Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Vijf mannen zitten thee te drinken en wisselen blikken. Even is er sprake van beginnen, maar eerst moet er nog eentje bellen en daarna wordt de vraag al gauw: zullen we beginnen of zijn we al begonnen? Dan ontspint zich opeens een discussie over de Arabische suiker die op tafel staat.

Onomotapee legt de lat voor het nieuwe theaterseizoen hoog. Een gelegenheidscoalitie van acteurs komt op de proppen met komisch politiek theater, een doorgedreven kruising van gekte en ernst. Ze komen uit diverse gezelschappen, uit België en Nederland. Gillis Biesheuvel zit bij Dood Paard, Matthias de Koning bij Maatschappij Discordia. Peter Van den Eede is stichtend lid van Cie de Koe en Damiaan De Schrijver van TG Stan. Willem de Wolf is bekend van… Willem de Wolf (en in een ver verleden van zijn partnership met Cas).

De heren voeren hilarische non-dialogen over suiker, munt en homeopathie, maar ze onthullen ook een spandoek met de slogan: ‘De spontane beweging is weg uit de neo-liberale omgeving die de maatschappij op dit moment (nou eenmaal) is geworden.’ Hun bijeenkomst heeft misschien een politiek doel, maar hun oeverloze geëmmer houdt dat doel vaag en onbereikbaar. Taal dient hier om het handelen uit te stellen; de dialogen vormen een kluwen, iedereen volgt z’n eigen dada’s. In de slotscènes ontbindt de taal helemaal: eerst in een kakofonie aan onomatopeeën, daarna in monologen die de taal als waarde op zich hanteren, niet als communicatiemiddel.

Onomatopee bevat enkele erg grappige slapstickscènes. Peter Van den Eede onderneemt heroïsche pogingen om een schilderij op te hangen. Daar komen meters verlengkabel, een boor, valpartijen en acrobatiek aan te pas. Aan het einde zijn het schilderij en de muur onherstelbaar beschadigd, de kabel is onontwarbaar geworden. Eigenlijk moet u het vooral zelf zien.

Onomatopee is een geslaagde komedie in de stijl van Patrick De Wittes tv-series Kijk eens op de doos en Het geheim van Vlimovost, maar is niettemin stevig doordacht. Het misbruik van taal in onze maatschappij is een ernstig thema.

Misschien toont Onomatopee wel de vergadering waarop besloten werd tot de inhoudsloze ‘Ja!’-campagne van de SP.A. Ook een vergelijking met Hertoginnedal dringt zich op – wat natuurlijk niet kan, want de voorstelling werd in 2006 al eens uitgeprobeerd in Amsterdam. We zien in elk geval onderhandelaars die het nog niet eens kunnen worden over het moment waarop de vergadering begint, of die doorbomen over de vernederingen van gisteren.

De vergadering speelt zich af in een ideologisch vacuüm: de humor verbergt een verwerpen van ideologie én idealen. En heel af en toe is er ruimte voor onbehagen: het enige wat deze verstarring zou kunnen doorbreken, is een uitbarsting van kolere. Maar of dat een oplossing is om naar uit te kijken?

www.destandaard.be