Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Amerika in miniatuur

Maquettes zijn een vormgegeven artistieke droom: die van het ultieme overzicht over wat je in realiteit nooit samen kunt bevatten. Zo’n maquette hebben Caroline Rochlitz, Bart Baele en Yves Degryse (samen Berlin) laten bouwen van de derde stopplek in hun Holoceen-cyclus over bijzondere steden. Bonanza (Colorado) hangt half in de theaterruimte en verzamelt vijf huisjes tussen haar glooiende plooien. Ooit was het een wriemelend nest van miners en hoeren, nu wonen er nog maar zeven mensen.

Berlin vangt hen allen in een film op vijf aansluitende schermen onder de maquette, één voor elk huis. Ongedwongen worden ze eerst voorgesteld. Er is de godvrezende lonely cowboy Mark. Er zijn Ed en Gail, het oudere koppel zonder tv dat op tijd en stond vrienden belt om te checken of de wereld nog niet is vergaan. Verder zijn er de zweverige Darva en Shikiah, en ‘de heks’ Mary, die zij ooit in de cel kregen voor openbaar plassen. Pastoor Richard ziet het allemaal vaderlijk aan.

Bijzonder zijn niet alleen de onthaasting, de hilarische spiritualiteit en de verstokte achterdocht van deze buren, maar vooral hoe Berlin ze in beeld brengt. Ingenieus wordt je blik van scherm naar scherm geleid, terwijl de vier andere die focus kaderen met stille natuur of rustige huiselijkheden. Je zit als in een controlepost met bewakingscamera’s, maar dan voor een gericht docuverhaal. Daarbij daalt de montage stap voor stap af in de schachten van Bonanza.
Berlin knoopt met Bonanza weer aan bij zijn verrassende debuut Jerusalem en openbaart daarmee zijn grote sterkte: een lokale, maar wereldwijd herkenbare samenlevingsproblematiek kunnen treffen in een filmconstructie die op de seconde synchroon zit en toch voelt als uit de losse pols. Berlin beheerst de wereld via de stad, en de stad via haar mensen.

http://www.demorgen.be