Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Regisseur Alain Platel heeft een sterke herinnering aan de Vespers die hij als adolescent voor het eerst hoorde op een snikhete zomerdag in een kerk in Gent. De authentieke barokinstrumenten raakten telkens geweldig ontstemd; misschien maakte hij daardoor de associatie met verscheurende zigeunermuziek. In elk geval vindt hij het één van de meest intense devotiewerken.

De Vespro della Beata Vergine uit 1610, zoals de Vespers voluit heten, was het visitekaartje van componist Claudio Monteverdi. Hij was op zoek naar een nieuwe werkgever en wilde bewijzen dat hij van vele markten thuis was, dat hij het oude niet afwees maar evengoed wegbereider was voor het nieuwe. Zijn muziek was niet meer enkel de uitdrukking van een collectieve religiositeit maar maakte plaats voor individuele expressie. Harmonie en melodie bleven belangrijk, maar contrapunt en ritmiek werden de dragers van intense emotie.

Toch kiest Platel in vsprs niet voor een rechttoe rechtaan uitvoering van de Vespers. Hij kiest een avontuurlijker pad en wordt daarin bijgestaan door Fabrizio Cassol, die de muzikale leiding over het project heeft. Cassol bracht verschillende muzikale culturen bijeen:
zijn improvisatietrio Aka Moon (drum, saxofoon, basgitaar), 2 zigeunermuzikanten (viool, contrabas), een barokgroep bestaande uit 2 cornetto’s en 2 trombones en 1 zangeres. Dit bonte gezelschap laat zich inspireren door thema’s uit de Vespers en zoekt er de uithoeken van op.

Voor vsprs zocht Platel tien zeer soepele dansers bijeen, die zich in alle richtingen kunnen plooien. De dansers komen nog altijd uit verschillende delen van de wereld, maar worden niet noodzakelijk ingezet voor het culturele verschil dat ze dragen. Platel is eerder op zoek naar een groep en gemeenschappelijkheid. De dansers laten zich inspireren door filmpjes die dr. Arthur Van Gehuchten (1861-1914) maakte van zijn psychiatrische patiënten. De hysterie beleeft haar hoogdagen in verwrongen, schijnbaar absurde bewegingspatronen. Diezelfde patronen komen terug in filmpjes van trance-rituelen die Jean Rouche in Afrika maakte in de jaren ’50.

Platel legt tegenover Monteverdi de omgekeerde weg af. Komende van voorstellingen waarin sterke persoonlijkheden een even differente als vitale spiegel van de wereld vormden, lijkt hij op zoek naar een binnenwereld die, al was het maar voor de tijd van één voorstelling, uitzicht geeft op grotere verbondenheid. Maar het is nog maar de vraag of dat verlossing brengt. In vorig werk koos Platel wel vaker voor barokmuziek die steeds een sublieme dimensie binnenbracht. Daartegenover plaatste hij aardse verhalen van identiteit en diversiteit. Die voorstellingen lieten zich vaak lezen als een clash tussen hemel en hel. Nu lijkt Platel op zoek naar een doorgang, naar een verbinding.