Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Het Brussels Jazz Orchestra viert 15 jaar met een concertreeks met de virtuoze Franse accordeonist Richard Galliano en een cd ‘Ten Years Ago’.

Het BJO bouwde een benijdenswaardige reputatie op. Het musiceerde al met heel wat gerenommeerde buitenlandse musici, maakte goed onthaalde opnamen en werd door het toonaangevende Amerikaanse blad Downbeat al eens bij de beste tien big bands gerangschikt. Maar het BJO is nog steeds geen vast orkest.

‘Misschien maar best ook’, zegt artistiek leider, medestichter en saxofonist Frank Vaganée. ‘Anders lopen we het risico dat de fut eruit gaat. Alle bandleden hebben naast BJO nog andere activiteiten. Ze geven les en spelen in eigen of andere bands. Ze doen ook uiteenlopende muzikale dingen. Op die manier blijft het BJO fris. Een vast orkest is financieel ook gewoon onhaalbaar. Wat niet betekent dat wij niet willen groeien, artistiek en zakelijk. Alleen betekent meer optreden dat we meer geld nodig hebben. We spelen nu zo’n 35 keer per jaar. Volgend jaar stijgt dat naar 40 concerten.’

Van de oorspronkelijke bandleden uit 1993 zit de helft nog in de zestienkoppige band. Onder hen ook de andere medestichters, trombonist Marc Godfroid en trompettist Serge Plum.

Het BJO is structureel erkend door de Vlaamse Gemeenschap, maar vocht de subsidiëring voor de periode 2003-2007 aan bij de Raad van State. De bevoegde minister van Cultuur had toen een lager bedrag toegekend dan was geadviseerd. Het BJO ontving 180.000 in plaats van 377.000 euro.

Frank Vaganée: ‘In mei van dit jaar kregen we over de hele lijn gelijk, maar we hoorden nog niets van minister van Cultuur Bert Anciaux. We willen tot een dading komen. Het gaat tenslotte over een pak geld. We hopen dat wij en de jazz in de nieuwe subsidieronde niet stiefmoederlijk worden behandeld.’

Het BJO ontwikkelde de voorbije jaren een eigen werkwijze. De band werkte samen met toonaangevende musici, zette eigen projecten op en maakte muziek bij een stille film.

‘Aanvankelijk nodigden we gereputeerde musici uit. We studeerden met hen hun repertoire in en dat voerden we uit. Denk aan Maria Schneider, Dave Liebman, Bob Mintzer of Kenny Werner. Op die manier kunnen we internationaal opvallen. Maar onze aanpak is veranderd. We nodigen nog gasten uit, maar we willen vanaf de eerste noot mee sturen. Dat hebben we een eerste keer gedaan met David Linx en het album “Changing Faces,. Die opname heeft ons vooral in Frankrijk, waar Linx bekend is, werk opgeleverd. Met Richard Galliano volgden we dezelfde werkwijze. Wij hebben al zijn opnamen beluisterd en daaruit stukken geselecteerd die ons interessant leken. We haalden er ook Bert Joris bij voor enkele arrangementen. Galliano ging daarmee akkoord. Hij is een aimabele man, die achteraf met ons ook een pint ging drinken. Dat haalt de banden aan. Na de drie Belgische concerten trekken we met hem voor twee concerten in Italië.’

De grootste indruk op de 15-jarige band liet Maria Schneider na, de alom bejubelde componiste, orkestleidster en Grammy-winnares. ‘We werkten twee keer met haar samen. Dat heeft grote gevolgen gehad voor de band. Zij kon perfect uitleggen waarom ze een noot op die plaats had geschreven en hoe ze moest klinken. We hebben veel van haar geleerd. Ook Kenny Werner (Amerikaanse pianist van Toots Thielemans red.) kan dat, al vertelde hij vooral verhalen om het orkest te motiveren. Maar je hebt ook straffe muzikanten die gewoon hun muziek voorleggen en daar weinig aan toevoegen.’

BJO wordt vaak geprezen voor het nauwgezette samenspel, de swingende secties, de massieve volle sound en het vuur waarmee wordt gemusiceerd. ‘De ernst en het enthousiasme waarmee wij werken vormen een troef’, zegt Vaganée. ‘Dat straalt ook af op het publiek. Mensen beseffen dat er iets gebeurt op het podium. Daarnaast telt de band goede solisten die precies weten hoe ze de muziek moeten invullen. Wij doen ook heel verscheiden dingen. Precies daarom zijn we een Jazz Orchestra en geen big band, al hebben we de bezetting van een big band. Veel mensen vinden big bands ouderwets, terwijl die muziek een grote ontwikkeling heeft gekend. Dat bewijzen wij met onze projecten met stille film of een productie als “Writing Billie,, over zangeres Billie Holiday, met actrice Veerle Dobbelaere en zangeres Tutu Puoane. Met dat project kunnen we ook in culturele centra en schouwburgen terecht. Daar bereiken we een ander publiek.’

www.standaard.be