Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Twee uur dans in stilte. Het is niet wat je van Anne Teresa De Keersmaeker verwacht. In ‘The song’ zoekt de choreografe de essentie op.

Het licht is aan en heel de zaal keuvelt nog als Pieter Ampe in het witte, vierkante dansvlak verschijnt op het lege, zwarte podium. Voorzichtig probeert hij bewegingen, zoekt hij naar danspassen en verkent hij, steeds uitbundiger, het terrein. Het geroezemoes verstomt en je voelt dat hij de aandacht van alle toeschouwers trekt. Meteen besef je: met weinig kan een choreograaf veel bereiken.

Het is met dat soort essentiële kwesties dat Anne Teresa De Keersmaeker speelt in The song, haar nieuwe voorstelling die zopas in première ging in het Parijse Théâtre de la Ville. Ze maakte die samen met de beeldende kunstenaars Ann Veronica Janssens en Michel François.

Het trio besliste om voor deze voorstelling het podium leeg te laten, op een flinterdun zeil na. Het hangt boven de hoofden van de dansers en zorgt af en toe voor fraaie lichteffecten. De rest van de belichting hielden de drie eveneens uiterst summier: één grote spot, vlak voor het podium. Voorts is er louter het tl-licht uit de toneeltoren.

‘Ik wilde de dingen tot hun essentie herleiden om na te gaan wat beweging is, en geluid, het lichaam, de verhouding tot muziek’, aldus De Keersmaeker. Muziek blijkt in The song uiteindelijk vooral geluid. Het gepiep van sneakers op de vloer, het gestap van voeten. Veel van die geluiden worden geaccentueerd of geïmiteerd door de geluidsartieste Céline Bernard, die mee op scène staat.

Voor de rest blijft het stil. Op één enkel moment na, als de hele groep dansers een wervelende choreografie uitvoert op ‘Helter skelter’ van The Beatles, dat plots door de boxen barst. En soms hoor je uit de mond van een van de dansers een liedje, zoals ‘Rocky Raccoon’ of ‘Blackbird’. Niet toevallig allemaal uit The white album van The Beatles.

Wat verfrissend werkt, is dat De Keersmaeker voor The song een nieuwe groep dansers samenstelde: negen mannen en een vrouw. Samen onderzoeken ze in hun bewegingen essentiële begrippen als horizontaliteit, verticaliteit en het gevecht met de zwaartekracht. Er zijn veel solo’s en duo’s. Vaak rent heel de groep in cirkels (soms achterwaarts) over het podium, daarbij steeds de formatie wijzigend. Je ziet dat een video van een vlucht spreeuwen inspirerend werkte.

The song is zo een lange aaneenschakeling van korte fragmenten. Maar fascinerend genoeg werkt het. Door het wakende, ervaren oog van De Keersmaeker, dat zorgde voor een eenheid in toon. En door het feit dat wie niet danst, naast het podium alles meevolgt. Het creëert subtiel een gevoel van intensiteit. De teneur is voorts ook luchtig en nooit zwaar op de hand.

Alles overboord gooien om van niets opnieuw te beginnen. Het lijkt een makkelijke keuze, bij gebrek aan inspiratie bijvoorbeeld. Maar voor iemand als De Keersmaeker, die een carrière lang haar dans in muziek wortelde?

The song is een gedurfde, geslaagde nieuwe stap. De toekomst ligt weer open.

http://www.standaard.be