De Europese Unie kan onze economie niet herlanceren
De Europese Unie beperkt weliswaar het economische wapenarsenaal waarmee de lidstaten elkaar kunnen beconcurreren, Ferdi De Ville , Jan Orbie en Hendrik Vos denken niet dat ze in staat is de crisis af te wenden. Daar heeft de Unie het geld niet voor.
Het was alweer even geleden, maar intussen is het zo ver: het is crisis, en dat zullen we geweten hebben. Politici draaien overuren om hun eigen industrie te redden van het faillissement. Onze sympathie voor Barack Obama zit in dalende lijn, nu hij alleen maar oog lijkt te hebben voor de Amerikaanse industrie. Maar in Europa gebeurt natuurlijk hetzelfde en het gaat al lang niet meer alleen om de banken.
De Duitse regering schiet haar noodlijdende auto-industrie te hulp en de Franse president Sarkozy wil dat Renault en Peugeot hun onderdelen bij Franse bedrijven aankopen. Daardoor krijgen bedrijven bij ons het moeilijker en regelen we dus rap een staatswaarborg voor Opel. Als er dan toch klappen moeten vallen, dan liever in een andere hoek. Per slot van rekening komen Griekse of Zweedse werklozen niet bij ons stemmen. En zo probeert het ene land na het andere de ellende af te wentelen op de buren.
In de jaren dertig ging het er ook op die manier aan toe en het resultaat daarvan kennen we: uiteindelijk werd iedereen er slechter van, sukkelde de wereld in een grote depressie en was het succes van totalitaire partijen niet meer af te wenden. Het begon met economische oorlogsvoering en het eindigde met de Tweede Wereldoorlog.
We mogen de ernst van de economische crisis en de gevaren van het protectionisme niet minimaliseren, maar toch is een vergelijking met de jaren dertig niet echt aan de orde. Intussen is er immers een Europese Unie ontstaan, en daardoor hebben we veel minder instrumenten om een nationale, protectionistische politiek te voeren. Landen kunnen bijvoorbeeld geen hoge tariefmuren optrekken tegen hun buurlanden. Franse of Nederlandse douaniers kunnen ons niet meer tegenhouden aan de grenzen om taksen te innen als we een Geraardsbergse mattentaart of Brussels grondwitloof willen uitvoeren. Ook een ander berucht wapen in de economische oorlogsvoering hebben we uit handen gegeven: onze nationale munt. Competitieve devaluaties, waarbij landen hun munt in waarde verlagen om eigen producten goedkoper te maken en dus export te stimuleren, behoren niet langer tot de mogelijkheden.
Wat wel nog gebeurt, is het geven van staatssteun aan de eigen bedrijven. Eigenlijk mag dat ook niet van Europa, maar hier zijn de regels een beetje rekbaar en met ingewikkelde trucs lukt het nog wel. Tenslotte doet iedereen het. En daarmee komen we bij het einde van het Europese succesverhaal. De meest ranzige kantjes van economische oorlogsvoering zijn weggevijld, maar een Europees alternatief om de economie uit het slop te halen, is er niet. Een grootschalige interventie vanuit de Europese Unie is ondenkbaar omdat er gewoon geen budget voor is. Het totale EU-budget is van ongeveer dezelfde grootteorde als de Belgische begroting en lidstaten zijn niet geneigd om hieraan iets te veranderen.
Er is weliswaar sprake van een Europees relanceplan, maar dat is nauwelijks meer dan een collage van nationale herstelplannen die nota bene flirten met wat in andere omstandigheden als hoogst ontoelaatbaar zou worden veroordeeld. De Unie behoedt ons voor een terugkeer naar de jaren dertig, maar de Europese economie herlanceren kan ze niet, omdat ze er de middelen niet voor heeft. Dankzij Europa zinkt het schip niet, maar veel meer dan zwalpen doet het ook niet.
Ferdi De Ville, Jan Orbie en Hendrik Vos zijn alledrie verbonden aan het Centrum voor EU-Studies aan de Universiteit Gent.
Gelieve aan te melden of te registreren om commentaar toe te voegen.
Lid worden is gratis en duurt slechts enkele minuten. Als lid kan je: