Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

Eén keer per jaar staat Vooruit stil bij het onvermogen van de mens om lessen te trekken uit het verleden. Wie die dag luisteren wil, krijgt de les gespeld van academici, journalisten, wakkere burgers en inspirerende figuren uit de cultuurwereld. Een wisselend actueel thema vormt daarbij het uitgangspunt voor leerrijke lezingen en debatten. Zo zoomde de LES VAN DE EEUW de voorbije jaren in op thema’s als democratie, oorlog, Irak, staat en religie. Deze keer zal onderwijs centraal staan.

In samenwerking met de Universiteit Gent bouwt Vooruit in de LES VAN DE EEUW een brug tussen (bijna) stemgerechtigde burgers en jongeren, studenten, studenten van morgen en het brede, geïnteresseerde publiek.

9:30 – 12:30 Open ochtendles met prof Ronald Soetaert, prof Jean Paul Van Bendegem, Freek Braeckman en Gerda Dendooven

15:00 – 17:00 Open namiddagles met prof Ronald Soetaert, prof Jean Paul Van Bendegem, prof Paul Verhaeghe, prof Mark Elchardus, Gerda Dendooven en Freek Braeckman

20:00 – 22:00 Open avondles met prof Ronald Soetaert, prof Paul Verhaeghe, prof Bruno De Wever, Gerda Dendooven, Tom Barman, prof Johan Braeckman, Indra Dewitte en Meyrem Almaci

De hele LES VAN DE EEUW, vanaf 09:30, is vrij toegankelijk. Maar de ochtendles wordt toegespitst op laatstejaarsscholieren, de namiddagles op iedereen die met het vak onderwijs bezig is en de avondles op het brede publiek.

Over deze editie:

Leraren zijn… Leerlingen zijn… Vul maar in.

”We zijn heen-en-weer aan het stigmatiseren en ik denk dat dat gewoon het gevaar is. Een Marokkaan is een materialist, een blokker is een lomperik en een progressieveling is een snob. En zo zijn we maar bezig want uiteindelijk ‘klappen’ we niet.” (Tom Barman, frontman dEUS).

In de Les van de Eeuw zullen we over dat ‘klappen’ hebben. Voor wie geen Vlaams kent: klappen betekent “genoeglijk samen praten”. Het betekent – voor ons – praten maar ook luisteren. Dat lijkt ons belangrijk want er wordt veel geklapt vandaag (klappen betekent ook druk praten, snateren, klappeien). We zullen uit de school klappen. Letterlijk, want figuurlijk betekent dat een geheim vertellen. Of zijn er toch geheimen die we niet weten uit de school? Wat vertellen leraren over leerlingen? Wat vertellen leerlingen over leraren? Wat willen leerlingen leren? Wat willen leraren onderwijzen? Wat vertelt fictie (films, romans, strips, songs en games) ons over de school?

Met deze vragen gaan we op zoek naar een antwoord hoe de school het gesprek op gang kan brengen in deze tijden waar met elkaar ‘klappen’ meer dan ooit belangrijk blijkt – om elkaar te leren (h)erkennen.

PROGRAMMA

OPEN OCHTENDLES

9:30 – 12:00 Theaterzaal – gratis

Wie met een klas (of klassen) leerlingen van het laatste jaar secundair (of voorlaatste) aanwezig wil zijn, vragen we om vooraf aan te melden. Inschrijven kan tot uiterlijk 8 maart via peter(at)vooruit(dot)be.

Met:

• Professor Ronald Soetaert (Onderwijskunde UGent)
• Professor Jean-Paul Van Bendegem (wetenschapsfilosoof VUB)
• Freek Braeckman (nieuwsanker VRT, Slimste Mens)
• Gerda Dendooven (auteur, boekillustrator, theatermaker, kinderconsul, …)

Wat vertellen mensen over scholen, leraren en leerlingen? Welke verhalen worden verteld? Wat vertellen die verhalen ons over onderwijs?
We tonen fragmenten uit diverse films, tv-series, romans, games en strips. Moderator Freek Braeckman gaat in gesprek met prof. Ronald Soetaert over wat we hieruit kunnen leren. Uiteraard zijn reacties van de jongeren vanuit de zaal toegestaan.

Wat is er waard om geleerd te worden? Wat moeten we weten om de Slimste Mens te worden? Moet iedereen hetzelfde leren? Wat moeten we weten van wetenschap, geschiedenis, kunst? Wat willen leerlingen leren? Wat willen leraren onderwijzen? Wat wil de maatschappij dat de school aanleert?
Freek Braeckman en prof. Jean Paul van Bendegem gaan in discussie over de twee culturen: exacte wetenschap (wiskunde, fysica, scheikunde etc.) en menswetenschappen (literatuur, geschiedenis, filosofie). Van Bendegem stelde de vraag in een recent boek: “ken je de tweede wet van de thermodynamica? Of: wat hebt je gelezen van Shakespeare? En heb je iets aan die antwoorden?”. We mijmeren verder over wat alle leerlingen zouden moeten leren op school om als kritische burgers deel te nemen aan de democratie. Wat moet je bijvoorbeeld weten om het Journaal op tv te kunnen volgen? En uiteraard over de vraag: willen de leerlingen dat wel? De reacties van de jongeren zijn alweer zéér welkom.

Wat is er waard om op school behandeld te worden? Worden we slimmer van de media? Komen de moderne media voldoende aan bod? Moeten we meer aandacht besteden aan jeugdculturen? Zijn computers de nieuwe machines waarop jongeren leren? Wat leren ze van en uit computergames?
Prof. Ronald Soetaert en Freek Braeckman (vorig jaar nog de Slimste Mens) argumenteren over hoe je slim wordt, discussiëren over wat je precies allemaal moet weten om slim genoemd te kunnen worden. We kijken naar computergames en spelen samen met Freek een spel op zoek naar een antwoord over wat we allemaal al spelend leren. Vragen staat alweer vrij.

Wat hebben we geleerd in deze Les van de Eeuw? Kan onderwijs de wereld redden?
We blikken terug met Gerda Dendooven; wat hebben we geleerd, deze ochtend ? Verder wil Gerda via welgekozen fragmenten uit straffe documentaires aantonen dat onderwijs volgens haar nog altijd een cadeau is.

OPEN NAMIDDAGLES
15:00 – 17:00 Theaterzaal – gratis

Inschrijven kan tot 22 maart via peter(at)vooruit(dot)be

Met:

• Professor Ronald Soetaert (Onderwijskunde UGent)
• Professor Paul Verhaeghe (psychologie UGent)
• Professor Mark Elchardus (sociologie VUB)
• Gerda Dendooven (boekenillustrator, theatermaker, kinderconsul)
• Freek Braeckman (nieuwsanker VRT, Slimste Mens)

VRT-nieuwsanker Freek Braeckman is niet alleen gastheer, deze namiddag, hij moeit zich ook met de lezingen en doet er alles aan om de aanwezigen in de zaal bij de debatten te betrekken.

Inleiding door prof. Ronald Soetaert over retoriek en onderwijs. Hij gebruikt daarbij uiteenlopende fragmenten uit films en tv-documentaires, citeert uit diverse romans en verwijst naar comic novels en games. Daarbij heeft hij de nodige aandacht voor het debat tussen kennis en vaardigheden (zie het veelgehoorde “vroeger was het beter”) en richt hij de focus op attitudes en de beeldvorming van leraren, leerlingen en school.

Professor Paul Verhaeghe is doceert psychodiagnostiek en psychoanalytische therapie aan de UGent. Hij vraagt zich deze namiddag af naar welk type school we evolueren.
“Het kan toch geen toeval zijn dat een maatschappij gekenmerkt door een overvloed aan stimuli en snelheid overloopt van hyperactieve kinderen? Het is geen wonder dat we ADHD-kinderen produceren.We krijgen een grote groep mensen die vaak van op heel jonge leeftijd al niet meer willen of durven meespelen. Zij beginnen afstand te houden omdat ze bang zijn. De voorbije jaren hebben we daardoor een verschuiving gezien van faalangst en sociale angst naar autisme. We leven in de beste der denkbare werelden, nooit was er zoveel veiligheid, gezondheid, onderwijs, waren er zoveel sociale vangnetten. En toch voelen we ons onveilig, maken we ons zorgen over onze gezondheid en – vooral – hebben we meer depressies en angsten dan ooit tevoren.”

Professor Mark Elchardus, Vlaams hoogleraar sociologie aan de Vrije Universiteit Brussel, focust op de vragen; “welk type leraar hebben we nu? welk type leraar hebben we nodig?”

Gerda Dendooven, boekenillustrator, winnares van vier (!) Boekenpauwen en recent succesrijk met haar theaterproductie Takkenkind, ziet onderwijs nog immer en altijd als een cadeau. Aan de hand van frappante fragmenten legt ze uit waarom.

OPEN AVONDDEBAT
20:00 – 22:00 Theaterzaal – gratis

Met welke uitdagingen wordt het onderwijs vandaag geconfronteerd (vanuit globalisering, digitalisering, nieuwe economie)?

Met:

• Professor Ronald Soetaert (Onderwijskunde UGent)
• Professor Paul Verhaeghe (psychologie UGent)
• Professor Bruno De Wever (prof Geschiedenis UGent)
• Gerda Dendooven (illustrator, theatermaker, kinderconsul)
• Tom Barman (muzikant)
• Professor Johan Braeckman (prof Wijsbegeerte UGent)
• Indra Dewitte (VRT, Zevende Dag)
• Meyrem Almaci (politica, Groen!)

Met aansluitend de uitreiking van de Emile Zola prijs; met steun van stichting Gerrit Kreveld en Samenleving en politiek.