www.vooruit.be

Op zoek naar planten voor de Green Bastards Garden in Belle Epoque en The Vegetable Garden

Belle Epoque in Meise (c) Jan Lietaert

Omschrijving

In voorbereiding van de tuin gingen tuinier Willem Van Gucht en fotograaf Jan Lietaert op bezoek bij enkele gepassioneerde tuiniers om zeldzame zaden te verzamelen voor de tuin. In de woorden van tuinier Willem:

We beginnen bij het begin: zaden en knollen, om in onze balkontuin te zaaien en te poten. We kozen bewust voor 'green bastards'. Maar hoe komen we daaraan? Bij de plaatselijke doe-het-zelver of tuinbouwcentrum hebben ze wel zaden, maar enkel van de redelijk bekende groenten en rassen. Niet echt ons ding dus!

We zouden een bestelling kunnen plaatsen op www.denieuwetuin.be of op www.vreeken.nl.
Maar ook dat is niet geheel ons ding, hoewel beide bedrijven een prachtig alternatief aanbod hebben. (zeker eens checken)

We opteren ervoor om enkele individuen en projecten te bezoeken en laten ons door hen bevoorraden. Op die manier blijft het voor ons dus ook spannend. We weten niet wat er allemaal in de tuin terecht zal komen.

 

Onderweg om vreemde zaden en zeldzame knollen te vinden

Belle Epoque (Meise)

Ons eerste bezoek brengt ons in Meise. Achter een nette strakke gevel schuilt de tuin van Guy Dirix. Buxushagen houden zijn tuin overzichtelijk. Reeds 3 decennia lang zoekt Guy in de Bibliotheek van de Nationale Plantentuin en oude zaadcatalogi naar onverwachte en zeldzame rassen.

Hoewel we reeds eind april naderen is de moestuin nog vrij kaal. De natuur ontwaakt aan de late kant dit jaar weet Guy ons te vertellen. Toch steken ronde pastinaak, rode kardoen en Eeuwig moes (oude wijvenkool) en vele andere soorten hun kopje boven de nog vrij kale grond.

Guy z’n tuin is een echte particuliere vreemde-zaden-tuin. Jaarlijks organiseert Guy een zaadactie waarvoor internationale belangstelling bestaat. Wegens het succes van zijn gratis-zaadactie zag Guy zich verplicht de actie te ‘beperken’ tot 700 netjes verpakte en gelabelde zaadpakjes.

Naast oosterse look, rode selder en wortelkoriander ‘speelt’ Guy met diverse aardbeisoorten. Zo’n 110 variëteiten rijke verzameling met een back-upsysteem in een netwerk van een 10tal andere kwekers om verlies van soorten door ziekten en plagen te vermijden. Hier treffen we de framboosaardbei, een ware lekkernij. Je vindt deze aardbeien niet in de supermarkt, omdat ze fragiel zijn, te fragiel voor het transport langs veilingen, groothandels en winkels.

Voor de Green Bastards Garden krijgen we naast zaadgoed ook Japanse andoorn, knolcapucientjes en oosterse look mee.

Guy Dirix haalt een knolcapucien uit de grond voor ons. (Belle Epoque (c) Jan Lietaert

Website met veel info over vergeten rassen en dergelijke: www.belleepoquemeise.be


The Vegetable Garden

Op de terugweg stoppen we in Scheldewindeke bij Frank Van Keirsbilck. Na het bezoek aan de tuin van Guy voelt Frank zijn tuin behoorlijk wild aan. We krijgen een rondleiding en staan versteld van de soortenrijkdom in zijn tuin. Voor ons, 'leken', is het niet altijd duidelijk zichtbaar, Frank wijst naar de kleine plantjes die her en der boven het gras komen piepen.

Franks serre, met op de achtergrond de boomgaard (The Vegetable Garden (c) Jan Lietaert)

Frank leeft van en voor zijn tuin, … maar koopt wel eens een mango. Vorig jaar diende hij wegens mislukte look- en uienoogst toch eens tuinvreemde groenten in te kopen.

Frank is vooral gepassioneerd door de verschillende andesknollen. Het accent ligt vooral op Oca's, waarin hij zich sinds meer dan 10 jaar specialiseert. Oca is een overblijvend knolgewas uit de klaverzuringfamilie, waarvan de knol gegeten wordt. De smaak is iets zuurder dan een aardappel. Oca’s werden meer dan 6000 jaar geleden gedomesticeerd in de Andes.
Oca's worden normaliter gepoot, wat tot een ongeslachtelijke vermeerdering leidt, zoals onze aardappel dus. Frank probeert ze echter in bloei te laten komen, wat in ons klimaat verre van evident is. Op die manier teelt hij zaad. Dat zaad levert dan een enorme genetische diversiteit op. Frank heeft al zo'n 300 'rassen' zien passeren... Na selectie op criteria als vroege oogst en opbrengst weerhield Frank een 60tal soorten voor verdere teelt. Met als uiteindelijk doel een ideaal ras voor onze streek te bekomen. Hij probeert met de Oca te doen wat men enkele eeuwen geleden met de aardappel deed.

Gepassioneerd vertelt Frank ons over de technische aspecten van het zaadkweekproces. Een complex verhaal over lange, middellange en korte stampers, over bevruchten met een penseel en over internationale zaad uitwisselen en teeltproeven.

Tijdens onze verdere tocht doorheen de tuin botsen we op een veld oerprei. Iets verderop vinden we reguliere prei. De verschillende teelttechnieken die toegepast kunnen worden op prei stellen ons in West-Europa in staat gedurende het gehele jaar over prei te beschikken. Handig om weten, en misschien eens thuis uit te proberen is dat prei zich ook laat vermenigvuldigen via de 5 tot 10 broedknolletjes. Voor prei zijn we in feite niet zaadafhankelijk. Ook vele andere planten laten zich vermeerderen via die broedknolletjes. Frank vertelt ons het verhaal van verloren collectieve kennis na de opkomst van zaadfirma’s die zich specialiseerden in zaadgewin uit de bloem.

Frank haalt een sliertje apios uit de grond voor ons (The Vegetable Garden (c) Jan Lietaert)

Aan het einde van onze rondleiding somt Frank vijf soorten op die het in onze contreien wel eens ver zouden kunnen schoppen: Apios, Oca’s , Mashua’s, Ullucus en Aardakker. Frank wijst ons erop dat we vroeger vooral leefden op rapen, uien, pastinaken, bietenbladeren en – knollen, en dat enkel inzetten op de aardappel als 'staplefood' misschien niet de slimste methode is, misschien verdienen de andere andesknollen ook wel een plaats bij ons basisvoedsel. Ook maakt Frank zich sterk dat er tot nu toe geen enkel GGO bestaat die meer opbrengt dan de traditionele gewassen.

Leuk om weten: de roots van onze wortel liggen in Afghanistan (onze wilde wortel is niet eetbaar) en tot de 17de eeuw paars, rood, lichtgeel, groen of wit gekleurd waren. De oranje kleur werd in ….Nederland verkregen: Oranje boven!

Voor de Green Bastards Garden kregen we onder andere verschillende soorten Incaknollen mee. Spannend hoe die het gaan doen op ons balkon!

 

Meer over de tuin van Frank op www.thevegetablegarden.be

Terug naar alle info over de Green Bastards Garden.

Dit artikel werd geschreven op 26.06.13

Reageer