar het jazzconcert van Hank Roberts en co; ik kende deze drie muzikanten van haar noch pluimen. Enkel de verwijzingen naar andere namen en de audio-fragmenten op de Vooruit-site gaven mij een idee van wat het zou worden. Dit trio heeft letterlijk elke stijl uit de kast gehaald: van free jazz tot bluesy popsongs, van Indiaanse sjamaan-liederen tot spirituele Arvo Pärt-achtige cello-solos. Een ware ervaring, en het publiek vond dat blijkbaar ook.
(Ik blijf me er trouwens keer op keer over verbazen wat voor een geweldig technisch begaafde muzikanten deze jazz-musici steeds zijn. Ze hebben eerder hun instrument helemaal onder de knie waarna ze helemaal kompasloos gaan, dan geleid te worden door het instrument zelf -wat misschien soms zo lijkt)
- Tags
- jazz
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Uitgelezen – O dierbaar België was de mooiste Uitgelezen tot nu toe. Toch naar mijn bescheiden mening, en beperkt tot de zevental die ik al zag.
Misschien was het omdat de gasten allemaal hun persoonlijke verhalen over deze grote thematiek (‘wat is een land?’, ‘wat is een cultuur?’, en ‘hoe gaan we om met een andere cultuur waaraan we zo verbonden zijn?’) meebrachten. De gasten gingen soms al eens uit de bocht en over the top (Hilde Van Mieghem over de “rijken” en Jos Geysels’ poëtische vaststelling dat Belgicum van Stephan Vanfleteren “geen afscheidsgeschenk mocht worden voor de scheidende Vlamingen en Walen”), maar deze “slippertjes” waren al even memorabel als de warme discussies over de herinneringen en clichés over Franstaligen die we vaak als kind meekrijgen.
Misschien was het omdat we hier te maken hadden met mensen die “iets” voelen voor literatuur. Alhoewel het natuurlijk leuk is om positieve oordelen te horen, spaarde men zijn kritiek soms niet. Steven Vanackere was bijvoorbeeld teleurgesteld over het gebrek aan toekomstperspectief in Arm Wallonië van Pascal Verbeken. Het deed je allemaal zin krijgen naar meer meningen van deze mensen (en dat gebeurt me niet vaak in onze “meninkjes”-cultuur)
Misschien was het nog het meest dat deze Uitgelezen zich uitspon als een lang gesprek (in de werkelijke betekenis van dat woord), en geen opeenvolging van meninkjes over boeken. Veel waarover gesproken werd, werd door anderen weer heropgevist en uitgebreid. Men luisterde naar elkaar en discussieerde; was het oneens of knikte instemmend. Het gesprek verliep als een spontane theatertekst met thema’s als “het nut van verdriet”, “leugens & clichés”, “België”, “nostalgie”, enzovoort enzovoort. Het liep allemaal zo vlot, de gasten bleken zo’n interessante spraakwatervallen, dat men een geniaal auteur vermoedde achter deze avond; alsof het allemaal vooraf opgeschreven stond.
Smijt hierbij nog enkele mooie voorleesmomenten door Steven Vanackere & Hilde Van Mieghem, en u, de lezer, weet dat ik een zeer mooie avond heb beleefd.
Deze Uitgelezen oversteeg en overspoelde elk politiek debat dat je vandaag op radio of tv kan vinden. En dat was enkel maar mogelijk door de goed gekozen boeken en enkele steengoeie lezers.
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Gisteren begonnen in Het verdriet van België; nu al een vijftigtal pagina’s achter de kiezen.
En ik moet zeggen, na eerdere teleurstellingen, Hugo Claus heeft een verdomd goeie pen. (Voor de goede verstaander, ik las ‘De hondsdagen’ -een slechte pastiche op de Franse existentiele roman, “Het jaar van de kreeft” -een stationsroman, 2 toneelstukken, Suiker en Bruid in de morgen -degelijk, en tientallen gedichten -hoogdravend en slecht.) Mijn kijk op Hugo Claus als dé grote meester was op zijn minst gezegd sceptisch (dit is vloeken in de kerk, zeker?). Maar Het verdriet van België lijkt mijn mening te kunnen omkeren. (En als er iemand nog goeie Claus’sen weet, geef me gerust een tip)
Het is prachtig hoe hij het Vlaams als taaltje benadert: ‘duimspijkers’ in plaats van ‘punaises’, de bekrompenheid; “Uw moeder is van de trap gevallen”, lees “over enkele maanden krijg je er een broer of zusje bij”, en, hoe relevant, het Vlaams-nationalisme.
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
De Ringen van Saturnus – W.G. Sebald
De man zelf stierf 7 jaar geleden in een auto-ongeluk en zowat iedereen die hem leest, beseft welk een groot schrijver we verloren zijn. De personages in zijn boeken zijn vaak niet meer dan de stem van de auteur zelf; erudiet, emotioneel doorleefd & welbespraakt. Hij is tegelijkertijd de leraar die je je altijd wenste, de beste wandelkompaan, en de oude man die je diepe levenswijsheden vertelt. Het soort dat jaren meegaat; het soort dat deel van je zijn begint uit te maken. In De Ringen van Saturnus, neemt Sebald ons mee doorheen het Engelse landschap. Zijn mijmeringen, opgeschreven in zinnen van engelachtige schoonheid, voeren hem van zijderupsen, het Engelse landschap, de puinhoop van de 20ste eeuw, de herinnering, tot bij ons eigenste België. Over de Leeuw van Waterloo zegt hij het volgende:
“Dat is dus, denk je, terwijl je langzaam rondloopt, de kunst van het afbeelden der geschiedenis. Het berust op een vervalsing van het perspectief.”
Zijn boeken zijn een bron van ongekende rust, intelligentie en begrip (voor deze gekke wereld) in een stijl waar elke schrijver zijn rechterbeen & zijn vrouw voor zou opgeven. Dit is Literatuur, met een torenhoge L
Een uitgebreide (Amerikaanse) jury gaf hem dan ook de titel “Most likely to be part of the future canon”. Met andere woorden, literatuur voor de eeuwigheid!
Lees er meer over op Librarything
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Boontje & zijn meisjes (en het lot van cultuursubsidies)
Wat een gedoe er toch wordt gemaakt rond naaktfoto’s!
Nu wijkt de tentoonstelling rond L.P. Boon’s Fenomenale Feminatheek uit naar Vooruit (tijdens het literaire festival Zogezegd op vrijdag 4 april). Of men dat nu wil of niet, deze foto’s zijn een onderdeel van één van de belangrijkste literaire oeuvres uit het Nederlandstalige gebied (als de flamingant op iets trots wil zijn, laat het dan eerder de “vrije geest” Boontje zijn, dan op vlaggen en splitsingsvoorstellen.) Een voorstelling die eigenlijk eerst informatief was, wordt nu weer gemoraliseerd en gepolitiseerd.
In de Oostvlaamse provincieraad toont het Vlaams Belang alweer zijn provinciale bekrompenheid door te pogen deze tentoonstelling te verbieden. Wat is het toch voor een partij die er zo bedreven in is om stromannen en slecht gekozen doelwitten te kiezen voor hun moreel afgrijzen en populistische agressie (Heeft men Menuet, Mieke Maaike of de Kapellekesbaan ooit gelezen, want men poogt alleszins al lang niet meer om deze boeken te verbieden; en daar staan toch scabreuzere dingen in dan de afbeelding van een naakt meisje). Ten tweede, toont deze voorstelling in het openbaar (‘for all to see’) enkel wat er te vinden is in vele “boekjes”. Wie het niet wil zijn, ga niet kijken.
http://www.demorgen.be/dm/nl/989/Binnenland/article/detail/169042/2008/02/13/VB-wil-verbod-op-Boons-Fenomenale-Feminatheek-in-Gentse-Vooruit.dhtml
Maar wat veel en véél erger is dan deze verouderde, kleinburgerlijke en 19de eeuwse (of moet het 13de eeuwse zijn) bekrompheid, is dat ze het hele systeem van cultuursubsidies en de onafhankelijkheid van kunst(instellingen) in vraag stelt. Die subsidies zouden, volgens VB, afhangen van het al dan niet laten doorgaan van de tentoonstelling: “Desnoods zal de politie gevraagd worden om op te treden”! Alweer een poging om extern criteria op te leggen; het is zo’n oude discussie, dat ik er voor terug deins om ze helemaal opnieuw te hebben. Ik dacht dat we hier wel al lang een antwoord op hadden. Namelijk …
Deze gesubsidieerde instellingen (kunstencentrum of universiteit) hebben als eerste een kritische taak (niet in het minst over wat de staat zelf doet). Met andere woorden, de staat betaalt door subsidies niet enkel voor het amusement van zijn burgers maar ook voor de kritiek op zijn eigen doen en laten & de algemene moraal. Dat is blijkbaar nog steeds nodig. In tegenstelling tot commerciële ondernemingen die enkel kunnen draaien op bezoekersaantallen, moet een kritisch kunstencentrum een p®ikkeligere programmatie voorschotelen.
Wie hierna nog gelooft dat deze partij gematigder geworden is, ....
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Lanoye in de fantastische bibliotheek van Amsterdam
Tom Lanoye zelf: wat is er ooit geworden van het project voor het ’Forum’ van Gerard Mortier hier in Gent? Er was een tijdje geleden zoveel te doen rond ‘iets’ in Gent. Als je de bibliotheek van Amsterdam bekijkt, zie je wat dat kan betekenen: ’een bibliotheek voor de 21ste eeuw’.
Voor het Canvas-programma LUX XL trok Tom Lanoye naar Amsterdam; om ons te doen watertanden, jaloers te maken en te laten dromen.
Vanaf 23 april wordt Amsterdam trouwens Wereldboekenstad!
- Tags
- boeken
- literatuur
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Een boekenlijstje (uit het vervlogen jaar 2007)
Het nieuwe jaar is ondertussen al enkele weken aan de gang, maar misschien is het toch nog gepast om hier een lijstje van mijn favoriete boeken te posten;
Allereerst. Het belangrijkste. The Rest is Noise: Listening to the 20th Century van Alex Ross. Een prozaïsche geschiedenis van 20ste eeuws klassieke muziek door een muziek-recensent van The New Yorker. Over experimentele avant-gardes, folklore-muziek, politiek (Stalin & Shostakovich, Hitler & Wagner & Strauss), persoonlijke geschiedenissen, de literatuur erachter (verwacht enkele verwijzingen naar Thomas Mann’s Doktor Faustus), en met prachtige beschrijvingen van muziek (die je na het lezen zo vlug mogelijk wil gaan beluisteren). Ongelofelijk veel bijgeleerd! Spijtig genoeg nog niet verkrijgbaar in België of vertaald (het was een Amazon-aankoop), maar een aanrader, niettemin!—Muziek en literatuur ;)
Check ook man’s blog: The Rest is noise
Een week geleden ook In Europa van Geert Mak uitgelezen. Je moet even afstand nemen en op adem komen om het monumentale van dit werk zelfs te kunnen aanschouwen. Nu gelukkig ook op televisie (vermijd de Canvas-uitzendingen met de “Vlaamse” voice-over, die Geert Mak moet vervangen. Maar zo is er natuurlijk wel weer eens iets goed op tv). Bekijk de afleveringen op In Europa
Verder: Datumloze Dagen van Jeroen Brouwers, Falling Man van Don DeLillo, Against the Day van Thomas Pynchon (een serieuze klepper, maar hilarisch en onnavolgbaar, ook letterlijk, want durf me hier niet te vragen wat de plot nu precies is), (een iets ouder boek en Booker Prize-winnaar) The Sea van John Banville, Het ware leven, een roman van Ilja Leonard Pfeijffer, ...
Nog enkele oudere boeken: Norwegian Wood van Haruki Murakami (lees de boeken van Murakami in het Engels, want de Nederlandse vertaling s—kt, verontschuldiging), eindelijk een Mulisch achter de kiezen (hoewel het een kleintje en een kortje is) en magnifiek bevonden: De Pupil, verder nog de fantastische brieven in Op Weg naar het Einde van Gerard Reve, de beste filosofische roman en een absolute klassieker: Herzog van Saul Bellow.
2007 was dus alweer een zeer goed leesjaar voor mij!
- Tags
- boeken
- literatuur
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Datumloze dagen is nog maar eens het bewijs van het meesterschap van Jeroen Brouwers. Na Geheime Kamers (ondanks alle lof een mindere Brouwers, vond ik, maar de prijzen waren dan weer terecht als je de concurrentie in dat jaar bekeek. Brouwers was veruit de enige die de kunst verstond om een goeie zin neer te pennen, of om zijn thema’s goed uit te werken en samen te houden) is Datumloze dagen een samengeperst meesterwerk.
De hoofdpersoon grijpt in zijn gedachten terug naar twee gebeurtenissen, – de geboorte en dood van zijn ongewenste zoon – die niets van de reddende kracht bezitten van andere (literaire) herinneringen, maar de hoofdpersoon met elke nieuwe daad van contemplatie dieper en met meer schuldgevoel het donkere bos in duwen. Een dood bos, trouwens, waar bomen wit gekalkt klaar staan voor de houthakker. De hoofdpersoon sleept zijn lichaam verder. En maar al te goed beseft hij de ironie, dat wat hij eens ongewenst vond, nu finaal niet meer is, en hij daarover niets dan spijt kan voelen.
Ik kijk er uit naar de meningen van het panel (kunnen ze hier iets anders dan unaniem lovend over zijn?). Misschien verrassen ze me wel.
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Aha, een thematische avond rond de Britse literatuur! Het algehele Engelstalige literatuurlandschap (Great Britain + US) kan, zonder enige tegenspraak, de meest kwaliteitsvolle scene genoemd worden.
Met aan Britse kant alleen al, meesters als Ian McEwan, Jonathan Barnes, Martin Amis en John Banville, jonge goden als Zadie Smith enzovoort enzovoort (ik vergeet er zeker …)
Ik kijk er nu al naar uit!
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Voor diegenen die er niet bij waren, of het hele gebeuren nog eens willen herbeleven, of willen meepraten over deze controversiële kwestie: de video van het integrale debat over Israël en Palestina kan je nu online bekijken.
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Goed dat we Karel de Gucht weer eens aan het woord zullen horen over zaken die er toe doen (nl. Israël/Palestina en niet BHV).
Nog recent verminderde Israël de olie-toevoer naar de Gaza-strook (die trouwens nu helemaal van de buitenwereld lijkt afgesloten), werd Gaza door de Israëlische instanties uitgeroepen tot ‘vijandige entiteit’, viel een Qassam-raket op een militaire basis met 69 verwonde Israëlische soldaten als resultaat, enzovoort enzovoort. ...
Europese waarnemers en de VN uitten keer op keer hun bezorgdheid over deze toestanden (no pun intended); zowel Israëli’s als Palestijnen leven in angst.
Een geschiedenis van vallen, zonder opstaan, niet los te koppelen van de ontstaansgeschiedenis van Israël en het Joodse volk. De gefnuikte droom van een eigen staat en bijhorende veiligheid en bescherming; is dit de verklaring van de soms harde maatregelen die Israël neemt? Het lijkt vaak kiezen tussen de slachtoffers aan beide zijden (hoe moeilijk ook, begrip voor de ene zou begrip voor de andere niet mogen uitsluiten).
Hopelijk krijg ik op woensdag 14 november door Karel de Gucht, Ilan Pappé, Mustapha Barghouthi en Ludo Abicht een beter zicht op deze situatie, waarover iedereen wel een mening heeft (?)
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Gisterenavond een fantastisch concert van Trio Grande & Matthew Bourne! Een saxofonist die twee saxen tegelijkertijd bespeelde (alt en sopraan, denk ik en hij beheerste ook nog eens de doedelzak), zijn knie gebruikte om de klank te dempen en al eens spontaan in een absurde blues uitbarste: “I put the cupboards in the room” (hoe onzinnig kunnen je teksten zijn …). Wie er was, kan het nu nog meezingen. Een fantastische tubaspeler, die door zijn tuba sprak en zelfs een dansje uitvoerde als apotheose, een pianist die virtuoos over zijn toetsen vloog en bij zijn solo’s spiritueler en ingetogener klonk dan de Dalai Lama na een goede nachtrust (hij deed mij in zijn solo-momenten vooral denken aan Paul Bley en dat is in mijn wereld een groot compliment), maar even goed wist hij met zijn armen en benen geen blijf wanneer hij “in the groove” zat.
Er zaten fantastische free-jazz momenten in dit optreden, maar even goed een dolgedraaide wals en menuet, een New Orleans jazz-fanfare en muziek die ik alleen maar kan omschrijven als Zen-monniken die jazz spelen. Bizar dat ik me, na een optreden waarin ik als toeschouwer van het ene uiterste naar het andere werd geslingerd, zo rustig voelde. Dat heet dan voldoening na een zeer goed optreden, denk ik.
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Ik moet eerlijk bekennen dat ik van de Scandinavische literatuur maar weinig af weet. Astrid Lindgren is me natuurlijk bekend; als kind ook met open mond naar Pipi Langkous gekeken.
Maar de twee boeken van Östergren ga ik proberen lezen voor dinsdag 27 november (misschien te veel hooi op mijn vork). De beschrijvingen van Gentlemen en Gangsters deden me aan Paul Auster denken (nog een reden voor me om Ostergren te lezen); schrijver die zelf opduikt in zijn verhalen, het detective-genre, ... Een mens zoekt raakpunten?
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Caroline Gennez is dus de nieuwe voorzitter van de sp.a. Ik vraag me af in welke zin zij het verhaal van de partij gaat veranderen; wordt het minder PR en meer inhoud? Daar leek haar overwinningsspeech wel naartoe te gaan (harde oppositie en kritiek op de regeringsonderhandelingen). Ik ben benieuwd naar het debat nu wo 24 over Links in Europa. (En wat zou er gebeuren met Erik De Bruyn? Vergeetput of een nieuwe linkse stroming?)
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Grappig dat je dat zegt, aangezien mijn mede-parcours-gangster op hetzelfde idee kwam. Nog onder invloed van de vorige installatie, begon ze een choreografie’tje uit te voeren … met paraplu ! Veel mooier toch, een dansend vrouwensilhouet ;)
Reageer als eersteBewaar dit item (0)
Was het helemaal niet eens met de appreciatie van Murakami. Ik vond het een prachtboek. Ik las het boek wel in het Engels en kan me niet van de indruk ontdoen dat hun negatieve commentaren iets met de nederlandse vertaling te maken hadden; “voor de draad ermee” is immers correct, maar stijlgewijs nogal stroef en onrealistisch.
1 reactieBewaar dit item (0)
Ik las Norwegian Wood enkele weken geleden, toen ik hoorde dat het boek besproken ging worden tijdens Uitgelezen. Werkelijk, een absoluut prachtboek!
Reageer als eersteBewaar dit item (0)