Op 1 april 1982 tekende Erik Temmerman een erfpachtovereenkomst voor 27 jaar met de Coöperatieve Vooruit, de eigenaar. Het plan had niet echt veel om het lijf. De bedoeling was om de concertzaal op te knappen en fuiven te organiseren die geld in het laatje zouden kunnen brengen. Hiermee zouden ze de culturele werking die ze voor ogen hadden kunnen financieren. de opzet van het ganse plan was tweevouding: de instandhouding van het gebouw en het gebouw een dynamiek geven met wat in die tijd artistiek verantwoorde activiteiten waren.
Het gebouw, het Feestlokaal van Vooruit als erfgoed, is steeds een determinerende factor geweest in de werking van vzw Vooruit. Het vormde begin de jaren 80 zelfs het vertrekpunt van die werking: enkele jonge idealisten wilden het zieltogende gebouw koste wat kost redden. Het restauratiebeleid was sinds de heropening in 1982, naast de culturele profilering, lange tijd één van de kernactiviteiten van het huis. Met de afronding van de restauratie in 2000, en de ondertussen gestegen subsidies, kwam de functie van kunstencentrum centraal te staan. Eigenlijk zou zo’n mastodont van 11 verdiepingen en 367 verschillende (hele) grote en kleine lokalen voor de podiumkunsten een last kunnen zijn; het is dominant, statisch en kan bepaalde initiatieven onmogelijk maken. Vooral ook omdat het Feestlokaal van Vooruit in 1983 tot beschermd monument werd uitgeroepen, wat betekent dat je het gebouw niet kunt kneden, herinrichten of aanpassen. Maar wat bleek? In Vooruit groeiden de lasten van het gebouw uit tot lusten; programmeurs kunnen zalen kiezen à la carte, je kan het gebouw van onder tot boven bespelen en als geklasseerd monument kan je ook focussen op de erfgoedbezoeker.
Heeft de fotografie Vooruit gered? Misschien wel. Begin jaren 80 schuilen 2 academiestudenten in Vooruit voor de regen, zo wil de legende. Ze geraken dusdanig gecharmeerd door de vergane glorie die ze hier aantreffen dat ze foto’s beginnen te maken. Hun actie krijgt een sneeuwbaleffect: er komt een tentoonstelling en een boek van, en plots ziet heel Gent en omstreken een kanjer van een gebouw, weliswaar zwaar gehavend, maar dat ontelbare mogelijkheden biedt. En dat in een stad waar jonge artiesten met een vergrootglas op zoek waren naar repetitie- en speelruimtes! En dat op het moment dat de eigenaar met de idee speelt het verlieslatende en tanende Feestlokaal van de hand te doen! In 1982 werd in Gent met de redding van Vooruit begonnen aan een nieuw cultureel hoofdstuk. Een embryonale redding die pas een voldragen redding werd toen het gebouw in 1983 erkend werd als monument.
Maar eigenlijk waren de jaren 80 vooral ontdekkingsjaren. De jonge snaken die in september 1982 de deuren van het vervallen pand heropenden (“kraakten”, beweerden kwatongen), leerden met vallen en opstaan hoe het immense gebouw te gebruiken. Het was een periode van pionieren en experimenteren, van minimale veiligheid garanderen en tegelijk de regen buiten houden. De infrastructuur werd verdieping na verdieping in kaart gebracht. Het overduidelijke feit dat het gebouw op apegapen lag, gaf artiesten de vrije baan om projecten uit te werken die nu, in een gerestaureerd en geoutilleerd pand, niet meer zouden kunnen, want wat konden ze toen nog méér vernielen? Die guerrilla leidde tot o.m. het basketbal-dans-muziekspektakel Games Room, de tegen museumconservator Jan Hoet indruisende tentoonstelling Initiatief d’Amis en het acteurs-objecten-beeldenevent Altamira. Tussen al dat artistieke geweld door zette de jonge vzw Vooruit het gebouw naar z’n hand, want de restauratie zat eraan te komen.
