- Alle reacties
Voeg een reactie toe
Gelieve aan te melden of te registreren om commentaar toe te voegen.
Lid worden is gratis en duurt slechts enkele minuten. Als lid kan je:
- (inter)actief deelnemen aan het gebeuren op onze site
- een persoonlijke kalender bijhouden van je favoriete activiteiten
- foto’s opladen en vrienden toevoegen
- Favoriete foto’s, video’s, muziek, teksten of reacties bijhouden
- andere reacties beoordelen
"Vrijheid" van Jonathan Franzen
Cover !
Negen jaar hebben we moeten wachten op de opvolger van ‘De correcties’. Nu is hij er met de veelbelovende titel ‘Vrijheid’. Meteen werd het boek bestempeld als de nieuwe hype voor het literaire najaar. Dit kwam vooral omdat Amerikaans president Obama een exemplaar kocht op z’n vakantie, meteen was dit wereldnieuws en werd ‘Vrijheid’ een bestseller. ‘De correcties’ vond ik een prachtig boek dus mijn leesverwachtingen waren dan ook hooggespannen. Op de cover zit een mooi blauw vogeltje op prikkeldraad. Dit doet mij meteen denken aan het spreekwoord ‘zo vrij als een vogel’ maar de prikkeldraad voorspelt weinig vrijheid. Het blauwe vogeltje in kwestie is de azuurzanger en speelt een belangrijke rol in het boek. Jonathan Franzen heeft blijkbaar iets met vogels want op de eerste pagina staat ‘Een wintervertelling’ met in de hoofdrol een oude tortel. Ik raad iedereen aan om dit motto nogmaals te lezen wanneer het boek uit is, hij wordt dan alleen maar heel reëel.
Het verhaal !
‘Vrijheid’ brengt ons het levensverhaal van de familie Berglund. We beginnen het boek met een terugblik op het leven van Walter en Patty Berglund in Ramsey Hill. Vanaf hun aankomst daar, het opgroeien van hun kinderen Jessica en Joey, tot het misgaat en ze verhuizen naar Washington. Dit verhaal krijgen we door de ogen van de buren. Onwillekeurig moet ik hier aan de tv-serie ‘Desperate Housewives’ denken. Daarna gaan we nog verder terug in de tijd via een autobiografie over Patty Berglund. Op deze manier krijgen we een beeld van haar jonge jaren. Vooral wat er misgaat in de relatie met haar familie en vrienden. Uiteindelijk leidt dit tot een minderwaardigheidsgevoel dat ze probeert op te lossen door het enige waarin ze uitblinkt, namelijk sport. De autobiografie eindigt, voorlopig, wanneer ze na veel horten en stoten een relatie begint met Walter. In het volgende hoofdstuk maken we dan een sprong naar 2004 in Washington. Het leven van de Berglunds neemt hier verschillende chaotische en destructieve wendingen waardoor hun hele wereld instort.
Mijn waarheid !
Jonathan Franzen heeft met ‘Vrijheid’ zichzelf overtroffen, het is een prachtig boek geworden! ‘Vrijheid’ is een vuistdikke familieroman, net zoals z’n voorganger ‘De correcties’. Wanneer je er aan begint kan je het boek nog moeilijk wegleggen, het leest gewoon verslavend. Jonathan Franzen verwent z’n lezers, naast het verhaal van de Berglunds krijg je ook nog bijna de volledige Amerikaanse geschiedenis en politieke toestanden van de laatste vijftig jaar mee, maar hij komt nooit belerend over. Hij laat de politiek ook botsen. De Berglunds zijn Democraten en zij komen in botsing met hun Republikeinse buren. Joey die door de invloed van zijn buren en vrienden de Republikeinse toer opgaat en zo terecht komt in de corrupte oorlogsvoering in Irak.
De vorm waarin het boek gepresenteerd wordt, is heel belangrijk. Jonathan Franzen probeert er altijd iets nieuws in te stoppen. In ‘De correcties’ kreeg je vijf hoofdstukken die telkens een verhaal op zichzelf waren met daar rond een overkoepelende verhaallijn. In ‘Vrijheid’ komt dit concept gedeeltelijk terug maar de grootste vernieuwing is het autobiografisch gedeelte dat in de derde persoon geschreven is. Dit deel vormt de basisverhaallijn voor de rest van het boek. Een mooie vondst !
De titel ‘Vrijheid’ kom je overal in het boek tegen en dit onder verschillende vormen. Dit gaat van persoonlijke vrijheden, de vrijheid van de azuurzanger tot zelfs in de naam van de universiteit van Jessica ‘Use well thy freedom’. Vrijheid is het allerbelangrijkste in het leven, maar een teveel aan vrijheid loopt ook niet goed af !
Een meerwaarde voor het boek is de overvloed aan muziek die doorheen het verhaal loopt. Richard Katz, de beste vriend van Walter zorgt hier voor een prachtige muzikale invalshoek. Hij is een rockmuzikant die met z’n band in kleine zaaltjes begint te spelen, maar die later doorbreekt met songteksten die hij schrijft over Patty en de tijd die hij doorbracht met haar aan Nameless Lake. Op pagina 200 staat een klein songtekstje en blijkbaar heeft dat al mensen geïnspireerd want er staat hierover al een zelfgemaakt filmpje op youtube, zie http://www.youtube.com/watch?v=WnwTgX3gjrU
Misschien een leuk ideetje voor de mensen van Tommigun om hier iets mee te doen tijdens ‘Uitgelezen’.
Wat mij vooral aansprak, was dat ik doorheen het boek mijn jeugdhelden zag passeren. Dit gaat van The Velvet Underground over Devo tot The Buzzcocks. Heel sterk is ook het stuk dat gaat over Bright Eyes, eigenlijk krijg je een concertrecensie van twee pagina’s.
Literatuur en goede muziek, mijn twee grote hobby’s in één boek, schitterend !
Club of Rome !
Naast zoveel nevenweetjes heeft Jonathan Franzen ook aandacht voor de wereldwijde klimaatproblematiek. Walter Berglund is een groene jongen en werkt eerst voor Nature Conservancy, een toonaangevende organisatie voor natuurbehoud. Later gaat hij werken voor het grote geld bij Cerulean Mountain Trust. Deze organisatie van een miljardair wil de azuurzanger beschermen, maar begint meteen aan bergtopmijnbouw voor het grote geld. Walter kan ermee leven omdat hij aan de azuurzanger denkt en met het geld dat hij ter beschikking heeft, voert hij een eigen actie tegen de overbevolking. Iets waar hij al mee bezig was op jonge leeftijd want toen dweepte hij al met de ‘Club of Rome’. Wat opzoeking leerde mij dat deze Club bestond uit Europese wetenschappers die eind jaren zestig, begin zeventig samenkwamen in Rome om te vergaderen over de toekomstproblemen van de wereld, met name de overbevolking, vervuiling, industrialisatie … Het rapport dat ze toen maakten, werd op veel scepticisme onthaalt, maar is nu veertig jaar later pure realiteit. Zo leert men ook nog iets bij !
Het leukste fragment !
Als uitsmijter wil ik nog het volgens mij leukste en grappigste fragment uit ‘Vrijheid’ meegeven :
Reageer hierop‘Waar werk je aan?’ vroeg Patty.
‘De gebruikelijke rotzooi. Ik wilde iets doen met die nieuwe chick Margaret Thatcher. Die nu premier van Engeland is, weet je wel?’
‘Chick lijkt me een wat ongepast woord voor Margaret,’ zei Walter. ‘Douairière lijkt me beter.’
Bewaar dit item (0)
Uitgelezen: Tom Lanoye – Het Derde Huwelijk.
Tijdens de volgende editie van Uitgelezen komt de Audiofilm die van Lanoyes ‘Het Derde Huwelijk’ aan bod. Een Audiofilm is eigenlijk een duur woord voor wat men vroeger een ‘hoorspel’ noemde. Volgens de achterflap: “Meer dan bij film wordt de verbeelding van de luisteraar geprikkeld, enkel door middel van geluid: tekst, muziek en geluidseffecten worden slim gemonteerd tot een gelaagd geheel. De beste acteurs vertolken de personages”. Wel ja, een hoorspel dus. Het verschil met een audioboek is dus voornamelijk te zoeken in het feit dat het ene (audioboek dus) niet meer of niet minder is dan het voorlezen van het boek van begin tot einde. Een Audiofilm is dan een bewerking van een boek, en bevat niet de hele en ook niet de letterlijke tekst.
Ik ben eigenlijk blij dat het genre ‘hoorspel’ terug aan een opmars bezig is. Zeker voor kinderen zijn er al erg veel leuke CD’s op de markt met liedjes en verhaaltjes (Kapitein Winokkio, De Vlo en de Professor, ...). Ideaal voor vervelende autoritten en stimulerender voor de verbeelding dan T.V. Voor volwassenen is er nog niet zo’n groot aanbod, al maakt de achterflap wel gewag van nog een aantal andere producties.
Zij die mij kennen, weten ondertussen dat ik – om vriendelijk te blijven – geen grote fan ben van het werk van Lanoye. Zeker de trilogie ‘Het Goddelijke Monster’ is mij danig misvallen. Het burleske en groteske van het verhaal deden mij meer de wenkbrauwen fronsen dan dat ik mij liet meeslepen door het verhaal.
Het was dus met een flinke dosis terughoudendheid dat ik aan de Audiofilm van ‘Het Derde Huwelijk’ ben begonnen. Het ‘gewone’ boek heb ik nog niet gelezen, en ik weet eigenlijk niet goed of dat een voordeel of een nadeel is. Ik werd in elk geval niet gehinderd door bemerkingen à la ‘in het boek was dat toch anders?’. Ik kon er dus aan beginnen met de onschuld van een pasgeboren lammetje in mei. Nadeel is natuurlijk dat je niets hebt om mee te vergelijken, maar dat is ook niet strikt noodzakelijk.
De verhaallijn van ‘Het Derde Huwelijk’ is ondertussen genoegzaam bekend: Maarten Sebrechts is een oude, zieke homo die het voorstel krijgt een schijnhuwelijk aan te gaan met een jonge, Afrikaanse schoonheid. Na enig aarzelen gaat hij daarop in, niet wetend dat de komst van deze jonge zwarte dame zijn leven drastisch zal veranderen.
De hoofdrol in deze audiofilm, namelijk die van Maarten Sebrechts, wordt gespeeld door Frank Focketeyn. Het moet gezegd dat hij dat met verve doet. Alhoewel: ‘verve’ is misschien toch niet het juiste woord voor de onderkoelde, lijzige stijl waarmee hij Maarten Sebrechts tot leven brengt. Geloofwaardig is waarschijnlijk correcter. Je ziet hem zo voor je, die oude, afgeleefde nicht die sinds de dood van zijn grote liefde niet veel anders meer doet dan eenzaam zijn eigen einde afwachten.
Een vroege conclusie is wel dat Focketeyn hier de meubels redt, de meeste van zijn medespelers vallen erg licht uit en slagen er niet om hun personage waarachtig en doorleefd te spelen. Axel Daeseleire als Vandessel, die Sebrechts betaalt om in het huwelijk te treden om dan zelf met Tamara te kunnen samenhokken speelt te overdreven en te weinig genuanceerd. Uiteindelijk blijft het beeld van Daeseleire met de vettige gelkop en een lederen broek te dominant. (Nu ja, bij mij althans. En nee: dat is in mijn beleving geen erotiserend beeld).
De rol van Tamara wordt vertolkt door ene Chika Unigwe. Het schoentje wringt vooral bij het accent. Ik weet niet of het met opzet is, maar Tamara spreekt dus een soort Nederlands met een Engelse tongval. Dat hoeft niet noodzakelijk een slechte zaak te zijn, maar het is altijd raar om te moeten constateren dat mensen die het Nederlands niet helemaal machtig zijn, zich dan wel kunnen bedienen van spreekwoorden en idiomen die zeer specifiek zijn. (Oewaar een oewil is, is een oeweg hé, zegt ze op een bepaald moment. Bij mij werkt dat niet). Ook de twee seksscènes die ze neerzet, werken op de lachspieren en missen echt wel elke geloofwaardigheid).
Tom Van Dyck is de regisseur van deze audiofilm en laat eigenlijk Lanoye volledig tot zijn recht komen: groteske kolder dus. Een pastoor met een West-Vlaamse tongval. Haha. Er zullen in elk geval liefhebbers zijn van het genre, en zij zullen zich amuseren ook.
Ik vrees wel dat ik ten eerste geen liefhebber ben van Lanoye en ten tweede de voorkeur zal blijven geven aan het ‘echte’ boek.
Reageer hieropBewaar dit item (0)