Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

In de reeks Uitgesproken in Vooruit krijgen gastsprekers met een uitgesproken mening de kans hun mening ook uit te spreken. In deze zap- en slogantijden is dat eerder uitzonderlijk. Deze Uitgesproken kadert bovendien in de reeks MO-lezingen van het gelijknamige tijdschrift.

Jonathan Safran Foer, de enorm populaire auteur van romans als ‘Extreem luid & ongelooflijk dichtbij’ gooit met zijn jongste boek een dikke steen in de vijver van onze eetcultuur. Uit ‘Dieren eten’: “Volgens de VN is de veeteelt verantwoordelijk voor achttien procent van de uitstoot van broeikasgassen, ongeveer veertig procent meer dan de hele transportsector – personenauto’s, vrachtwagens, vliegtuigen, treinen en schepen. De veeteelt is verantwoordelijk voor zevenendertig procent van de antropogene methaangassen, die een drieëntwintig keer zo groot aardopwarmingsvermogen hebben als kooldioxide, en vijfenzestig procent antropogene stikstofmonoxide, dat een verbijsterende tweehonderdzesennegentig keer zo groot aardopwarmingsvermogen heeft. Dankzij de nieuwste gegevens weten we zelfs wat de rol van ons voedingspatroon is: omnivoren zorgen voor zeven keer zoveel broeikasgassen als vegetariërs.” Is zijn pleidooi voor een radicaal andere benadering van vleesproductie en -consumptie terecht?

Louise Fresco, landbouwingenieur, voormalig adjunct-secretaris-generaal van de FAO en auteur, bekijkt de vraag vanuit haar eigen ervaring en inzichten. “Geen enkel voedsel heeft zo’n sterke morele lading als vlees, of ruimer, dierlijke eiwitten. Dat geldt in bijna alle godsdiensten en culturen. Vandaag, in onze geseculariseerde samenleving, is vlees opnieuw een toetssteen van politiek correct gedrag. Mogen we nog wel vlees eten, of niet? En zo ja, wat voor vlees mag het zijn? Moeten we ons collectief bekeren tot kunstvlees uit soja, algen of insecten? Voor sommigen ligt de toekomst eerder in een vegetarisch dieet, om gezondheidsreden en vanuit dierenwelzijn. Maar of dat echt een oplossing biedt voor de wereld, waar de helft van de bevolking nog steeds onvoldoende eiwitten binnenkrijgt, staat te bezien.”

Over Jonathan Safran Foer
Jonathan Safran Foer werd in 1977 geboren en studeerde filosofie aan Princeton. Hij is de samensteller van de anthologie A Convergence of Birds: Original Fiction and Poetry Inspired by the Work of Joseph Cornell. In april 2002 verscheen ‘Alles is verlicht’, zijn debuutroman, nu wereldwijd vertaald. Gevolgd door ‘Extreem luid & ongelooflijk dichtbij’ in april 2005.
‘Dieren eten’, zijn meest recente boek en de aanleiding voor deze MO-lezing, is een non-fictie boek over eetgedrag en waarom mensen dieren eten, een synthese van filosofie, literatuur, wetenschap en undercoverjournalistiek.

“In Dieren Eten vraagt Foer zich af of hij zijn pasgeboren zoon vlees kan laten eten. Hij gaat drie jaar lang op onderzoek uit en zo goed als alle aspecten van het eten van dieren worden in zijn prisma belicht. Foer is dan weer verhalenverteller, dan weer filosoof, dan weer cultuur-socioloog, dan weer journalist op reportage of een feiten zoekende inspecteur. (…) Hij speelt met schrijfstijl en vormgeving, schrijft vaak prachtig en soms topzwaar (“we voeren oorlog, of eigenlijk hebben we een oorlog laten voeren, tegen alle dieren die we eten”). Maar bovenal is Dieren Eten ontluisterend – verplichte kost voor elke omnivoor” – deVolkskrant, 18/12/09

Over Louise Fresco
Louise Fresco was tot 2006 adjunct-directeur-generaal landbouw van de VN-voedsel- en landbouworganisatie (FAO). Daarvoor was ze hoogleraar plantaardige productiesystemen van de tropen en de subtropen aan de Universiteit van Wageningen. Vandaag doceert ze “grondslagen van duurzame ontwikkeling in internationaal perspectief” aan de Universiteit van Amsterdam. Louise Fresco schrijft ook essays en literatuur. Bij Prometheus publiceerde ze de essaybundel ‘De ondraaglijke lichtheid van de vleermuis’ (1997) en het succesvolle ‘Schaduwdenkers & Lichtzoekers’ (1999). Eveneens verschenen van haar de romans ‘De kosmopolieten’ (2000), ‘De Tuin van de Sultan van Rome’ (2005), ‘Nieuwe spijswetten’ (2006) en ‘De utopisten’ (2007).