Kunstencentrum Vooruit, Gent, België

”Istanbul is een grote stad … Uitgestrekt en eindeloos … En de Balkan is niet altijd de bron van guur weer in Istanbul! Net als de trekvogels, trekken de mensen afkomstig uit de Balkan naar Istanbul.”

Istanbul bevindt zich niet alleen geografisch op de oostelijke punt van Thracië, maar wordt er ook cultureel door bepaald. In Thracië ontmoeten diverse muziekculturen uit de Balkan en Turkije elkaar. Vooral binnen de Roma-gemeenschap is de wisselwerking van invloeden en stijlen bijzonder intens. Istanbul is uiteraard de multiculturele metropool waar alle invloeden uit oost en west samenvloeien.

De Gayda, een traditionele doedelzak gemaakt uit dierenvel staat symbool voor de muzikale tradities uit Thracië en de Balkan. Hoewel al lang in onbruik geraakt, blijft de invloed van het instrument enorm in de muziek van de Roma. Het geluid en het repertoire van de doedelzak werden geïmiteerd op andere instrumenten, wat aanleiding gaf tot het ontstaan van een nieuwe muziekstijl, de “gaida horo”.

Gayda Istanbul is een initiatief van het Bogaziçi Performing Arts Ensemble, het productiehuis van o.a. Kardes Türküler. Multiculturaliteit staat centraal en de samenwerking tussen academisch geschoolde en “traditioneel” opgeleide (Roma)muzikanten is meer dan opmerkelijk.

Bestel een festivalpas van € 35 die toegang geeft tot alle concerten en films i.h.k.v. Istanbul Ekspres 09.

i.s.m. De Centrale

met steun van de Federatie van Zelforganisaties in Vlaanderen, de Federatie van Vooruitstrevende Verenigingen – Cagdas Dernekler Federasyonu (CDF) en de Turkse Unie van België – Belçika Türk Dernekleri Birligi

Gayda Istanbul

trakya ve balkanlar’dan çingene müzikleri

“İstanbul, bir büyük şehir… Geniş, uçsuz bucaksız… İstanbul’a Balkanlardan gelen, her zaman ‘soğuk hava dalgası’ olmaz a! Göçmen kuşlar gibi insanlar da göçer gelir İstanbul’a…” Gayda İstanbul, Balkanlardan Trakya’ya ve oradan İstanbul’a uzanan kültürel bir iklimin izlerini sürüyor ve bu izlerin yol göstericiliğinde güncel temalar ve yeni müzikal ifadeler geliştiriyor. 12 milyon canlık nüfusuyla, projede yer alan müzisyenlerin içinde yaşadığı bir büyük kent olan İstanbul, projenin merkezinde yer alıyor. Bir bgst projesi olarak kültürel çoğulculuk perspektifiyle hareket eden Gayda İstanbul’da, Balkanlar’dan İstanbul’a uzanan çok kültürlü iklimin müzikal hikayesi, İstanbul’un kendi gerçeği içinden anlatılmaya çaışılıyor.

Gayda kelimesinin, Trakya-Balkan coğrafyasında özel ve sembolik bir yeri var. Çift düdük ve tulumdan ibaret nefesli bir enstrüman olan gayda (gaida ya da gajda), Balkan halklarının geleneksel çalgılarından. Günümüzde ise yaygın kullanımını yitirmiş ve göçebe Roman müzisyenler tarafından, gayda’nın sesi ya da gayda repertuvarı taklit edilerek yeni bir form ve üslup yaratılmış. Bugün, ortaya çıkan bu ezgi türüne ve ritim kalıbına gayda havası deniyor. Gayda İstanbul Boğaziçi Gösteri Sanatları bünyesinden müzisyenlerle Roman müzisyenleri buluşturan çok-kültürlü bir proje.