Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

‘Still Live’ is het nieuwe project van choreograaf Salva Sanchis, waarvoor hij nauw samenwerkte met beeldend kunstenaar Kristof Van Gestel en met danseressen Manon Santkin en Mioko Yoshihara. Op scène zien we de drie dansers in een universum bepaald door Van Gestels decor.

Het vertrekpunt van de voorstelling is Reigen Seliger Geister (Dans van de gezegende geesten), het tweede strijkkwartet van de Duitse componist Helmut Lachenmann, een werk dat de relatie tussen geluid en stilte op een radicale manier onderzoekt. Salva Sanchis werd niet alleen geïnspireerd door de partituur van Lachenmann, maar ook door diens eigenzinnige visie op compositie, perceptie en ruimte.

In Still Live zet Salva Sanchis het bewegingsonderzoek dat hem zo typeert verder. Net zoals bij «Desh» en «A Love Supreme», twee recente creaties van Rosas waar hij aantrad als danser en choreograaf, speelt improvisatie een cruciale rol.

In «Still Live» onderzoekt Salva Sanchis de relatie tussen geluid en stilte en zet hij het bewegingsonderzoek dat hem zo typeert verder. Net zoals bij «Desh» en «A Love Supreme», twee recente creaties van Rosas waar Salva Sanchis aantrad als danser en choreograaf, speelt improvisatie een cruciale rol. Vertrekpunt is «Reigen Seliger Geister» (de Dans van de Gezegende Geesten ), het tweede strijkkwartet van de Duitse componist Helmut Lachenmann. Salva Sanchis werd niet enkel geïnspireerd door de partituur van Lachermann, maar ook door diens eigenzinnige visie op compositie, perceptie en ruimte.

Compositie

If the act of composing is meant to go beyond the tautological use of pre-existing expressive forms and – as a creative act – to recall that human potential which grants man the dignity of a cognizant being, able to act on the basis of this cognition, then composition is by no means a ‘putting together’, but rather a ‘taking apart’.

De structuur van Still Live wordt gestuwd door één muzikale sectie van 28 minuten die in het geheel wordt geschoven. Deze ingreep creëert een spanningsboog tussen muziek en beweging, waarbij deze laatste zich uitstrekt over een langer tijdsverloop. Het bewegingsonderzoek vertrekt niet zozeer vanuit het ritme en de tijdsstructuur van muziek maar sluit aan bij enkele compositorische principes. De partituur is een complex instructieboek, met een relatief grote vrijheid voor de muzikanten, een deconstructie van klanken.

Binnen de improvisatie zijn een aantal parameters vastgelegd. Telkens wordt één aspect van de beweging geïsoleerd, wat een bevreemdende atmosfeer teweegbrengt en de perceptie aanscherpt. Toch zijn de geïmproviseerde frases zelden gefragmenteerd, de drie dansers glijden soepel en met een onnavolgbare beheersing van het lichaam door de ruimte. Hoewel er amper contact is tussen de dansers onderling, lijken ze wel doorheen eenzelfde structuur te bewegen. Dit refereert aan de notie van het ‘superinstrument’: Lachermann beschouwt zijn strijkkwartet als een compositie voor 16 snaren, één groot lichaam waarbij de hiërarchie tussen de verschillende instrumenten niet te onderscheiden vallen. En net dáár zit voor Salva Sanchis de notie van choreografie, daar waar er een geheel ontstaat.

Perceptie

Perception is more adventurous and elemental than listening: it plays with our received opinions and securities, it presupposes utmost sensitivity in our intuition and intellect and in all related activities of the mind.

Still Live speelt bijna ongemerkt in op de perceptie van het publiek, niet zozeer door het bedotten ervan, maar door minieme verschuivingen aan te brengen. Wanneer de muzieksequens aanvangt, realiseren we het gebruik van de stilte die eraan voorafging. In de poses die de dansers aannemen zit telkens een dynamiek vervat. Kleine veranderingen in de manier waarop de dansers bewegen, leveren een andere bewegingskwaliteit op. Still Live vouwt zodoende een spectrum aan sensaties open dat de zintuigen aanscherpt.

Ruimte

In perceiving an object, it does more than simply apprehend the structure, the constituent resources and laws, and the spirit at work within that object: it also apprehends its own structure by entering into conflict with those very perceptions, thereby becoming all the more acutely aware of itself.

De performatieve ruimte is per definitie tweeledig, de lichamen verhouden zich tot elkaar en tot de ruimte. Doorheen het creatieproces werkte Salva Sanchis samen met beeldend kunstenaar Kristof Van Gestel, die in zijn installaties aan de slag gaat met abstracte volumes – vaak oervormen- en de mogelijke betekenissen ervan. Voor Still Live creëerde Van Gestel een monolitische wand, als een visuele referentie die zich afzet en contrasteert ten aanzien van de beweging. Het materiaal is niet gemedieerd, het volume spreekt voor zich.

Ondanks de abstracte uitgangsprincipes kunnen we toch spreken van een vorm van narratie. De keuze voor drie dansers staat een minimale complexiteit toe, de mogelijkheid van een contrapunt. De karakters dragen elk voor zich een betekenis die doorheen het tijdsverloop evolueert. Het zijn abstracte figuren die ontegensprekelijk de verbeeldingskracht van elke individuele toeschouwer in werking zetten.