Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

No Dice was een tekst van regisseurs Pavol Liska en Kelly Copper, een montage van (droevige) verhalen van artiesten in New York. De titels Rambo Solo en Romeo and Juliet doen vermoeden dat ze nu met echte klassiekers (populair dan wel literair) aan de slag gaan. Niets is minder waar: het Nature Theater geeft niet veel om het onderscheid tussen hoge en lage cultuur.

Liska: “No Dice ontstond als poging om een verhaal verteld te krijgen. We legden ons oor te luisteren bij collega’s, maar bleven achter met vele kleine, doodlopende flarden verhaal. Maar we gaven niet op.” Copper: “Deze keer vroegen we aan mensen naar hun kijk op het verhaal van Romeo en Juliet van Shakespeare. Zachary Oberzan, een lid van ons gezelschap, hoorden we uit over zijn jeugdobsessie met Rambo. Dat was ons basismateriaal.” Liska: “We beschouwen die apocriefe versies van Romeo en Juliet die mensen koesteren als niet minder authentiek dan die van Shakespeare. Dat soort verhalen zit in onze culturele bloedsomloop. Dat is ook altijd zo geweest: in het Oude Griekenland herwerkte men ook steeds maar dezelfde verhalen. Er was toch niemand die zei dat Euripides minder ‘juist’ was dan Sophocles omdat hij later kwam?

“Ook Rambo is gemeengoed, al zag je de films niet: In het boek First Blood, waarop de film gebaseerd is, herken je zo de recepten van Aristoteles voor goed drama. Het lijkt als twee druppels water op het verhaal van Agamemnon die terugkomt van de Troje en ontdekt dat hij thuis niet meer welkom is. Zo’n verhaal wordt voor ons dan vooral een excuus om iets anders te doen. Het gaat ons om het theater als sociale ervaring. Met klassieke titels kun je mensen lokken om met hen die ervaring te delen. Iedereen komt naar het theater met verwachtingen over het verhaal, de manier van acteren, de zaal… Wij gaan daarmee om alsof we er voor het eerst van horen.”

Copper: “Als je erover nadenkt, is theater een vreemd sociaal ritueel. Mensen die andere mensen komen bekijken die zich verkleed hebben als weer andere mensen. Nog verwonderlijker is hoeveel passie theater ooit opwekte. Mensen zaten heus niet altijd braaf in hun stoel. Aan Astor Place in New York zijn er in de negentiende eeuw dertig doden gevallen bij de theatre riots tussen aanhangers van twee sterk verschillende Shakespeares. In het ene theater werkten acteurs met onberispelijk Brits accent, in het andere deed men het op zijn Amerikaans. De vraag was: welk soort Shakespeare hebben wij nodig in de VS? Het ging dus om identiteit.”

Liska: “In onze twee stukken maken we verschillen zichtbaar tussen versies van één verhaal. Mensen vullen een verhaal dat ze zich maar vaag herinneren vaak sterk persoonlijk in. Ze eindigen met hun eigen levensverhaal. Wij hopen dat je merkt dat het daarom gaat: de menselijke creativiteit schuilt in het opvullen van de gaten die vallen tussen twee bekende punten.” (ptj)

• www.demorgen.be