Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Liga is als een baksteen die traag wegzinkt in het water. Steeds verder raak je van de uitvoerders verwijderd, die vlakker worden, tot op het debiele af. Wat er nog van de voorstelling overblijft, spreekt de kijker aan op zijn fatsoen. Zolang de personages zich als stoute kinderen gedragen, willen we hun gedrag pardonneren. We willen er zelfs vergoelijkend om lachen. Die jongens, toch, zo aan de haal gaan met de wandklok.

Hoe amorfer hun gedrag, hoe minder de lust tot lachen je bekruipt. Dat is blijkbaar een brug te ver.

Zou de appreciatie van het getoonde verschillen naargelang van de uitvoerders? Als het getrainde acteurs waren, zouden we dit onbeholpen zootje dan ‘waardeloos’ vinden? En als het kinderen waren ‘flink hun best gedaan’? En door verstandelijk gehandicapten ‘heel erg expressief’?

Het linke is dat Kassys nergens vastlegt wie de personages zijn. Het eerste wat je van ze ziet, is op een scherm. Je ziet dan de achterkant van de speelzaal, en het uiteinde van de voorstelling. Eén voor één komen ze van het podium, en vallen elkaar doodgelukkig in de armen. Dit was de voorstelling van hun leven. Dan halen hun ouders hen op en trekken hen hun jassen aan. Jeetje, dat konden ze blijkbaar zelf niet.

Dan zien we live wat voorafgaat. Liga is eigenlijk alles wat een voorstelling niet hoort te zijn. Het is uitermate onspectaculair, lijdt aan acute onderspanning, heeft richting noch doel en rotzooit wat aan. Het is hopeloos in zichzelf gekeerd, frunnikt, prutst, aapt na of hangt rond. Acteurs banjeren attributen omver en stommelen onbeholpen in het rond. Plots zijn we er twee kwijt: dwars de tweede wand doorgestapt.

Deze keten van onbeholpen futiliteiten is open genoeg om geen betekenis op te leggen, maar ook weer niet zo leeg om geen gedachten te laten opborrelen. Deze creaturen lijken op acteurs in de slechte zin van het woord: onmondig uitvoervee. Als in een repetitie zoeken ze naar een invulling. Pas als ze zichzelf gestalte geven in een rol zijn de demonen bedwongen.

Vreemd toch, dat een voorstelling die er met alle geweld geen wil zijn, vragen kan oproepen over theater. Aan het eind pikt een volgspot, als in een populair spelprogramma, de uitvoerders één voor één uit het lot en duidt hen aan om weg te gaan. In hyperrealistische stijl zien we de verongelijkte verliezer en de ontroerde winnaar het speelveld verlaten. Mak en gedwee. Maar zo gelukkig.

Het is een bizar universum dat Kassys ons in Liga voorspiegelt. Het heeft ons niet zoveel over het andere geleerd, maar bij momenten wel iets over onszelf. Wat niet noodzakelijk een happy end is.

www.destandaard.be