www.vooruit.be

Tomaten- en aardappelengoeroe Tom Wagner op Eat the Book

 

Omschrijving

Er is een goede kans dat er ooit al groenten van Tom Wagner op jouw bord zijn beland. Wagner behoort tot een kleine groep onafhankelijke veredelaars in de Verenigde Staten en is een legende in de aardappel- en tomatenplantenteelt. Zijn unieke, veredelde tomaten- en aardappelen zijn ondertussen terug te vinden over de hele wereld.

 

Paardenhorzel

Tom Wagner begon op vroege leeftijd te experimenteren met het telen en kruisen van groenten en fokken van dieren, van maïs en erwten in verschillende kleuren, tot kippen en koeien met speciale eigenschappen. Zijn doel: het bewijs leveren dat het oude gezegde “niets nieuws onder de zon” niet klopt. Wagner begon met verschillende soorten zaden met een genetische diversiteit te verzamelen. Zo kruiste hij bijvoorbeeld de beste tomaat voor de Kansas-hitte met andere tomaten die goed rijpen maar niet barsten. "Het was de manier waarop een arme jongen zelf variëteiten creëert. Zaden waren mijn speelgoed, ik ging van knikkers naar aardappelen", vertelt de Amerikaan.

Wagner behaalde graden in de botanie, aardrijkskunde en antropologie. Tijdens zijn werk in verschillende serres, zaadbedrijven en boerderijen, vervolgde hij zijn onderzoek. Landbouw zat altijd al in zijn bloed, maar hij beschouwde zichzelf niet geschikt is voor gewone landbouw. "Ik ben een soort paardenhorzel, ik kan mijn gedachten niet afsluiten. Ik kan geen uren op een tractor rijden zonder afgeleid te worden door de koteletten van een lam."

 

De zebratomaat

Een van zijn eerste en bekendste creaties was de Green Zebra-tomaat, nu een vertrouwd gezicht op boerenmarkten met haar ongewone strepen en heldere, scherpe smaak. Deze tomaat werd gefokt door Wagner in de jaren 50, toen hij besloot om een groene tomaat te creëren die geen last had van barsten. Hij startte met een groene tomaat en kruiste die met andere tomatensoorten: de zebratomaat was geboren. De tomaat wordt nu aangeboden door vele verschillende zaadbedrijven.

 

Aardappelzaad

Wagner houdt van strepen en veel van zijn tomaten zijn dan ook gestreept. Ze komen voor in verschillende kleuren, van de kobaltblauwe Blue Streak tot de zwart-met-roze-en-groene-strepen gemarkeerde Russische Kozak. Een ander ras, Into the Blue, heeft dan weer traditionele rode vruchten maar blauw loof.

Aardappelen zijn Wagners andere obsessie. Zijn voorouders – afkomstig van het eiland Man - overleefden de beruchte aardappelcrisis van 1845-1849 door meeldauw-resistente aardappelen te selecteren. Wagner creëerde op zijn beurt variëteiten zoals de Skagit Valley en de Kern Toro. Zijn aardappelen zijn vaak geweldig van kleur, smaak en voedingswaarde, zijn diep geworteld, droogtetolerant en meer resistent tegen late ziekten. Hierdoor kunnen ze langer in de grond blijven, waardoor ze een betere smaak krijgen. Hét grootste verschil is dat hij meestal aardappelen uit zaden kweekt in plaats van uit knollen. Aardappelzaad is onbekend bij de meeste mensen, maar het kan jarenlang overleven, geeft geen virussen door en zorgt voor frisse, ziektevrije planten.

 

Open source

Wagners groenten zijn 100 procent biologisch geteeld. Na jarenlang te hebben gewerkt met chemicaliën besefte hij dat er te veel problemen waren. Nu gebruikt Wagner alfalfa, kelp, dolomiet, wormafgietsels, compost en andere additieven voor een gezonde grond. Hij zoekt ook planten die het met minder kunstmatige irrigatie kunnen doen. "Met zeer weinig water krijg je een veel betere smaak bij een tomaat", stelt Wagner. Ook droge bonen geteeld zonder kunstmatige irrigatie zijn sneller klaar dan geïrrigeerde bonen.

Vanwege zijn geloof in 'opensource'-teelt, heeft Wagner heel weinig verdiend met zijn werk. Zijn eerste zadenbedrijf, Tater Mater, overleefde een paar jaar in de jaren 80. Later begon hij het bedrijf New World Seeds and Tubers, dat zich inzet om speciaal zaad rechtstreeks bij boeren en tuinders te leveren én nieuwe variëteiten wil creëren. Maar Tom Wagner wil vooral optreden als consultant voor telers en veredelaars. "Dit is mijn kunst," zegt Wagner. "Een schilderij is gewoon een schilderij, het hangt aan de muur, maar mijn spullen kunnen worden gekweekt door iedereen".

Meer informatie over Tom Wagners werk vind je op newworldcrops.com of tatermaterseeds.com.

ism VELT 

Dit artikel werd geschreven op 11.02.16

Reageer