Misschien moeten we toegeven dat begin jaren 90 de scherpe hoeken er wat af gingen. Het beleid (subsidies), de media (aandacht) en het publiek (groeiend) hadden een goed oog in onze werking. We kregen zelfs een Europese prijs voor de instandhouding van architecturaal erfgoed. De anarchie van de jaren 80 maakte – en dat was maar goed ook – plaats voor professionalisering, zowel in de artistieke keuzes, marketing en zakelijk beheer als in het omgaan met het majestueuze gebouw. De groei als kunstencentrum liep gelijk met de opwaardering van het gebouw. Twee handen op één buik.
Merkwaardig, gedurfd zelfs, was de keuze om tijdens het hele restauratieproces, van 1990 tot 2000, het gebouw te blijven exploiteren. Terwijl het gebouw omsingeld was door steigers, bouwvakkers in en uit liepen en cirkelzagen de oren van ons hoofd krijsten, programmeerde Vooruit lustig door en bleef het café gezellig open. De acteurs van de legendarische theatermarathon Ten Oorlog van Blauwe Maandag Cie (Regie: Luk Perceval & Tekst: Tom Lanoye naar Shakespeare), met bekende namen als Jan Decleir, Els Dottermans, Wim Opbrouck en Lucas Van den Eynde, verkleumden in hun loges bij een dwerg van een elektrisch vuurtje. Ze hadden niet eens een dak boven hun hoofd, want boven de Theaterzaal hing slechts een zeildoek… Nood brak wet.
De gefaseerde restauratie, zaal per zaal, verdieping per verdieping, was een keuze uit financiële noodzaak. Op die manier konden we de zalen waarin op dat moment geen metsers of timmerlui bezig waren, openstellen voor artiesten en publiek. Nog een voordeel; je zit op die manier met je neus op de soms ondoorgrondelijke wegen van het restauratieproces. En dat is broodnodig, want enerzijds wil Monumentenzorg dat het gebouw in zijn oorspronkelijke staat wordt hersteld, maar anderzijds moet datzelfde gebouw worden aangepast aan de noden van de hedendaagse podiumkunsten én –technieken. En die 2 pistes moeten sporen. Elke vrijdag, een decennium lang, werd er tussen aannemer, architect, Monumentenzorg en Vooruit gediscussieerd en geargumenteerd, soms geroepen en veel bijgelegd. Maar het loonde de moeite. Vooruit stond er na de restauratie, als monument èn als kunstencentrum.
