Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

‘Springville’: het klinkt als een liefelijk lenteoord maar bij theatermaakster Miet Warlop (31) is niets wat het lijkt. “Er zijn vijf personages vertolkt door zes acteurs: iemand speelt een tafel en ik ben een doos.” In haar nieuwste performance giet Warlop haar fascinatie voor objecten en slapstick in diverse rampscenario’s.

Dit weekend waait weer een frisse wind doorheen Kortrijk tijdens de zevende editie van het ‘Fresh-festival’, waarbij diverse creaties gemaakt onder de vleugels van kunstencentrum Buda aan het publiek worden getoond. Maar voor Miet Warlop dreigt er er enkele dagen tevoren even storm. “Mijn huis wil gelijk niet openvallen”, laat ze ons weten. Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren – zo schreef Elsschot al – maar die bevinding heeft Warlop nog nooit tegengehouden.

Sinds haar afstuderen aan de 3D-opleiding van de Academie in Gent volgt ze koppig haar eigen creatieve weg. De theaterinstallatie ‘Huilend hert, aangeschoten wild’, met onder andere een huilende vrouw bedolven onder zakdoekjes, getuigde van een sterke beeldesthetiek en -dramatiek en was meteen goed voor winst op Theater aan Zee in 2004. In de fysieke performance ‘Sportband/Afgetrainde klanken’ beulde ze haar acteurs/muzikanten af. Tijdens het tweejarige residentieproject De Bank bij het Gentse theater Victoria maakte ze onder de titel ‘Berg/Hoop: Proposities’ een reeks intrigerende objectperformances. Stoelpoten met broeken werden benen, leuningen armen, terrasstoelen kwamen tot leven en gingen op kroegentocht. Met veel zin voor humor en poëzie maakte Warlop voorwerpen tot mensen. In haar nieuwste voorstelling is het tijd voor de omgekeerde beweging.

Met ‘Springville’ laat Warlop voor het eerst sinds lang weer mensen toe in haar werk. Al is dat dan om van die acteurs weer objecten te maken. “Ik wou aanvankelijk een solo maken waarbij ik transformeer van het ene personage in het andere. Maar ik besefte algauw dat mijn werk nood had aan zuurstof, de input van andere mensen, wou ik mezelf niet verstikken in alleen-igheid.” Voor het eerst deed Warlop ditmaal ook beroep op iemand om samen met haar het verhaal te schrijven. “Filmmaker Nicolas Provost werkte mee aan het scenario en leerde me het belang van montage en timing aan.”

In ‘Springville’ stelt Warlop haar objecten/acteurs bloot aan kleine en grote rampen. Van het omvallen van een kartonnen doos tot een vloedgolf. Ze toont op de planken wat een orkaan doet in de natuur: met vernietiging blaast ze nieuw leven in en legt een nieuwe logica over de omgeving. “Personages en objecten gaan in ‘Springville’ ten onder, maar ik laat het niet zien als iets negatief, ik wil de schoonheid er ook van tonen. Om aan het slot een soort totaalruptuur te hebben, een einde van de wereldgevoel maar dan niet als een donkere apocalyps maar wel als een soort nieuwe morning glory. Zoals de zon ondergaat om elke ochtend opnieuw op te komen.”

Slapstick

Ondergangsscenario’s: Warlop doet niet aan doemdenken, integendeel, er mag gelachen worden. Niet voor niets vormden de films van Buster Keaton, Jacques Tati en Charlie Chaplin een grote inspiratiebron. “Ik hou van de slapstick en het plezier en de ontroering, die soms in de mislukking schuilgaan. Kennelijk vinden we dat als mensen ook grappig: om iemand steeds weer te zien falen, te zien vallen en opstaan en terug vallen en al het gestuntel daartussen. Zo is er een film, ‘One week’ waarin Buster Keaton als huwelijkscadeau een huis krijgt dat hij moet ineenknutselen, maar daarbij wordt hij steeds weer geconfronteerd met onverwachtse moeilijkheden gaande van een storm tot een treinaanrijding.”

Lege doos

Dat Warlop in ‘Springville’ zelf de rol van kartonnen doos speelt, is geen toeval. “Een doos is niks, ze is alleen wat er op dat moment in zit. Ik kan me daarmee vereenzelvigen. Ik wil geen slaaf zijn van één concept, ik denk in beelden en vormen, pas daarna krijgen die hun invulling,” zegt Warlop. “Meer nog dan een fascinatie, is het een ware affectie voor objecten die ik voel. Voorwerpen kan ik nooit als louter en alleen functioneel zien, ik zoek er meteen emotie achter. Hoe je zo’n object leven kan inblazen en terug doodmaken en je daarbij ook zelf aan risico’s bloot stelt. Bijvoorbeeld, zoals in ‘Berg/Hoop’ bovenop een stapel van tien emmers klimmen.”

Is het de fantasie van het kind dat in de kurkentrekker een mannetje met gespreide armpjes ziet? “Ik heb altijd het gevoel gehad dat er iets is in de wereld, iets wat ik niet weet, in tegenstelling tot anderen. En ik ben blij dat ik het nog steeds niet weet. Ik probeer mezelf zo naief mogelijk te houden. Niet wereldvreemd want ook naïviteit vraagt om een bewustzijn van wat rond je gebeurt – zij het op een ander niveau – maar ik wil wel die kinderlijke verwondering behouden.”

Door Liv Laveyne voor De Morgen