Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Ik weet dat je niet voor elk ding dat zich op scène afspeelt, een reden hoeft te bedenken. Ik weet dat Wim Vandekeybus graag complexe voorstellingen maakt waarin ik de zin eerder niet dan wel vind. Ik weet ook dat raadselachtige voorstellingen mij soms in grote mate kunnen bekoren. Deze echter tartte werkelijke elke verbeelding, en de mijne zeker. Waarom een ‘wat-is-dat-gevoel?’ de hele voorstelling overheerste…

Om te beginnen was er de muziek die mijn hoge verwachtingen allerminst inloste. Heel leuk dat de muziek live was, maar dat is meteen ook het enige fijne eraan. Veeleer kwelde ze me telkens ze door de zaal galmde – oorverdovend en waarom? Meer dan mij ‘toppenerveus’ maken deed ze in elk geval niet. Ach ja, gelukkig zijn er nog andere ingrediënten in een voorstelling. De dans zelf, bijvoorbeeld. Die was niet mis. Ze deden dat behoorlijk, zo over het podium kronkelen. Met hun lichaamsbewegingen voerden ze onverstaanbare, maar bij momenten zéér indrukwekkende dialogen. Ook regisseur Wim Vandekeybus deed waar ie voor bekend staat: dansen. Dat had hij wat meer mogen doen om zijn ondermaatse acteerprestatie te compenseren. Oh, schoenmaker, blijf toch eens bij uw leest. Ook het overige ‘geacteer’ bezorgde me nooit een ‘wow-gevoel’. Jan Decorte mag gerust voor Verkavelingsvlaams kiezen, maar dan moet hij er wel over waken dat zijn acteurs de taal geloofwaardig (en verstaanbaar) het publiek insturen. Zijn uitgebalanceerde versie van de Oedipous’ tragedie was tekstueel gezien zeker degelijk, maar de uitvoering ervan liet vaak te wensen over. Klinkt het bijzonder tragisch allemaal? Misschien fleurt het u wat op als ik zeg dat het decor spectaculair en functioneel was? Dat ik de onbegrijpelijke schoenenregen geweldig vond? Dat de baby die plotseling in een wit lakentje op het podium lag zijn rol met glans vertolkte én zoals het script voorschreef zijn mond hield?

Er zat wellicht wel wat in deze voorstelling, maar ik ben er niet in geslaagd om het eruit te halen. Misschien moeten jullie allemaal eens een kijkje nemen en mij na afloop briefen zodat ik dan eindelijk te weten kom wat dat nu eigenlijk was.

Keep this (0)

Toen ik naar je toeging, heb ik tevergeefs geprobeerd je bij elkaar te dromen, Zaak

Hoera, er is goed nieuws voor mensen die zich willen tegoed doen aan smakelijke zinnen zonder een literair werk open te slaan: tegenwoordig kan dat gewoon in het theater! Met ‘De Zaak’ pakt regisseur Piet Arfeuille het experimenteel aan. Hij laat mooie teksten los op zijn publiek. Heel indringend, heel meeslepend, heel treffend, toch voor even…

Wie na een kwartier flink alle teksten lezen, dacht dat het allemaal nog moest beginnen, komt bedrogen uit. Veel meer dan twee dansers die op duistere klanken over het podium kronkelen, zal er helaas niet meer komen. De onfortuinlijke figuren proberen tevergeefs gestalte te geven aan de teksten boven hen. Ook van Orpheus en Eurydice heb ik geen glimp opgevangen. Daarop was het stuk toch gebaseerd, hé? Mijn queeste naar de twee mythische figuren draaide uit op een regelrechte mislukking. Ik, en het gros van mijn medepubliek hebben ze niet gevonden. Het opzet om taal en beeld te laten samenvallen, was mooi en goed bedoeld, maar faalde nogal in de praktijk.

Als dit alweer een nieuw concept van theater is, dan pas ik. Als ik wil genieten van de schoonheid van taal, neem ik mij gewoon een boek.

Keep this (0)

Nil nobis absurdum – ontspannend surrealisme viert hoogtij!

Voor al wie denkt dat felgekleurde beren niet thuishoren in een wasserette, ontkracht choreografe Grace Ellen Barkey met graagte alle clichés. Met ‘This door is too small for a bear’ vergast ze het Gentse publiek dit jaar opnieuw op een geweldige voorstelling waarin hilariteit en emotionaliteit mekaar meer aantrekken dan afstoten. Het decor waarbinnen de dansers hun energie figuurlijk en ook een beetje letterlijk de vrije loop laten, is meer dan een clichématige streling voor het oog. Met wat passende belichting ertegenaan, zijn we al vanaf de eerste seconden vertrokken voor een knallende performance.

Geen enkele grens durft Barkey niét te overschrijden. Op veelkleurige muziek laat ze haar dansers zich ten gepaste tijde ontpoppen tot acteurs. Soms fonkelen ze ingetogen in kitscherige glitterkostuumpjes, dan weer hupsen ze rond als figuren ontsproten aan een wel erg fantasierijke geest. Op een bepaald moment flaneert er zelfs eentje vrolijk naakt op scène. Met zwartehoedjesgegoochel probeert ie zijn intimiteit jonglerend te beperken. Ook wanneer een man met een brood op zijn hoofd de eerste regendruppels voelt, blijft de absurde hemel even wolkenloos. Dit prettig gestoorde geheel gekruid met een bonte subtiliteiten maakt van deze voorstelling een grappig schouwspel dat je moet gezien hebben om het te geloven en het een beetje te begrijpen.

De fantasieloze afwezigen hadden gelijk. De rest was er beter bij geweest – en weet de volgende keer dat Grace Ellen Barkey naar de Vooruit komt, al wat gedaan!

Keep this (0)

Moet er nog papier zijn?

Zet een publiek van vier man (lees: vrouwen) samen in een naar koffie geurend kantoor. Vul aan met twee Japanse dametjes, nog wat mijnheren. Wat je daarna krijgt, is een gedurfd theaterconcept.

Als toeschouwer heb je de vrijheid dat je na het delen van je persoonlijke gegevens alles mag ondergaan. Je hoeft zelf niets actiefs te doen. Door je te laten meenemen in een wereld die niet de mijne was, gaf je hen voer genoeg voor een voorstelling. Zij zijn het die op een bepaald moment het heft in handen nemen. Gekke boel, hoor!

Keep this (0)

Prego?

Ga eens naar een voorstelling waarvan je de naam niet in één adem durft uit te spreken. Cinquanta urlanti Quaranta ruggenti Sessanta stridenti, het klinkt toch best welluidend, hé?

De voorstelling zelf was een stuk minder melodieus. Ik kon het niet echt vatten wat er zich voor mijn ogen afspeelde, laat staan dat ik het in zekere mate kon doorgronden… Jammer, want er zat wel wat in. Luide muziek die je oren kon kwellen, maar evenzeer fijne ritmes waarop de drie dansers even het beste van zichzelf lieten zien.

De voorstelling was voorbij zonder dat ik er erg in had. De harmonie was ik intussen volledig kwijt geraakt en ik zat een beetje onthutst voor me uit te staren.

Keep this (0)

Je hoeft niet altijd met mes en vork toneel te spelen

Eclatante omgangsvormen herleid tot een harmonieus samenspel van woord en beeld, dat is een beetje Etiquette. Maar het is meer, véél meer. Het is onder andere zelf met je tafelgenoot theater creëren.

Naast The Bench en The Quiet Volume is Etiquette het derde project waarmee Ant Hampton uitpakt op het festival The Game is Up! van de Vooruit. Het concept spreekt tot ieders verbeelding. Je neemt plaats met iemand die je (niet) kent in het café van de Vooruit. Je krijgt een koptelefoon op die je de aanzet geeft van het toneelstuk dat je zelf doet ontstaan. Met z’n tweeën geef je zelf gestalte aan het verhaal. Man en vrouw met een zelfgerold kleihoofd op een theaterscène die je bovendien zelf tekent. En dan begint het plotseling te regenen of drupt er bloed in je glas water. Doorslikken die handel. Trek je wenkbrauwen op en staar naar de overkant zodat elk detail klopt. Onderga het ietwat desastreuze lot van deze personages en geniet… Dit fonkelende staal minitheater zet de tijd rondom je even stil zonder dat je het helemaal beseft. Zonder schroom een hoofdrol vertolken, het kan écht. Tekst en rekwisieten helpen je aardig op weg om je te ontpoppen tot een volleerd acteur. Voorzichtig wordt een uniek dramastuk geboren en onderga ik een geweldige ervaring die mij zeker nog lang zal bijblijven!

Keep this (0)

Just we and books

Als je je kop verhuurt voor het promofilmpje van The Quiet Volume, dan moet je het desbetreffende experiment uiteraard ook zelf eens uittesten. Hup, naar de Boekentoren, dus! Met aan mijn rechterzijde geflankeerd door een schattig flesje water en aan mijn linkerzijde mijn uiterst charmante medeonderzoekster, durfde ik de uitdaging aan.

Ant Hampton heeft graag dat zijn publiek zelf het heft in handen neemt. Hij knutselt telkens met uiterste precisie een geslaagd draaiboek ineen en daagt vervolgens de mensheid uit om daarmee zelf aan de slag te gaan. Een concept waarmee hij overal ter wereld lof oogst! Hij maakte deze productie samen met tekstschrijver en theatermaker Tim Etchells
Ook bij The Quiete Volume neemt het publiek een specifieke rol in, gezellig met z’n tweetjes tussen kilo’s boeken en bibliotheekgangers. Ipod op en luisteren maar naar instructies die je op weg helpen om te grasduinen in English literature die samen met de fluisterende stem een verhaal creëert dat je subtiel doet wegdromen en opschrikken tegelijkertijd.

Voor wie met een lekkere portie lectuur in de hand, houdt van de licht ontzette rust in de Boekentoren is dit een proef die je absoluut op de som moet nemen.

Keep this (0)

Met of zonder zintuigen: op weg

Kom, ga mee. Doe een stap vooruit. Twee achteruit. Wacht even. Dit is misschien echt helemaal niet of net niet helemaal wat het lijkt. Vertrouw op je zintuigen – of wat daar nog van overblijft – en laat je onderdompelen in de magische wereld van Lundahl & Seitl. Wie weet ontdek je echt wel welke kamer ontbreekt.

Na vorige projecten in Londen, Stockholm en Leuven zijn Lundahl & Seitl nu te gast in de Arteveldestad. In het SMAK hebben ze een uniek parcours uitgekiend dat maar beter onbesproken blijft totdat je het eens hebt meegemaakt, kwestie van de spanning er lekker in te houden. Het begint en eindigt allemaal met wat je ziet en hoort. Wat daartussenin gebeurt, maakt deel uit van één groot mysterie waarin jij alleen de hoofdrol speelt. Daarbij bemerk je veel op een manier die je niet gewoon bent.

Laat jezelf en je zintuigen gerust eens in ongewisse en ga er resoluut voor. Ga de confrontatie aan met jezelf en je omgeving en reserveer gauw je ticket. Zo maak je zelf deel uit van deze geweldige performance!

Keep this (0)

"en dat allemaal omdat het mooi is"

Het was genieten donderdag de 24e februari in de Vooruit: van het woord en de kracht ervan, van warme muziek die je doet rillen, van Italiaanse gekke passie. De recentste productie van Behoud de Begeerte deed menig literatuurliefhebber de vingers aflikken bij het horen (en zien) van zoveel moois.

Met ‘La Bella Italia’ als centraal thema mocht je best wat verwachten. De namen op de affiche hebben die torenhoge verwachten één voor één ingelost. De Italiaanse woordkunstenaars gingen als wervelwinden tekeer bij het reciteren van hun zielenroerselen en pennentrekken. Ze kregen daarbij de steun van muziektheater Transparant dat de taak om te zorgen voor knappe muzikale omlijsting met glans vervulde.

“Het enige ware woord is ‘ja’”, ja, het was steengoed en ik kom volgend jaar terug! Ciao!

Keep this (0)

Mediawijs met wijze media in wijze les van de eeuw

Een dooddoener om de spits mee af te bijten: de media zijn werkelijk alomtegenwoordig. Dat en uiteraard nog veel meer kwam vanavond uitgebreid aan bod in de theaterzaal van de Vooruit. Een stukje onderzoekjournalistiek van de Vooruit en zijn partners? Niet echt…, maar zij waren er wel: minister Ingrid Lieten, Rik De Nolf (Roularta, VMMa), Leo Hellemans (directeur Media, VRT), Leo Sisti (Il Fatto Quotidiano), Birgitta Jónsdóttir (Icelandic Modern Media Initiative, IJslands parlementslid, voormalig woordvoerster van Wikileaks), Ernst-Jan Pfauth (nrc.next), Marc Reynebeau (De Standaard), Jan Holderbeke (VRT Panorama), Nico Haasbroek (ex-NOS, moderator) én deelden een aardig stuk visie met het publiek. Vuurwerk op modale donderdagavond?

Soms waren hun woorden zo logisch als een café met bier, soms brachten ze aanlokkelijk materiaal over geschreven en gesproken pers, actualiteit, nieuwe media en dergelijk meer te berde, dan weer waren hun antwoorden hoegenaamd eerlijk, nu en dan kwamen ze verrassend uit de hoek. Het geheel resulteerde in confrontaties met nieuwe visies gevolgd door een uiterst zacht debat met een puik interessantheidsgehalte. Flashy thema, gasten die wat te vertellen hebben, leuk concept, vandaar… zeker en vast voor herhaling vatbaar.

Ik heb mijn journalistieke plicht vervuld. Spuien jullie gerust jullie mening op Twitter, maar doe het wel met deze vermelding: #lvde. Ciao!

Keep this (0)

Drama onder zonneschijn

Wie de alleszeggende titel ‘Kinderen van de zon’ hoort, denkt misschien aan een heuse bejubeling van het leven, of aan een geslacht dat letterlijk onder de zon leeft. Beide zijn minstens een beetje juist. Hoe je dat echter beargumenteert, is een andere heikeler zaak. Waarschijnlijk doet er ook niet toe. Knoop er wat mij betreft gerust zelf verrassende betekenissen aan vast. Dat heb ik ook gedaan om het stuk voor mij zin te geven.

Wat objectief gezien zeker tot stand kwam doorheen de productie, was een intens samenwerkingsverband tussen NTGent en Toneelgroep Amsterdam. En dat het er zonder enige twijfel mocht wezen, beschouw dat slechts als mijn bescheiden mening. De leuke mix tussen het Nederlands Nederlands en het (bekendere) Vlaams verhief de dialogen tot een pittig samenspel dat alle taalbarrières zo verschrikkelijk goed doorbrak. De levendige wisselwerking tussen de personages en hun taal kleurde het geheel passend in. Daaromheen zat het verhaal in een keurslijf dat soms wat te erg gespannen was. Een ander soort chemie dan die soort waarnaar het hoofdpersonage Pavel Protassov meestal vergeefs streefde, was voor de toeschouwer soms een beetje zoek. Nochtans leek alles op het eerste gezicht wel te kloppen en vielen alle denkbeeldige puzzelstukjes op een bepaald moment wel ineen. Vooraleer de onvrede zich ook binnenshuis manifesteert, is het hek eigenlijk al lang van de dam. De realiteit heeft de greep op hun gevoelens al even onomkeerbaar ingehaald. De mensen hollen erachteraan alsof ze oprecht geloven dat alle miserie werkelijk zal verdwijnen als sneeuw voor de zon. Dat het bijlange niet zo simpel is als ik het hier probeer neer te schrijven, is van meet af aan duidelijk. Misschien is het wel daardoor dat de tristesse onverbloemd aanhoudt en hen in een houtgreep vastklemt.

Drie volle uren lang hebben de acteurs geprobeerd om zich het leven eigen te maken van mensen die ze in het dagelijkse leven vrijwel allemaal zouden mijden. De marginaliteit zat diep in hen verscholen, maar deelden ze wel met mondjesmaat met hun publiek. Misschien was dat het wel dat het publiek in combinatie met allerlei ontploffingen deed schrikken, zelfs even deed opveren uit de knusse zetels in de hoop eenieder van zijn stoel te blazen. Afgaand op de staande ovatie na afloop zijn de acteurs daar meer dan behoorlijk in geslaagd. Vermoedelijk hebben slechts enkelingen het helemaal begrepen, maar durft ook van hen niemand verklaringen te spuien. Het is wat het is geweest: een stuk vol ontsteltenis met af en toe een flauw afkooksel van zonneschijn.

Keep this (0)

Ongelezen naar Uitgelezen

Hoe ervaar je ‘Uitgelezen’ als je eigenlijk zo goed als niets afweet van de boeken die op die bewuste avond op tafel liggen. Ik heb het even uitgetest.

Vaste presentatrice Fien Sabbe was zoals gewoonlijk van de partij en praatte het geheel vlekkeloos aaneen. Ze bracht Rénee mee, een jong talent dat zowel met haar muziekdoos, met haar gitaar als met haar prachtige stem het publiek moeiteloos meenam in haar zelfgeschreven muziek. Maar er was meer: een steengoed panel dat de boeken nauwgezet voor ons doornam bijvoorbeeld. Er was veellezer Greet Op De Beeck die telkenmale op de proppen kwam met een goed uitgebalanceerde mening over de gelezen werken. Ze kreeg het gezelschap van Yves Desmet die soms wat moeite had om zijn boeiende bevindingen kort te verwoorden, maar telkens verrassend (scherp) uit de hoek kwam. Ook ex-leerlinge van hem en al jaren vaste gaste: Anna Luyten was er graag bij. De opstanden op het Tahrirplein in Egypte waar ze als journaliste naartoe trok, lieten haar zeker niet onbewogen. Ze verwees er meermaals naar. Tweede vaste waarde Jos Geysels vervolledigde het team. Het viertal stond garant voor ‘ajààààà-inzichten’ en ‘hu-momenten’ maar bovenal voor razend interessante antwoorden op zowat elke vraag.
Over het eerste boek: Jongens en meisjes zoals jij en ik waren de mening verdeeld. Het puberale kantje aan de verhalenbundel van Aryn Kyle vindt de ene authentiek, de ander is van mening dat het er los over is. Dostojevski, één van de Russische topauteurs blijkt na al die jaren nog steeds immens populair. Met de heruitgave van ‘De gokker’ wil men zijn verhalen nieuw leven inblazen. Sommigen vinden ze universeel, anderen vinden dan weer dat ze echt moeten gekaderd worden binnen de negentiende-eeuwse tijdsgeest. Wat er ook van zij, het panel was het er unaniem over eens dat dit werk een klassieker is die nu terecht opnieuw in de boekhandels te verkrijgen is. Voor de pauze werd tot slot nog ‘Huid en haar’, het recentste fictiewerk van Arnon Grunberg aan een grondige analyse onderworpen. Ook nu weer bereikte het panel geen consensus. Van het nihilisme in het werk krijgt de ene het op zijn heupen, terwijl de ander er moeiteloos in volgt en er zelfs van geniet. Opdat we de komende maand plotseling niet zonder leesvoer zouden zitten, gaven de panelleden ons op het einde nog twee ‘must reads’ mee.

Als toetje hadden de organisatoren ter gelegenheid van Valentijn Annelies Vanbelle uitgenodigd die met het publiek een van de geboden voor de vrouw deelde uit haar nieuwste bundel. Dat je als vrouw maar beter een minnaar kunt nemen was van meet af aan duidelijk. In hoogdravend en zinnelijk getint taalgebruik legde de schrijfster daarna uit waarom precies.
De onvoorbereide bezoeker had na afloop alvast veel zin om elk besproken boek onmiddellijk te lezen. Uitgelezen: een absolute hoogvlieger, zelfs voor wie ‘ongelezen’ komt!

Keep this (0)

Smaakvol wit

Hoe bekom je wit dat witter dan wit kleurt? De Koe doet een meer dan verdienstelijke poging, niet met melk, maar wel met ‘De wederopbouw van Westen.’ In het eerste deel van hun trilogie krijg je veel meer op je bord dan je in eerste instantie verwacht: voor hen geen flets instanttheater, maar wel een goed uitgekiend proces van opstaan, durven, spreken en al wat daarmee samenhangt. Hoe start je? Nou, misschien is er gewoon geen begin. De acteurs lijken het zelf niet zo goed te weten, maar erg is dat zeker niet, want samen met het publiek gaan ze op zoek. Geen eindeloos gebakkelei over hoe de kip en haar product, maar wel een amusante conversatie over frühstucken. Wie geen cornflakes lust, kan eens soep of sap proberen – zonder citroen alstublieft. ‘En dan komt heel zachtjes de muziek erin.’ Af en toe verblindt een fel licht het publiek, geeft een dia met regelmaat tekst, of proberen de acteurs elkaar zwierig de mond te snoeren. Broods, Van den Eede en de Wolf staan er, de hele voorstelling lang. Ze hoeven de voorstelling zelfs niet te spelen, want ze vereenzelvigen zich met zowel de personages als de voorstelling zelf. Als toeschouwer krijg je een bordje vol, niet allemaal even licht verteerbaar, maar het gros van de hongerige magen is na afloop van het stuk gestild. Helemaal blanco is het blad al lang niet meer, maar het smaakt… naar meer!

Keep this (0)

Durf te genieten van Monkey Sandwich

Vandekeybus verbaast zijn publiek met zijn allernieuwste voorstelling. Met ‘Monkey Sandwich’ is deze revolutionaire choreograaf zeker niet aan zijn proefstuk toe, en dat merk je, dat voel je. Het mag net allemaal iets meer zijn, iets gewaagder. De slechts 21-jarige Damien Chapelle kruipt in de huid van een individu dat nooit de kans kreeg om het leven te ontdekken en vergeefs probeerde om de wereld in te duiken. Hij huilt, hij knort, hij brabbelt, hij schreeuwt telkens opnieuw met kreten die zijn publiek naar de keel grijpen. Zonder schroom hotst hij over het podium, hij beklimt een stalen paal, springt op een bijzondere wijze om met zijn decor, maar bovenal is hij écht, de hele voorstelling lang. Maskers zijn hier een taboe – geef je gerust bloot, complètement. De sterke prestatie van het hoofdpersonage wordt versterkt met expliciet filmmateriaal. De verhalen lijken in elkaar over te vloeien, elkaar te verslinden soms. De toeschouwer baant zich een weg doorheen het labyrint dat gecreëerd wordt. Soms lees je zonder veel denkwerk wat de regisseur je duidelijk wil maken. Helaas loop je al te vaak verloren, zit je ietwat moedeloos in je stoel. De thema’s nemen je mee op sleeptouw, maar gaan ontzettend snel. Die snelheid zorgt ervoor dat menig toeschouwer niet meer kan volgen. “Waar waren we ook alweer gebleven?” Misschien hoeft die vraag niet perse voor problemen te zorgen, want ook dat typeert de twijfelachtige kwetsbaarheid van ons menselijk ras, die Vandekeybus haarscherp in beeld tracht te brengen. Sterven is een zekerheid. Zelfs wie graag een sterfscène speelt, staat soms doodsangsten uit vooraleer hij naar de eeuwige jachtvelden vertrekt. Sterven doe je niet zomaar. Je hoort te luisteren, niet te huilen. Wie twijfelt er nog aan dat je dikwijls als mens ontzettend broos bent? Bijna gevallen, bijna verdronken, bijna vermoord, zijn maar enkele van de scènes die aan bod komen. Het decor valt mee en doet haastig aan constructie, maar vooral aan destructie. Rampen bestaan niet alleen uit vernieling. Een beetje chaos? Wees daar maar zeker van. Verwacht je niet aan een duidelijke karakterschets of aan een welomlijnd geheel. Vandekeybus gooit met modder naar zijn publiek en daagt hen uit om te begrijpen, wie begrijpen kan. Hier en daar ontdek je een pluk informatie, hoor je een aanwijzing of ontwar je een aanknooppunt voor wie de draad nog niet helemaal verloren is. Ruim twee uur deze voorstelling volgen, impliceert in eerste instantie een zoektocht: naar verhalen, naar jezelf en misschien bovenal naar de aaneen geknutselde betekenissen. Wie af en toe wat vindt, die geniet van de eigenheid van het stuk. Achterhaal je helemaal niets, dan ben je, alle inspanningen ten spijt, een beetje verloren en ontgoocheld. Monkey Sandwich: een sterke performance voor wie het aandurft.

Keep this (0)