Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Liever Bankvlees

De plaats die Jan Van Loys roman De Heining veroverde op de shortlist van De Gouden Uil schepte hoge verwachtingen ten aanzien van de roman. Ook in de pers werd het boek zeer goed ontvangen, zo noemde De Standaard het boek een ‘voltreffer’. Ook Van Loys debuut Bankvlees deed veel beloven voor de hierop volgende boeken. Bankvlees won de Debuutprijs Vlaanderen en toonde een schrijver die tegelijkertijd absurdistisch als zeer treffend kan schrijven. Helaas maakt De Heining al deze beloften niet waar.
De eerste zin is prachtig. ‘De hand van mijn vrouw maakte mij wakker, maar de angst in haar stem maakte mij waakzaam.’ Eerste zinnen van een boek zijn belangrijk, maar nog belangrijker is de eerste pagina. Na deze spannende eerste zin viel ik echter van de ene teleurstelling in de andere. Net zomin als de eerste pagina kon de rest van het boek mij boeien. De korte zinnen en hoofdstukken waar de pers zo lovend over sprak stoorden mij in het lezen. De zinnen blijven op de oppervlakte en zeggen wat ze bedoelen te zeggen. Het ontbreekt aan een spannende complexiteit en tussen de zinnen valt te weinig te lezen. En telkens wanneer ik toch meegesleept begon te worden in het verhaal, dan was plotseling het hoofdstuk afgelopen.
Net als de taal blijven de karakters uit De Heining blijven doorheen het verhaal oppervlakkig. We leren zelfs de hoofdpersoon niet goed kennen, laat staan de andere mensen waarmee hij samenleeft in de omheinde compound waar naartoe hij in het verhaal met zijn vrouw is verhuisd. Wie de hoofdpersoon is en wat hij doet wordt maar mondjesmaat kenbaar gemaakt. Zijn vrouw, Debbie, is ineens zwanger waarnaar blijkt dat het kind niet van haar man is maar van een minnaar. Ze heeft ondertussen echter alweer een andere minnaar, ze laat het kind weghalen en is van het ene hoofdstuk op het andere uit het boek verdwenen. Ook de gebeurtenis waarom het verhaal zou moeten draaien – de verdwijning van een kind uit de compound – wordt onvoldoende uitgewerkt en nooit opgelost. Het idee van een ommuurde wijk waarin personages uit vrije wil maar ook gedwongen samenwonen is een interessant gegeven. Deze potentie is in De Heining echter niet tot uiting gekomen.
Nog meer dan dat de eerste zin hoopvol was, zijn de laatste een teleurstelling. ‘Toen de ploegbaas mij tegemoetkwam, met een gezicht alsof ik een punaise op zijn stoel had gelegd, riep ik: ‘En nu weer aan het werk, jongens!’ De motoren sloegen weer aan. ik liep door, naar huis.’ Nadat ik de laatste bladzijde had omgeslagen was er sprake van een gevoel van ontgoocheling. Dat trieste gevoel dat overblijft als je een boek hebt uitgelezen dat gewoon ontzettend is tegengevallen.

Keep this (0)

Volgens de Volkskrant was de monoloog gebaseerd op Graz van Bart Moeyaert het mooiste deel van Stukken. Helaas voor Frank Vercruyssen heb ik Moeyaert zélf het eerste hoofdstuk van zijn novelle mogen voorlezen. En zeg nu eerlijk: wie kan er mooier voordragen dan Bart Moeyaert in zijn design-pakken?
De komische briefwisseling geschreven door Yves Petry&Annelies Verbeke werd door dezelfde krant het grappigste stuk genoemd. En inderdaad, ontzettend geestig was de correspondentie en fantastisch was het spel van alle acteurs van Stan. De opdeling van de personages in meerdere acteurs deed de hilariteit alleen maar toenemen. Alle negatieve recensies ten spijt: ik ben blij dat ik ben geweest.

Keep this (0)

Fantastisch, schokkend, gruwelijk, geweldig, pornografisch, prachtig, esthetisch, walgelijk, anders dan anders, afgezaagd, muzikaal… Het enige bijvoegelijke naamwoord dat níet van toepassing is op De Orgie van de Tolerantie is: saai. Geniale voorstelling!

Keep this (0)

Eén aspect van Zogezegd zou ik graag uitlichten: de jenever- en voorleeszolder. Wat is er heerlijker dan het drinken van een jenevertje (en nóg een jenevertje) om vervolgens voorgelezen te worden op een knus zoldertje al zittende op zachte roodfluwelen kussens… Het enige dat ik hierop heb aan te merken is dat het veel te snel voorbij was.
Deze korte duur van het voorleesfeestje stond echter haaks op de duur van de andere programma onderdelen. Deze waren zo lang dat we uiteindelijk weinig verschillende dingen hebben kunnen zien. Remco Campert was zijn ruime uur meer dan waard, maar het gevoel overreden te zijn door een slechte literaire tractor overheerste na de voorleesronde in de balzaal. Gelukkig sloten Bart Moeyaert en Jeroen Olyslaegers de avond waardoor ik de Vooruit toch met veel leesplezier (en een beetje verbazing over hoe sommige schrijvers een uitgever vinden) heb verlaten.

Keep this (0)

Oef, gelukkig zaten we op de vierde rij… Twee uur lang leedvermaak à la Kama bezorgt de mens namelijk een stralend humeur en verkrampte lachspieren!

Keep this (0)

Twijfel, twijfel. Vond ik het nu goed of niet? Waar ik niet over twijfel is de man met het blauwe schermpje achter zijn rug: hij kon zingen én spelen. Zijn toiletscene sprak zeer tot de verbeelding. Maar verder vond ik het toch jammer dat er geen spetterende zang in zat, dat is toch waar een musical voor mij op staat of valt. Tevens was het jammer dat deze onortodoxe theateropstelling (een lange tafel op het podium) in hetzelfde festival ook te vinden was bij Sponsored by Nobody. En waarom kenden de acteurs de tekst niet uit het hoofd?
Het script daarentegen was interessant en sterk. De muzikale begeleiding ook goed, die man maakte er een show van.
Twijfel, twijfel, ik twijfel nog steeds. Geen hoogtepuntje maar ook zeker geen straf om naar te kijken.

Keep this (0)

Eén van mijn grootste liefdes (ik heb er meerdere) is voorgelezen worden. Ik was één van die singles die rijen met een oneven aantal stoelen mocht opvullen, maar heb me geen moment eenzaam gevoeld, omarmd door de warme woorden die deze avond klonken in de theaterzaal.

Keep this (0)

Vanavond was Uitgelezen een avond over liefde en boeken.
Zoals altijd was Uitgelezen een avond over liefde voor boeken.

Mijn valentijnsgevoel begon pas echt, vanavond, tijdens het horen van de gepassioneerde woorden over taal en boeken van Bart Moeyaert.

Keep this (0)

Fantastsiche voorstelling. Iemand had mij gewaarschuwd dat de verhaallijn niet goed te volgen zou zijn, maar dat was voor mij juist de charme van Smoor. De doden blijven leven in de levenden en blijven meespelen in het stuk.
De grime maakte karikaturen van de personages en het gevaar is dat typetjes snel saai worden op het toneel. De spelers hebben deze karikaturen echter gedurende de hele voorstelling interessant weten te houden. Kleur, muziek, zang en nonsensspraak, het liep allemaa moeiteloos in elkaar over. Af en toe een bescheiden lachje vanuit het publiek, maar de onverwacht schokkende inhoud van het toneelstuk had het publiek toch zodanig in zijn greep dat er geen schaterlach door de zaal heenklonk. Al was het stuk op momenten ook zeer grappig.
Eric de Volder kan prachtig schrijven, hij speelt een spel met taal en neemt de toeschouwer met zich mee. Of in ieder geval nam hij mij mee op deze vrijdagavond in de Vooruit.

Keep this (0)

Wat misten wij vanavond de interactie tussen Jos en Anna! Door de afwezigheid van Anna werd nog maar weer eens duidelijk hoe heerlijk de discussies tussen deze twee panelleden zijn. Dat zij nog lang en gelukkig van mening mogen verschillen.

Keep this (0)

Als Selah Sue nog even doorzingt en meer haar eigen stem vindt wordt ze een nog fantastischer performer dan ze nu al is!

Keep this (0)

‘Interessant’, was het eerste adjectief dat in mij naar boven kwam. Mooi spel met grafische vormgeving, muziek en het menselijk lichaam. Helaas bleef ik zoeken naar een spanningsboog die van de hele dans een geheel maakte. Het waren allemaal prachtige delen, maar ik miste iets dat van ieder onderdeel een onmisbaar deel maakte. Ik heb genoten van de voorstelling, maar ik zocht naar een verhaal dat ik hier nochtans niet in heb kunnen vinden.

Keep this (0)

Ik viel deze vrijdagavond van de ene verrassing in de andere. Mijn persoonlijke hoogtepuntjes waren: met half toegevallen oogjes op een grote rode poef wegzweven op de woorden van Jeroen Theunissen: “Verveling leidt vaak tot grote daden…” om even later in de melancholische en tijdloze wereld van herinneringen af te dalen, “And so collective memory becomes collected memory…”, bij de film van Jasper Rigole. Voldaan en met een goed gevoel alle indrukken verwerkt onder het genot van een drankje in het rumoerige café. Hopen dat het een blijvertje is, Korte Metten!

Keep this (0)

Herhaling werkt en taal is onnodig, dat is hetgeen vooral duidelijk werd tijdens het kijken van de voorstelling van ‘Nature Theater of Oklahoma’. Afgezien van een kleine periode na 45 minuten bleef de spanningsboog de hele voorstelling in tact. Eindeloos werden dezelfde bewegingen herhaald door de spelers van deze performance group en keer op keer werden deze bewegingen grappiger. Tekst bleef opvallend afwezig, behalve de ene nonsens-monoloog van één van de spelers die juist door zijn nonsens een hilarisch effect had. De muziek had niet alleen de spelers maar ook het publiek in de greep: overal waar ik keek zag ik hoofden meeknikken op de beat en af en toe schudde de tribune omdat iemand enthousiast meetapte op de maat. Veel gelach tijdens de show, een daverend applaus tot besluit. ‘Wie bedenkt zoiets, geniaal!’ Dit was de gedachte die tijdens het kijken bij mij op kwam.

Na de voorstelling een nagesprek met de makers en spelers van het stuk en werd mijn nieuwsgierigheid bevredigd. De makers vertelden dat het stuk volledig met dobbelstenen in elkaar is gezet. Het publiek was hier nogal door verrast, maar ze legden uit dat deze dobbelsteen-structuur niet veel anders is dan een theatertekst: het zijn beide slechts uitgangspunten van waar een voorstelling vertrekt. Dit nagesprek verraste mij. Normaal gesproken laten makers theorieën los op hun werken waar een gewone ziel niets van begrijpt of die alleen maar vergezocht zijn en die het stuk deels kapotmaken. Echter, tijdens dit nagesprek werden dingen gezegd die de show voor mij als toeschouwer nog interessanter maakten.

Opvallend goed vond ik het spel met de verschillende perspectieven in de speelruimte. Steeds weer werd een nieuw stuk ruimte in gebruik genomen en hierbij werd het theater volledig benut. Dit werd ook in het nagesprek aangestipt: de groep werkt met de ruimte die het krijgt en het is niet de bedoeling dat er een vooraf geconstrueerd concept in een bestaande ruimte geplaatst wordt zodat er van de bestaande ruimte niets meer overblijft. Het theater van de Minard paste enerzijds perfect bij hun opstelling waarbij de toeschouwer als het ware op het podium zit en in het theater zelf kijkt. De Minard is namelijk uniek: de zaal bestaat uit twee theaterzalen die elkaar als het ware aankijken en die alleen gescheiden worden door een achterdoek op het podium. Toch denk ik dat het effect nog sterker was geweest als we echt op het podium zelf hadden gezeten. Dan was de toeschouwer betrokken geweest in de speelruimte, terwijl er nu meer een spiegeleffect ontstond. Vernieuwend theater, experimenteel. Theater dat met het concept theater zelf experimenteert. Volgend jaar komen ze terug in de Vooruit, ik ben erbij.

Keep this (0)

Het beste aan deze editie van Uitgelezen vond ik het panel. Wat fijn om een nog-niet-dertiger op de bank te zien zitten die een eigen invalshoek heeft op de boeken op tafel. Met name belangrijk omdat zo ook nog-niet-dertigers zoals ik iemand horen en zien spreken waarin we ons kunnen herkennen. Jongeren moeten zich voor het boekenvak gaan en blijven interesseren en ze moeten naar Uitgelezen blijven komen, dus ik zeg: elke keer zo’n frisse wind op het podium. Zijn aangeraden boeken staan in elk geval op mijn leeslijstje.

Keep this (0)

Zalig. De beste plek om op zondag een rood wijntje te drinken onder genot van fantastische muziek die de jaren ‘50 doet herleven. Jong en oud verenigt zich, het café barst bijna uit zijn voegen. En als je zelf niet danst is het heerlijk om mooie kleedjes en goede moves te bekijken vanaf de zijlijn.

Keep this (0)

Een waterval van woorden, emotioneel en krachtig tegelijk. Eenvoudige ideeën, maar kom er maar eens op én durf ze te verwoorden. Hoopvol gestemd liep ik naar buiten. Laat iedereen dit boek lezen en de oog- en oorkleppen afzetten.

Keep this (0)

Het is bijna bizar om te merken hoe vervreemdend het effect is van anderhalf uur kijken naar een spierwit decor. Het gaf het geheel een beetje een surrealistisch tintje, net als het toneelstuk zelf, waardoor decor en spel mooi op elkaar inwerkten en elkaar versterkten.
Net zoals de ‘witte doos’ een decor in een decor was, ging het toneelstuk over toneelspelen. Drie personages moesten auditie doen voor de rol van René, degene waar het uiteindelijke toneelstuk over moest gaan. Na drie aparte zeer grappige audities vloeit de auditie over in het eigenlijke toneelstuk, waarin alle drie de personages zich tegelijkertijd voordoen als René. Het samenspel is in het begin zeer dynamisch, maar na verloop van tijd is de nieuwigheid er voor de toeschouwer af en zakt de spanning een beetje weg. Op dit moment begint het echt op te vallen dat de vrouwelijke toneelspeelster, Ragna Aurich, irriteert. Ze speelt niets anders dan een typetje en blijft in dit type hangen, ook wanneer ze uit haar rol van René probeert te stappen. Haar onnatuurlijke spel steekt vooral af tegen het mooie spel van Mark Verstraete. Hij is grappig, overtuigend en zit goed in zijn rol. Zijn jarenlange acteerervaring werpt in dit stuk zijn vruchten af.
Een mooi aspect van het stuk is ook de stem van de ‘regisseur’ Jackie Dewaele die gedurende de hele voorstelling via een geluidsinstallatie vanuit het publiek komt. Op deze manier wordt je als toeschouwer ook bij de voorstelling betrokken en wordt het idee van het spel in het spel versterkt.
Gelukkig pakt het toneelstuk aan het einde de draad weer op met de komische, imaginaire dialoog van Mark Verstraete die als René een schilderij verkoopt aan een museumdirecteur. De commercie van de kunst wordt nog even snel op de hak genomen en Verstraete kan zijn droge humor nog eenmaal ten beste weergeven, waardoor het publiek de zaal met een glimlach en een goed gevoel kan verlaten.

Keep this (0)