Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

De voorbije vijf jaar zijn meer dan vier miljoen Irakezen uit hun huizen gevlucht. Dat is de grootste vluchtelingencrisis in het Midden-Oosten sinds de Palestijnen in 1948 uit Israël werden verdreven.

De helft heeft een veiliger onderkomen in Irak zelf gezocht, de rest vooral in Syrië en Jordanië. In Europa zitten er slechts 150.000. Vluchtelingenwerk Vlaanderen (VWV) pleit voor een systeem van ‘uitgenodigde vluchtelingen’, zoals het resettlementprogramma van de UNHCR, de VN-organisatie voor vluchtelingen, wordt genoemd.

Slechts 150.000 Iraakse vluchtelingen in Europa, dat is niet bijster veel.

Pieter Degryse, directeur VWV: “Het engagement is niet erg groot, dat klopt. Dat is enerzijds de houding van Fort Europa die meespeelt, maar anderzijds dacht men in de eerste jaren na de invasie dat opvang van vluchtelingen niet nodig was omdat Irak toch een democratie ging worden. Pas de laatste twee jaar zit er beweging in het spel. Maar er kan zeker nog meer gedaan worden. Voorlopig lijkt het lot van de vluchtelingen het Westen maar matig te beroeren.”

VWV pleit voor meer opnamen van Iraakse vluchtelingen door middel van resettlementprogramma’s. Wat zijn dat precies?

“Dat is een systeem om mensen in een lange vluchtelingencrisis op legale manier te laten overkomen naar het Westen. UNHCR maakt dan ter plekke een selectie van de meest kwetsbare groep die, op uitnodiging van een land, daar een nieuw leven kan beginnen. Voor de Iraakse vluchtelingen in Syrië en Jordanië zou de meest kwetsbare groep de alleenstaande vrouwen zijn, met kind of zwanger.

“Het streefdoel van de UNHCR is dat er jaarlijks zo’n twintigduizend vluchtelingen worden overgenomen door het Westen, maar dat cijfer wordt lang niet gehaald in de realiteit. Vorig jaar zijn er bijvoorbeeld tot eind september maar 1.800 Irakezen opgenomen in een resettlementprogramma. En dat enkel door de VS, Canada, Noorwegen, Australië«, Zweden en Finland.”

En België?

“In België kennen we dat systeem niet. Dinsdag organiseren we een actie waarin we de Belgische overheid oproepen ook deel te nemen aan deze manier van vluchtelingenwerk. Resettlementprogramma’s zijn erg aantrekkelijk omdat we in het Westen op die manier de meest kwetsbare vluchtelingen kunnen beschermen. Vaak is het zo dat de mensen die tot hier geraken, niet de meest kwetsbare zijn.

“Met het systeem tonen we ook aan dat we solidair zijn met Syrië en Jordanië Die hebben steeds meer moeite met de instroom van zoveel Irakezen. Syrië heeft al de grens gesloten, waardoor enkel Irakezen met een geldig visum binnen mogen. Als we een deel van de verantwoordelijkheid op ons nemen, kunnen we hen stimuleren zich te blijven inzetten voor de vluchtelingen.”

www.vluchtelingenwerk.be