Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

De concerten passen alle drie in het heterogene festival Skoda Jazz, eigenlijk niet meer dan een losse verzameling najaarsconcerten uit de portefeuille van het gespecialiseerde boekingskantoor Jazztronaut. Dat deze drie topmuzikanten net in de Amerikaanse verkiezingsweek naar België komen, is natuurlijk toeval, maar het is een mooie gelegenheid om te peilen naar de posities die ze innemen. Het gaat om generatiegenoten, alle drie geboren in de oorlogsjaren, zij het in heel verschillende milieus. Herbie Hancock (°1940) en Henry Threadgill (°1944) groeiden op in Chicago, maar daar houdt de vergelijking op.

Hancock was een kind van de rijkere middenklasse, kreeg een klassieke muziekopleiding, speelde Mozart met het Chicago Symphony Orchestra en vond pas later de weg naar de jazz. Threadgill was een telg van de zwarte gemeenschap in Chicago. Daar deed hij ook zijn muzikale bagage op, onder meer in de Experimental Band van Muhal Richard Abrams. Uit die groep groeide in 1965 de AACM, de beroemde associatie van zwarte creatieve muzikanten. Chick Corea (°1941) is geboren in Chelsea, Massachusetts, uit een Italiaanse moeder en een Spaanse vader. Hij werd al vroeg in de jazz ondergedompeld maar deed later wel klassieke studies aan The Juilliard School in New York, zowat het omgekeerde traject van Hancock dus.

Henry Threadgill ging algauw zijn eigen weg, eerst met het trio Air, nadien met diverse ensembles met een onorthodoxe samenstelling en erg aparte composities. Hancock en Corea kregen een geweldige carrièreboost dankzij één man: Miles Davis. Hancock was lid van Miles’ wonderbaarlijke kwintet met Wayne Shorter. Corea was zijn opvolger en speelde in de vernieuwende fusionband die kleppers zoals ‘In a Silent Way’ en ‘Bitches Brew’ maakte. Sindsdien volgen ze een tamelijk gelijkaardig traject met commerciële hoogvliegers zoals The Headhunters (Hancock) en Return to Forever (Corea). Tot vandaag nemen die commerciële projecten de bovenhand. Zowel Hancock als Corea horen tot de fijnste pianisten in de jazz, maar ze laten dat nog zelden uitgebreid horen.

Ze winnen intussen allebei geregeld een Grammy, maar het is bekend dat dat geen garantie is voor artistieke kwaliteit. Al ontgoochelen ze ook zelden echt. Zo maakte Hancock deze zomer nog een sterke indruk op Gent Jazz en overtuigde Corea vorig jaar vriend en vijand met zijn fijnzinnige duo met vibrafonist Gary Burton. Maar opvallend: Corea kijkt al jaren voortdurend achterom. Met Burton vierde hij een reünie, deze zomer toerde hij met de oude makkers van Return to Forever en nu is hij op de baan met een heruitgave van de groep met John McLaughlin. Dat levert altijd goed verteerbare kost op, maar zelden veel spanning. Hancock kijkt graag tegelijk vooruit en achteruit, zoals blijkt uit zijn nieuwe album Then and Now (hhh). Daarin vind je een compilatie-cd met oud materiaal (van 1964 tot nu) en een bonus-dvd’tje met Joni Mitchell. En Henry Threadgill? Die man is ook vandaag nog zo eigenzinnig (en vaak nors) dat hij zelden wordt geboekt en nauwelijks platen maakt. Vooruit haalt nu zijn groep Zooid naar hier, opnieuw een vreemde bezetting met twee trombonisten, sax, gitaar, bas, tuba en drums, een apart kleurenpalet voor een koppige klankschilder. Velen houden hun hart vast.

Is er intussen iets bekend over de politieke posities van deze drie Amerikanen? Hancock is daarin het duidelijkst: toen hij begin dit jaar zijn Grammy ontving, parafraseerde hij Obama met de woorden “Yes, we can”. Hij is ook te zien in de gelijknamige videoclip van Obama’s beroemde speech in New Hampshire. Van Threadgill en Corea is geen officiële stellingname bekend. Corea is wel een Scientologyaanhanger, dat cijfer je niet weg.

Zie www.skodajazz.be