Tien jaar werkte Frank Theys aan Technocalyps, een filmdocumentaire over een nakende transhumane samenleving waarbij de mens niet langer het enige of intelligentste wezen op aarde zal zijn. Over een toekomst waar ‘beam me up’ dankzij de nanotechnologie niet alleen meer voor Scotty zal zijn weggelegd.
De ironie wil dat de première van Technocalyps, begin deze maand bij Het Toneelhuis, zelf met technische problemen kreeg af te rekenen. De drie uur lange documentaire was ook niet af gemonteerd en ondertiteld. Het waren euvels die bij de ‘nieuwe’ première nu vrijdag op het Kunstenfestival verholpen zullen zijn.
De driedelige documentaire focust op recente ontdekkingen in wetenschap en technologie, de versnellende evoluties maar ook op een transhumane samenleving waarin God en wetenschap niet langer met getrokken zwaarden tegenover elkaar staan. Meer dan een wetenschappelijk document is Technocalyps een visie op onze hoogtechnologische toekomst met alle spirituele en aardse bekommernissen van dien. De vrouwelijke professor die aan het woord kwam, deed haar sekse alle eer aan en sprak over cyborgs alsof ze zonet de modeweek in Milaan had bijgewoond. Een onderzoeker stelde simpelweg: “Als we in staat zijn om onszelf intelligenter te maken, dan zal je als kind toch pissed zijn als je de domste van de klas bent omdat je ouders geweigerd hebben je cellen te laten manipuleren?”
Technocalyps deed de Vlaamse wetenschappers in de zaal vaak de wenkbrauwen fronsen. Zo ook Koen Snoeckx, wetenschappelijk redacteur bij IMEC. Dit Leuvense instituut is het grootste onafhankelijke Europese onderzoekscentrum op het gebied van micro- en nano-elektronica en nanotechnologie. Snoeckx vindt dat Technocalyps de wetenschap geen recht doet. “De documentaire toont spectaculaire beelden waardoor het zeker voor niet-wetenschappelijken gevaarlijk geloofwaardig overkomt. De precieze achtergrond en bedoeling van experimenten komt de kijker niet te weten. Het bekendste voorbeeld is het oor die op een muis groeit. In Technocalyps lijkt het alsof dat oor er ‘zomaar’ is aangegroeid, terwijl het eigenlijk een mal in oorvorm betreft waarop men cellen heeft laten groeien.”
In hoeverre schetst Technocalyps dan een realistisch beeld van de toekomst? “Had je honderd jaar geleden iemand verteld hoe de wereld er vandaag uitziet, dan had die je ook niet geloofd”, zegt Snoeckx. “Het is ook een kwestie van interpretatie. Wanneer spreek je over een cyborg, half mens-half machine? Moet je een mens met een pacemaker en heupprothese ook een cyborg noemen? Naar mijn persoonlijke mening komen in de documentaire vooral Amerikanen aan het woord, en daar vind je sneller uitzonderingen die spectaculaire uitspraken willen doen. Ik kan me moeilijk voorstellen dat de onderzoekers van IMEC zich graag laten inpassen in dit transhumane verhaal. IMEC doet onderzoek naar de groei van zenuwcellen op computerchips maar dan met zuiver medische toepassingen.”
En zo blijft ook na het zien van Technocalyps de vraag: wordt technologie de redding van de mens of zijn ondergang? Of zoals een wetenschapper opmerkte: “The machines are not stupid, it’s the monkeys behind that need to be adressed.”
Alle rechten voorbehouden
Gelieve aan te melden of te registreren om commentaar toe te voegen.
Lid worden is gratis en duurt slechts enkele minuten. Als lid kan je: