Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

In oktober 2002 ging in Brussel het eerste deel van Big, een trilogie van het Frans-Oostenrijkse ensemble Superamas, in première. In 2006 werd de trilogie afgerond. Nu zijn in Gent voor het eerst alle delen van dit monumentale werk samen te zien.

Big gaat over thema’s als markteconomie, showbusiness, liefde, lust en geluk. Of anders gezegd: over de grote thema’s die de hedendaagse mens bezig houden. Maar waarom is deze trilogie nu de pièce de résistance van een festival dat de relatie tussen kunst en commercie onderzoekt?

Superamas: “We geloofden aanvankelijk zelfs dat Vooruit het festival speciaal voor Big opgezet had. Pas achteraf hadden we door dat het al bestond. Ons werk snijdt immers precies dat thema aan. Wij nemen de notie van de kunst als ‘waarde’ op de korrel. We beschouwen ons niet als artiesten. We opereren wel in het veld van de kunst, maar daarom zijn we nog geen kunstenaars in de romantische zin van het woord. Wij maken ‘Post Art’, zoals Rudi Laermans opmerkte. We maken vormen die naar de kijker uitspraken doen over de wereld waarin we leven, niet over de stand van zaken in de kunsten. En uiteraard kun je niet spreken over de hedendaagse realiteit zonder te spreken over marktmechanismen. Dat is de essentie van de Big-trilogie.”

Als er iets de hedendaagse realiteit tekent, dan wel de alomtegenwoordigheid van de media, het spektakel en de lichaamscultus. Niet verwonderlijk dus dat Big 1 de vorm heeft van reality-tv, dat Britney Spears in Big 2 opduikt en dat Big 3 zich in een fitnessclub afspeelt. Dat is erg herkenbaar materiaal. Het wordt bovendien lichtjes karikaturaal voorgesteld. Je moet dan ook vaak hartelijk lachen om de verhaaltjes in de trilogie. Maar dat lachen vergaat je wel. In elke aflevering van Big worden de scènes keer op keer hernomen, telkens met kleine wijzigingen. En die laten onveranderlijk de minder leuke keerzijde van de medaille zien.

Superamas: “Je ziet de werkelijkheid altijd door een gekleurde bril. Je kijkt naar dingen op de manier die de media je opdringen. Big 3 – Happy/End gaat er zo over dat we er op allerlei manieren toe gebracht worden om een zeker geluksbeeld na te streven. Geluk is handelswaar geworden. Je kunt het kopen. In Big maken we zichtbaar dat die verhaaltjes fictieve constructies zijn. We brengen kijkers ertoe om hun eigen denkbeelden kritisch te analyseren. Overigens beweren we allerminst dat wij de waarheid in pacht zouden hebben. Onze eigen ervaringen zijn vaak het basismateriaal voor een stuk. Wij zijn evenmin ongevoelig voor de verleidingen van de markt. Wij maken evengoed deel uit van die realiteit. Maar dat neemt niet weg dat je er tegelijk over kunt nadenken.”

En net dat feit, dat Superamas niet spreekt van buitenaf maar ons als ervaringsdeskundige begeleidt op een avonturentocht door de hedendaagse markt, maakt deze trilogie tot een meesterwerk.

Om 20 uur. Big 1: woe 5 en do 6/3, Minard, Big 2: za 8 en zo 9/3, Domzaal, Big 3: vr 14 en za 15/3, Theaterzaal.