Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Het duurt even voor Menske, het nieuwe stuk van Wim Vandekeybus, op gang komt. Hij wil immers tien personages introduceren. Ze dwalen rond in een grauwe buurt, gedomineerd door een elektriciteitspaal met een onontwarbaar kluwen van draden. Dat beeld herneemt een briljante foto die Vandekeybus ooit op reis nam en nu de affiche siert. Het is ook een mooie metafoor voor een technologische samenleving op drift.

De personages in Menske weten het allemaal niet meer zo goed. Ze verdrinken van lieverlee in hun obsessies. Een man voert aanhoudend een innerlijke monoloog met een oude vriend, een vrouw wisselt dwangmatig van kleren, een andere vrouw wil ons overtuigen dat hier een buitengewoon nieuw stadsproject ontstaat. En dan is er die ene man die, in een decor dat al met troep bezaaid is, rondzeult met zijn eigen vuilniszak.
Die inleiding is het minst geslaagde deel van Menske. Maar eens zijn pionnen in stelling raakt Vandekeybus in grote vorm. Eerst op de bekende wijze: koppels voeren duetten uit waarbij nooit duidelijk is of liefde dan wel haat hen tot hun krachtmetingen drijft. Maar herkenbaar is het wel. De muziek van Daan zet die fysieke ontboezemingen kracht bij.

Plots keren de performers panelen om die tot dan toe als schuttingen rond de paal stonden. Ze worden in een rij geplaatst. Samen vormen ze een foto van ziekenhuisgangen. Meteen verzeil je in een film van Buñuel. Valéry Volf, als enige ontdaan van zijn kleren, staat kwetsbaar naakt voor de bizar uitgedoste acteurs. Zij zetten het op een lachen als hij ingaat op hun vraag om in een stoel plaats te nemen. De psychiatrische scènes die volgen zijn hallucinant. Hoe onwennig ook, ze hebben de ijzeren logica van een authentieke droom.

Na deze lange scène lijkt alles wat eerder gebeurd is op de waan van een stel gekken. Of is het andersom? Weten zullen we het nooit. Maar de slotbeelden, met hun surrealistische allusies op film en media, zijn goud waard. Mannen hanteren vrouwen als vuurwapen en iedereen stormt wanhopig van een ladder. Als Vandekeybus in de laatste minuut de draak steekt met zijn eigen beeldendrift kan het niet meer stuk.

www.demorgen.be