Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

• ANNA LUYTEN

Martin Cruz Smith – De geest van Stalin

Midden in de winter, wanneer de sneeuw tot kniehoogte reikt en tussen de gouden koepels door dwarrelt, reizen de Moskovieten noodgedwongen per ondergrondse, waar de stations nog altijd de ‘paleizen van het proletariaat’ zijn. Op de perrons waart de geest van Jozef Stalin rond. Maar het lijkt erop alsof niet iedereen blij is met diens dood. Dit is de precaire zaak die Arkadi Renko, de cynische maar onvermoeibare inspecteur van politie, onder zijn hoede heeft.

Tijdens een hevige sneeuwstorm is niets wat het aanvankelijk lijkt. Renko’s vriendin Eva en zijn geadopteerde zoon Zhenya lijken in gevaar te raken. De eigenaar van een huwelijksbureau wil haar man vermoord zien. Een onschuldige ‘Russische bruid’ hanteert een wurgijzer. Een schaakmeester loopt Renko’s leven binnen en legt hem het vuur na aan de schenen. Koppige communisten komen bijeen om samen met Stalin te zingen. ‘Rode Gravers’ brengen geheimen aan het licht die een halve eeuw in een verlaten bos begraven zijn geweest, en Renko ontmoet geesten die zijn hele leven lang op hem hebben gewacht. Hoe meer het nieuwe Rusland naar rechts zwenkt, hoe meer Renko uit balans dreigt te raken.

De geest van Stalin is een originele en door en door menselijke thriller. Bestsellerauteur Martin Cruz Smith roept een levendig beeld op van het nieuwe Rusland in opkomst.

Bron: Anthos

• JOS GEYSELS

Vasili Grossman – Leven en Lot

Leven & lot is een meesterlijk, breed opgezet epos over de verschrikkingen van de Russische ‘Tweede Wereldoorlog en de slag om Stalingrad, naar het voorbeeld van Tolstojs Oorlog en vrede. Vasili Grossman is een schrijver die in geen enkele ideologie meer gelooft, maar elk van zijn hopeloos in het leven verstrikte personages het voordeel van de twijfel geeft. De lezer leeft mee met Mostovskoj, de bejaarde bolsjewiek van het eerste uur die in Duitse krijgsgevangenschap even hard vasthoudt aan zijn onbuigzame overtuigingen als aan zijn leven; met Ljoedmila, de vitterige echtgenote van hoofdpersoon Viktor Strum, die nadat haar zoon gestorven is haar man, dochter en moeder verwaarloost; en met Nikolaj Krymov, de doorgewinterde partijfunctionaris die de hypocrisie en de terreur van de partij pas begint te doorzien als hij er zelf het slachtoffer van wordt.

Grossman beschrijft op onvergetelijke wijze het leven van gewone, bange mensen die door de staat en hun tijd – het ‘lot’ – verleid worden tot allerlei kleine, banale vormen van verraad. Bijna een halve eeuw na Grossmans dood werd Leven en lot eindelijk internationaal ontdekt, en unaniem onthaald als een meesterwerk.

Bron: Noord Nederlandsche Boekhandel

• BIRGIT VAN MOL

Richard Powers – Het zingen van de tijd

Delia Daley is jong, zwart en gulzig op zoek naar het leven – de Duitse natuurkundige David Strom is op de vlucht voor de nazi’s in Washington aangeland. Beiden hebben een passie voor muziek en hun plotseling opvlammende liefde voor elkaar is even onmogelijk als onontkoombaar. Hun drie kinderen willen ze daarom opvoeden zonder haat en vooroordelen, maar die taak blijkt onmogelijk: allemaal zullen zij een gruwelijke rekening betalen voor die beschermde kindertijd waarin muziek en liefde voorop stonden.

De verteller in deze magistrale en twee generaties omspannende roman is Joseph. Hij is pianist en begeleider van zijn broer Jonah, een liedzanger van wonderlijk groot talent. Wanneer de jaren zestig aanbreken en hun zuster Ruth zich aansluit bij gewelddadige activisten, moet Joseph inzien dat zijn hoop en idealen niets waard blijken. Terwijl Jonah kiest voor de kunst en Ruth voor het leven probeert Joseph wanhopig om de beide tegenpolen te verzoenen, een verzoening die veel te laat en onverwacht toch nog zal plaatsvinden. Door hun levens heen waart het spook van het racisme, want door hun lichte huidskleur worden ze zowel door zwart als blank gewantrouwd.

Bron: Uitgeverij Contact

• JOHAN HELDENBERGH

Haruki Murakami – Ten zuiden van de grens

Hajime en zijn jeugdliefde Shimamoto groeien allebei op als enig kind. Na schooltijd luisteren ze samen naar muziek, houden elkaars hand vast en praten over de toekomst. Als Hajime met zijn familie naar een andere stad verhuist, verliezen ze elkaar uit het oog. Jaren later komen ze elkaar echter weer tegen. Hajime is de succesvolle eigenaar van een nachtclub, echtgenoot en vader. Shimamoto’s leven is gehuld in vele geheimen die ze niet wil prijsgeven. Maar na hun ontmoeting zet Hajime alles op alles om zijn jeugdliefde weer te veroveren.

Bron: Uitgeverij Atlas