Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

een bruut die danst

Vooraf

Ik lijd aan een vreemdsoortige aandoening. Als ik annonces aantref die allerlei alarmsignalen doen afgaan in het achterhoofd, dan ga ik daar willoos, en tegen beter weten op in. Met een reeks genante ervaringen als gevolg – de details zal ik u hier besparen.
Zo las ik op een dag zoals er zoveel zijn een oproep op de website van Vooruit. Men zocht vrijwilligers voor een voorstelling, iets tussen theater en dans. Onmiddellijk toeters, bellen en sirenes die van zich lieten horen, om te zwijgen van de stem van de Redelijkheid die me streng toesprak: “Dit is pure waanzin! Ge zijt serieus op uw hoofd gevallen als ge hier op ingaat. Loop weg van de computer nu het nog kan!” Een moment later zag ik mezelf mijn gegevens doormailen, doorheen de mist die mijn aandoening had opgetrokken.
Het mag niet onvermeld blijven dat ik hoegenaamd geen danservaring bezit, laat staan dat ik een regelmatig bezoeker ben van dansvoorstellingen. Meer, op feestjes zal je me hooguit doelloos met mijn poep zien zwaaien, de armen onwennig voor me uitstekend alsof ze niet van mij zijn, en die combinatie ingewikkeld vinden. En dat allemaal onder voorwaarde dat ik voldoende bodems van glazen heb gezien en ik vermoed dat de rest van het volk op de dansvloer evenmin water heeft gedronken. Om u maar een idee te geven.
Inderdaad, ik ben het type man dat zijn lichaam tolereert.
Nu ja, de condities om mee te dansen waren niet veeleisend: danservaring was overbodig en leeftijd van geen belang. Geen openhartchirurgie, kortom. Al snel kreeg ik een mail terug met praktische informatie, en een uitnodiging om naar een toonmoment te komen, die ik wegens tijdsgebrek oversloeg.
Direct door naar de eerste repetitie.

Maandag
18u – 18u30: maaltijd in de Majolica
18u30 – 22u30: repetitie in de dansstudio

Toegegeven, doorheen de dag voelde ik me opgelaten omdat ik niet wist waaraan ik me kon verwachten. Het speelde meermaals door mijn hoofd om af te bellen. Een goede grap, we praten er niet meer over.
Toch stond ik die avond in de Vooruit om me aan te melden en een maaltijd te delen. Het spreekwoord there’s nu such thing as a free lunch zou later op de avond pijnlijk duidelijk worden. Geen bonte mix van leeftijden, rassen en sekses hier. Het was eerder een blik jazzballetdanseresjes opengetrokken en uitgestort over de ruimte. De meeste vrijwilligers bevonden zich in de fase tussen meisje en vrouw. De jongste was dertien , de oudste dertig maar ze zag eruit een prille twintiger. Ik had de twijfelachtige eer de enige man te zijn. Hoewel in bepaalde milieus ernstig getwijfeld wordt over mijn mannelijkheid.
De verantwoordelijke van de Vooruit wist me te vertellen dat er vier jongens interesse hadden maar ondertussen waren afgehaakt. Die boodschap maakte me meer nerveus dan ik al was. Een beklemming in de borstkas en ik beefde zelfs een beetje. Waar was ik aan begonnen?
Van de regisseur kreeg ik bij het binnenkomen een compliment voor mijn snor die het best omschreven kan worden als een ingetogen, sobere pornosnor – type hoefijzer. Zelf was hij behept met een fijn Frans snorretje met bijbehorende krullende puntjes aan de uiteinden, iets wat nogal opviel omdat hij voor de rest helemaal kaal was.
Ik nam plaats in het midden van de lange tafel, tussen de meisjes, en probeerde zo goed en kwaad als enigszins mogelijk was niet met het bestek tegen het bord te trillen. Bij het hanteren van de vork had ik terug de coördinatie van een vijfjarige. Mijn buurmeisje schonk water voor me in, en zou dat later nog eens voor me doen. Ik was haar dankbaar. Ik heb wel degelijk een goede opvoeding genoten en ben in normale omstandigheden een onberispelijke gentleman, maar daar aan de tafel zouden er ongelukken zijn gebeurd, mocht ik het schenken van water voor mijn rekening hebben genomen. Vergeef me, moeder.
Eenmaal op de dansvloer begonnen we direct aan het instuderen van de stapjes voor de groepsdans. Iedere aparte beweging kreeg een eigennaam. Voetje vooruit, weer terug en een frivool huppeltje. Dat viel mee. Daarna nog een stuk van vier bewegingen. Niet zo erg moeilijk. De twee stukken werden aan elkaar gebreid. Ola, concentratie!
Vanaf dat punt liep het voor mij in het honderd, voor de rest van een gruwelijk lange avond. De acteur met de baard, Bobby, die de les gaf kreeg snel in de gaten dat hij hier met een bende meisjes te maken had die danservaring hadden. Het tempo werd opgedreven. Blijkbaar moesten de bewegingen vier keer sneller worden uitgevoerd dan bij het instuderen. Er verscheen een manische blik in de ogen van Bobby terwijl hij als een volleerd drilsergeant zijn commando’s afvuurde: “RICK! – LARRY! – RICK! – LOUISE! – JOHNNY JUMBONUTS! – LARRY! – TAMMY! – NANCY!” Ik hinkte achterop als een mismaakt eendje in de stadsvijver die net zoveel inspanning levert dan de andere eenden om bij het brood te geraken, maar pas arriveert als iedereen naar het volgende stukje brood onderweg is. Paniek.
Tijdens de eerste pauze kwam een andere acteur met het uiterlijk van een trucker, Fletcher, een praatje met me slaan. Zijn snor was lang en rafelig en liep over in een stoppelbaard. Hij vroeg me of ik die snor al lang had staan of speciaal voor de voorstelling had laten groeien. Ik was te zeer begaan met mijn angsten om gevat te antwoorden, met de nodige ernst, dat ik die snor van moederszijde had en er mee geboren was. Nu reutelde ik iets onbestemds. Desondanks wist ik hem wel mee te geven dat ik me net een gele kerstbal in een roodversierde kerstboom voelde. “At least you’re in the tree,” antwoordde hij gespeeld paternalistisch.
We oefenden een dansje op de grond en werden opgespitst in zes groepjes om een individueel dansje in te studeren. Ik werd al eens apart genomen omdat ik niet kon volgen. De lesgevende acteurs waren allemaal geduldig en beleefd, daar geen klachten over. Toch meende ik in de strakke blik die Bobby me toewierp toen hij me voorbij liep, zoiets als woede te ontwaren. Aan het einde van de avond excuseerde hij zich voor de groep dat hij zo veeleisend was geweest. Hij wou namelijk eens profiteren van het feit dat bijna iedereen danservaring had. Slik. Hij legde de lat iets hoger dan normaal gezien het geval was. Ver boven mijn hoofd in ieder geval.
Ik keerde met de moed in de schoenen naar huis. Ik nam me voor de volgende dag thuis op het meest desastreuze dansje te oefenen. Bij de andere twee dansjes was ik slechts buitengewoon slecht, dus dat kon even wachten. Zou het thuis lukken, dan zette ik door en lukte het niet dan zou ik afhaken.

Dinsdag
18u – 18u30: maaltijd in de Majolica
18u30 – 22u30: repetitie in de dansstudio

Die dag werd ik op een redelijk aanvaardbaar uur wakker. Een paar espresso’s, de krant en de eerste sigaretten van de dag – het ontbijt van de moderne mens. Vast voedsel was geen optie omdat een krop angst de doorgang in mijn keel versperde. Ik deed de afwas en veranderde een paar spullen in de keuken van plaats om de zelfstudie uit te stellen. Tot er geen ontkomen meer aan was. Ik stond pasjes te tellen op de keukenvloer en hield dat een kwartiertje vol. Een huppelende man in de keuken is geen zicht en veel vooruitgang boekte ik toch niet. Ik rookte me te pletter en deed niets noemenswaardig tot het tijd werd om me aan te melden.
Iedereen keek verbaasd op toen ze me zagen binnenkomen. Achteraf zou ik horen dat niemand had verwacht dat ik zou terugkeren.
Eerst een stevige maaltijd. Zo zwaar, dat het me een zorgwekkende gedachte deed ontlokken toen we in de dansstudio arriveerden: wat een fascinerend beeld het zou opleveren als al die meisjes plots simultaan zouden overgeven. Ik schrok er zelf ook van.
Maar! Het ging opmerkelijk beter dan de dag ervoor. Verre van goed, maar ik kon in gelijksoortige bewegingen mee met de meisjes en blokkeerde zelden. Meestal ging ik zelfs door met dansen – de tel kwijt – terwijl de rest al gestopt was! Het feit dat het niet veel slechter kon dan de dag ervoor werkte uiteindelijk bevrijdend. “Hoe ik ook zal dansen, het zal sowieso een vreemd zicht zijn.” Dat idee.
Ik merkte het ook aan de geur van mijn zweet. Angstzweet ruikt een pak kruidiger. Het zweet van vandaag rook ouderwets vies.
Alle stukken dans werden vandaag aan elkaar gelast. De constructie om de individuele groepjes op hetzelfde moment te laten dansen, was indrukwekkend. Of het er ook mooi uitzag kan ik onmogelijk zeggen; ik was aan een honderdtal andere dingen aan het denken. Waaronder aan de mogelijkheid alsnog te vluchten.
De meeste van de gelegenheidsdansers hadden een blauwe plek in de onderrug, zodat er pijnlijke grimassen verschenen op het moment dat we er weer op moesten liggen. Bobby schreeuwde sarcastisch: “I don’t want to see pain, I want to see happiness!”
De grappigste dialoog ontspon zich toen de regisseur de groep toesprak in verband met het moment in de show waar we onze shirts omhoog trekken: “Now, you really have to pull your shirts up high enough, I wanna see your tits. Well, not your actual tits – don’t worry.” (een acteur:) “No, ‘cause he’s gay.” (een ander acteur:) “But don’t tell his wife!”
Verder had ik veel aan wat Zach meegaf aan de groep. Dat het niet perse perfect moest zijn, maar wel in stijl en met zelfvertrouwen uitgevoerd.
Ik ging naar huis met gemengde gevoelens.

Woensdag
18u – 18u30: maaltijd in de Majolica
18u30 – 22u30: repetitie in de Minard

Dit was de minst inspannende oefendag. Ik was al iets meer op het gemak en had minder de neiging om luid gillend weg te lopen. Iedereen was zo ontzettend aardig voor me. De meisjes hadden hun verbazing over mijn verschijning ingeruild voor sympathie en nieuwsgierigheid.
Het binnentreden in de mooie zaal van Minard was intimiderend. Eerst werd er gepuzzeld om iedereen op het podium en de tribune erachter te krijgen. De vaste plaatsen voor het optreden. De hele choreografie werd ons duidelijk.
We sloten de avond af met de show van de acteurs – hun bijdrage zouden we tijdens de voorstelling niet kunnen zien. En de kwaliteit van het stuk werd ons zichtbaar. Waar het allemaal om draait, dat kan u elders lezen. De fijnbesnorde regisseur sloot af met de woorden “we take our fun seriously”.

Donderdag
17u00 – 18u00: generale repetitie in de Minard
18u45 – 19u00: maaltijd in de Majolica
19u00 – 20u00: nagelbijten in de Minard
20u00 – 21u15: première in de Minard

De generale repetitie was voor mij persoonlijk een ramp. Tijdens het veranderen van positie botste ik zo hard tegen een meisje dat ik haar moest vasthouden om te beletten dat ze viel en ik trapte op iemands voet.
We aten wederom zeer lekker in de Vooruit. Van het ferme meisje achter de toog kreeg ik geen tweede portie. Tegen de muur plakte ik een tekening van Zak die vandaag in de Morgen stond: twee mannen staan op het podium en gluren vanachter het gesloten doek. Zegt de ene tegen de andere: “Shit, er is publiek!”
En dan was het nerveus nagelbijten tot we backstage in de Minard verwacht werden. Een doembeeld dook op; dat mijn gast me tijdens de voorstelling proestend zou aankijken waardoor ik zelf in de slappe lach zou schieten. Eens de voorstelling was begonnen moesten we stil zijn omdat het publiek niets van onze aanwezigheid mocht weten. Niet eenvoudig, zo bleek. We waren een verrassing. Zeg maar gerust een apotheose als u het nodige gevoel voor drama bezit.
We werden gehaald en stiekem slopen we het podium op. Ik zag dat ik okselvijvers kreeg, nog voor elke inspanning. Voor het gesloten doek deden de acteurs hun ding, achter het doek kreeg ik een zoveelste paniekaanval. Het doek ging net op tijd open om mij te verhinderen weg te lopen of over te geven.
Het ging betrekkelijk vlot. Veel overgave van mijn kant was er niet, maar ik blunderde evenmin grandioos. Even een snelle roes, je valt terug op je automatisme en voor je het weet is het voorbij. Enthousiaste kreten uit het publiek.
En de ontlading achteraf natuurlijk. Ik trof de regisseur op een terras en klopte hem op de schouder: “I didn’t fuck up completely!” Mijn bezoeker bevestigde wat ik al van de eerste minuut doorhad, en wat de medewerkers uit mijn hoofd hadden proberen praten. Dat ik er tussen al die meisjes uitsprong. Ach, ik kon ondertussen al wat hebben.

Vrijdag
18u00 – 18u30: maaltijd in de Majolica
18u30 – 20u00: repetitie in de Minard
20u00 – 21u15: voorstelling in de Minard

Eerst een maaltijd en dan kregen we tijd om backstage in de Minard te oefenen. Niemand leek van plan te zijn zich in het zweet te werken. Ik sloeg een babbeltje met de dames. Dan bladerde ik wat in een gedichtenbundel van Hans Lodeizen:

ik ben een mijl verder
dan gisteren maar de mist
is nog niet weg; al het nare
duurt voor als een klok en
ik dans met grotesque bewegingen
op een verkeerde dansvloer en
op het verkeerde uur

Zo’n verrukkelijke gedichten verdienen een heldere geest, en die had ik niet, dus doolde ik door de gangen van de Minard en belandde ik op een balkon, vanwaar ik uit de hoogte zicht had op het podium waar de regie met de acteurs de voorstelling van gisteren doornamen. Behoorlijk grondig. Ik wil de deuren van hun interne keuken niet openzetten, maar toch meegeven dat de acteurs werd opgedragen hun rol iedere avond opnieuw te bekijken en na te denken over wat ze op het publiek wilden projecteren. Ze kregen behalve aandachtspunten ook complimenten mee: “Love the thing you did with the pizza. It looked like you were longing for it.” Ik vroeg me af of ze zich bewust waren van mijn aanwezigheid.
In de backstage stonden enkele potten met versnaperingen klaar. De meisjes verslonden alle chocolade in minder dan tien minuten, richtten hun aandacht op het suikergoed en lieten de schaal vers fruit eenzaam achter.
Tijdens de voorstelling trapte ik op de voet van een meisje. Tijd om me te excuseren had ik uiteraard niet.
Na de voorstelling blijkt dat Fletcher een beenspier verrokken had. Hij was moedig blijven doorspelen.
Na de voorstelling was er een nabespreking met het publiek. Pavol de regisseur legde uit dat heel de performance is opgebouwd door het werpen van dobbelstenen, om alles aan het lot over te laten. Op de vraag of hij voor een beweging ooit de dobbelstenen opnieuw had geworpen omdat het niet uitkwam antwoordde hij “oh no, that would be like criticizing God!”
Na de voorstelling ging ik iets drinken in een keldercafé en daar maakte ik kennis met een dame die de voorstelling had bijgewoond en me alleen daarom al wou versieren. Mijn eerste groupie! Wel jammer dat ik erg homofiel ben. Zo eentje die niet direct weg is van de Bee Gees of Donna Summer, maar daar nu voor een publiek op huppelt. Als ze danste wou ze me mee de dansvloer optrekken. “Maar ik dans nooit!” zei ik ongeloofwaardig. Ik ging op tijd naar huis om te vermijden dat ik de volgende dag met een kater moest optreden.

Zaterdag
18u30 – 19u30: maaltijd in de Minard
19u30 – 20u00: ijsberen
20u00 – 21u15: voorstelling in de Minard

De eerste kritieken over het stuk werden gepubliceerd. De Morgen gaf vier sterren en vond de aanpak voor deze voorstelling hartverwarmend. Ik scheurde het artikel uit om mee te nemen naar ‘de meisjes’, zoals ik de andere vrijwilligers minzaam was gaan noemen.
De sfeer was ondertussen belachelijk gezellig. Alleen de dansers die bekenden in de zaal hadden zitten, waren nog weinig zenuwachtig. Leuke sfeer backstage. Actrice Anne vertrouwde me toe dat ze blij was dat deze groep meegaat naar Rijsel.
En dan voor de laatste keer in Gent het podium op. Geen onflatterende gebeurtenissen. Ik probeerde het allemaal in me op te nemen en zag vooral een publiek dat verbaasd toekeek, zonder daarom na te laten te reageren. Tegen dat ze applaudisseerden was ik in een smakelijke lach geschoten. Ik had een lesje zelfrelativering gekregen, net als het publiek.
Na de performance koelden we af in de bar. Een groep meisjes stond als volgelingen in een cirkel rond de acteur Bobby, die ze met zijn mooie, diepe stem toesprak. Iedereen was tevreden, behalve een voorbij hinkende Fletcher.

We gaan maandag en dinsdag nog naar Rijsel voor het Nextfestival. Schoolreisje met de bus. Technisch gesproken is het mij dan toegelaten te beweren dat ik met een hedendaags theatergezelschap op tournee ben geweest. Samen met 34 zeventienjarige lieve meisjes en een bende sympathieke Amerikaanse acteurs die soms een vreemde snor hebben.

“De conclusies!” vraagt u. Behalve alle aangename mensen die ik heb leren kennen, kan ik niet anders dan zeggen dat het leerrijk was een paar grenzen te verleggen en dat het niet verkeerd is om je eens (cultureel verantwoord) belachelijk te maken. Super dat het stuk zo’n goeie respons krijgt.
Maar geen tweede keer.

Bedankt aan Vooruit voor de gelegenheid, het lekkere eten en de charmante opvolging!

Keep this (2)