Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Begin december maakt de Gentse Vooruit zich op voor de derde editie van Etoiles Polaires. Na in het verleden de schijnwerpers gericht te hebben op het noorden van Europa staat voor deze editie het Canadese Montreal centraal.

Liefhebbers van rock zullen Montreal snel linken aan muzikale succesverhalen als Arcade Fire of het label Constellation. Het zal dan ook niet verbazen dat artiesten van of verbonden met dit label geregeld opduiken in de programmatie. Toch is het geheel geen uit de hand gelopen showcase geworden. Al leest de lijst van optredende artiesten als een familierelaas: het lijkt wel alsof alle muzikanten van Montreal op de één of andere manier muzikaal met elkaar verbonden zijn. Gelukkig levert dit heel uiteenlopende en gevarieerde muziek op: postrock, kamerpop, jazz, neofolk of kindvriendelijke elektronica.

Arabische psychedelica
Wat Etoiles Polaires ook dit jaar weer onderscheidt van andere (geografisch) thematische festivals zijn enerzijds de omvang en de brede invulling van de programmatie, naast de eigen producties die in het kader van het festival opgezet worden. Hiervoor koppelt Vooruit telkens een Canadese muzikant aan een Belgische artiest of groep. Voor deze editie werd daarbij vooral de kaart van de Canadese gitaristen getrokken. Dat daarbij graag op het scherp van de snee gespeeld wordt bewijst de passage van René Lussier. Als improvisator experimenteert hij graag met de klank van de gitaar, in de abstracte en gedetailleerde traditie van Derek Bailey. Hij maakte jarenlang deel uit van het Fred Frith Guitar Quartet, maar wordt op Etoiles Polaires gekoppeld aan het RadioKUKAorkest van bassist Kristof Roseeuw, Tom Wouters (klarinet, percussie), Lode Vercampt (cello) en accordeonist Philippe Thuriot (accordeon).

Al even eigenzinnig is de ud-speler Sam Shalabi wiens muzikale universum overloopt van Arabische muziek via psychedelica, rock en jazz naar elektronica en klankcollages. Voor Etoiles Polaires komt hij niet met zijn eigen Shalabi Effect, maar presenteert hij zijn Egyptian Light Orchestra. Hier krijgt Shalabi het gezelschap van een erg gevarieerd gezelschap met songwriter, gitariste en zangeres Elizabeth Anka Vagajic (later ook onder eigen naam te horen), Shalabi Effect-muzikanten Alexander St-Onge en Anthony Seck, Osama Abdulrasol (quanun en gitaar, Olla Vogala), celliste Claire Goldfarb, rietblazer Joachim Badenhorst (Mogil, Red Rocket, Gowk) en trompettist Bart Maris (Flat Earth Society).

De derde Canadese snarenvirtuoos die een eigen productie opzet is Harris Newman die op het festival ook te horen zal zijn als lid van de band Hrsta. Met hem wordt weer een heel andere hoek van de gitaarwereld belicht, zoals te horen is op zijn recentste cd ‘Decorated’: indukwekkende, rootsverwante fingerpickingtechniek in een gelaagd geluid. Op Etoiles Polaires wordt Newman gekopped aan Ignatz (Bram Devens) die met zijn dronefolk eerder de freaky flank van de nieuwe folk bespeelt.

De enige productie die niet uitgaat van een Canadese gitarist is de samenwerking tussen Eric Craven (drummer bij Hangedup, A Silver Mt. Zion, Hrsta) en de Belgische elektronicavoorman Köhn ofwel Jurgen De Blonde. Hoe deze samenwerking precies gaat uitdraaien valt nog te bezien. De Blonde grijpt namelijk net zo gemakkelijk naar een gitaar als naar de de elektronsiche apparatuur.

Family values
De meeste artiesten komen echter naar Etoiles Polaires in één of meerdere van hun vaste gedaanten. Bij de groepen uit het brede veld van de rock springen vooral Wolf Parade en Bon Iver in het oog. Deze laatste band rond songwriter Justin Vernon was enkele maanden geleden reeds te gast in Vooruit voor een opmerkelijk optreden. De diverse registers waarin Vernon zijn stem plooit geven de hoofdzakelijk akoestisch gedachte songs bij momenten een bezwerend karakter. Heel wat rockliefhebbers zullen al even reikhalzend uitkijken naar de passage van Wolf Parade, de band die al twee cd’s lang lof toegezwaaid krijgt, maar op Etoiles Poliares pas voor de eerste maal in België te horen zal zijn. Met hun rijke en catchy rock blijven ze toegankelijk klinken, maar zorgen ze tevens voor een twist waarbij ze echo’s laten horen van TV on the Radio. Meer indierock is er met Land of Talk en Handsome Furs: de andere band van Wolf Parade’s Dan Boeckner en zijn vrouw Alexei Perry.

Uit de stal van het label Constellation komt het collectief Hrsta. Met Mike Moya, oprichter van Godspeed You! Black Emperor in de rangen is het niet verwonderlijk dat Hrsta al twee albums lang opteert voor een episch geluid. De brede klanksculpturen plaatsen de band voornamelijk in de hoek van de postrock, waarbij de songs een mysterieus randje krijgen en de groep er niet voor terug schrikt om alle tijd te nemen. Naast Moya herbergt en herbergde Hrsta nog andere opmerkelijke namen als Eric Craven (Hangedup), Harris Newman en Broke Crouser (Jackie-O Motherfucker).

Voor een meer elektronisch geluid tekenen het elektrorock- en postpunktrio We Are Wolves en de nu eens dreunend-hypnotiserende, dan weer aanstekelijke Casiopop van Think About Life. The Stills zoeken hun inspiratie dan weer eerder in de jaren ‘80 en met Pas Chic Chic heeft Etoiles Polaires ook een Franstalige rockband op de affiche.

Intimiteit
Voor het intiemere gitaarwerk wordt het vooral uitkijken naar een zeldzame passage van Elizabeth Anka Vajagic. Deze gothic singer-songwriter (ook verbonden aan het Constellation-label) past met haar sobere sound van gitaar en vage, industriële geluiden eerder op een desolaat bedrijfsterrein dan in een concertzaal. Haar donkere stem verleent haar muziek daarbij een Diamanda Galas-achtig mysterie dat haar op cd in staat stelt om zowel gewone songs af te leveren als gitzwarte lappen muziek van meer dan vijftien minuten. In het verleden liet ze zich bijstaan door Efrim (Godspeed You! Black Emperor), Sam Shalabi, Harris Newman en muzikanten van Hrsta en Hangedup. Haar laatste release dateert van 2005 en momenteel zit er nog geen nieuwe plaat in de pijplijn: Etoiles Polaires is dus een unieke kans om deze koningin van de nacht aan het werk te horen.

Even sober, maar eerder folky klinkt Alden Penner (ex-Unicorns) die in akoestische gedaante, maar ook met zijn groep Clues op Etoiles Polaires te horen zal zijn. Veel moeilijker te plaatsen is Dora Bleu, het gitaar-contrabasduo met zangeres Dorothy Geller. Hier geen klassieke songs, blues of roots, maar nummers die zich vaak in het uiterst zachte register bewegen en die stilvallen en maar moeizaam terug vertrekken.

Speelgoed
Etoiles Polaires voorziet ook plaats voor artiesten die verder afdwalen van de vaak bewandelde paden van de popmuziek. Lisa Gamble presenteert zich, voor ze achter de drums kruipt bij Hrsta, in haar gedaante van Gambletron met een ambachtelijke lo-fi-elektronica-en-speelgoed sound. Een gelijkaardige kinderlijke onschuld, maar dan op een heel andere manier gerealiseerd is te horen bij Elfin Saddle van Emi Honda en Jordan McCenzie. Met hun eenvoudige songs en arrangementen vol blokfluiten, klokkenspellen, speelgoed en accordeon rijden ze mee op de trein van de neofolk als een sympathieke speelgoedversie van Mi and L’au.

Het verst verwijderd van de rock en songcultuur is het trio Torngat. Met onder andere hoorn, keyboards en drums levert dit trio melodiezeuze kamerpop af die echter zelden de eigenaardigheid van de bezetting overstijgt. Op hun derde plaat ‘You Could Be’, hun eerste als zuiver trio, glijdt de muziek gemakkelijk binnen zonder echt te blijven hangen. Daarvoor zijn de composities te mager, waardoor het eindresultaat eerder klinkt als een aardigheidje dan als een muzikaal boeiend werkstuk. Of en hoe ze live overeind blijven in het sterk bezette programma van Etoiles Polaires, daarvoor is het wachten tot 5 december. Gemakkelijk zullen ze het tussen de indrukwekkende lijst namen niet krijgen.

www.kwadratuur.be