Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Soms verdient een voorstelling applaus voor wat ze probeert, eerder dan voor wat ze echt is geworden. ‘René’, bijvoorbeeld.

Hoe kan je kennismaken met het werk van een plastisch kunstenaar? Door een tentoonstelling te bezoeken of een catalogus te doorbladeren. Dankzij René weten we nu dat het ook kan met een theatervoorstelling.

De bezoeker van René mag de eerste minuten van het stuk op het podium komen. In een witte kubus met drie witte, bespikkelde wanden zijn daar een tiental werken opgehangen van René Heyvaert (architect en conceptueel kunstenaar, 1929-1984). Wel opletten dat u niet tegen de stalen kabel loopt die over de scène gespannen is: een verder geheel overbodige verwijzing naar Heyvaerts architect-zijn.

Niemand minder dan Zaki (Jackie Dewaele) neemt nu in de zaal plaats en begint audities af te nemen. Drie acteurs willen graag de rol spelen van René Heyvaert. Sam Wauters zoekt Heyvaert in de leugen: hij wendt voor blind te zijn, draait de tranenkraan vrij makkelijk open en dicht. Mark Verstraeten zoekt dan weer waarachtigheid: geen valse emoties, a.u.b. En Ragna Aurich werkt met gekte: zij verschijnt gewapend met een lange tak en een glanzend matje.

René is de nieuwe voorstelling van Pol Heyvaert (neef van de kunstenaar), die in 2005 een schandaal- en vervolgens internationaal succes boekte met Aalst, over een dubbele kindermoord. Dat is aardig om weten, maar let wel: René lijkt in niets op Aalst.

Is de eerste helft nog vrij vermakelijk, in de tweede gaan we kopje onder in de gedachtestroom van de kunstenaar zelf. De acteurs dragen samen fragmenten voor uit zijn brieven. Heyvaert had de gewoonte een blad papier consequent te vullen, ook al was hij halverwege al uitgepraat. Zo krijg je een bevreemdende mix van ernstige onderwerpen en praat voor de vaak.

De acteerprestaties zitten meer dan snor en de brieven zijn origineel genoeg om de aandacht vast te houden. Maar het tempo ligt aan de lage kant. René vloeit als stroop: zacht en geleidelijk, maar niet ongelooflijk boeiend.

Heyvaert brengt met dit stuk het museum naar het theater, maar helemaal op punt staat die mengvorm nog niet. Een intrigerend experiment dat niet helemaal overtuigt.

www.standaard.be