Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Reverend Billy, Amerikaanse activist en bezieler van de Church of Stop Shopping, doet het consumentisme in de ban. “Wij geloven dat de mens diep in zichzelf de grootste bedreiging draagt voor de bedrijfs-cultuur”

Doorgaans predikt Reverend Billy zijn boodschap van anticonsumentisme in de winkelstraten van New York, maar zijn kansel staat momenteel in Gent, waar hij nog tot zaterdag te gast is op het Vooruitfestival Art for Sale. Onderstaande tekst is een bewerking van de preek die hij afgelopen zaterdag in het Gentse kunstencentrum ten beste gaf:

“Het water stijgt, de oceaan roept. Is de oceaan niet de grote prediker van vandaag? Als we het consumentisme niet afzweren, dan sleuren we veel leven mee het wassende water in. De huidige shoppingeconomie moet worden afgestopt: de winkelketens, grote hangars, kilometers plastic en voetpad, het rijk van de wereldwijde hoofdstad, en de sweatshops en oorlogen. Amen.

Maar wat is het plan? Laten we beginnen met een eenvoudige proef. Als we een consumptieproduct de rug toekeren en de winkel verlaten, wat gebeurt er dan in ons lichaam? Wat is het ding dat ons lichaam weer binnensluipt nadat we onze consumptie hebben teruggeschroefd? Het is hetzelfde ding dat gebeurt in de ruime gemeenschap, nadat relaties gedecommercialiseerd en hersteld worden. We dromen, praten en beginnen te bewegen.

Als ons lichaam reageert op die nieuwe gewijde staat van kooploosheid, dan horen we een geheim. Het is vreemd dat dat ding een geheim is, want het is alomtegenwoordig. We dragen die heerlijke code allemaal in ons, we voelen hem. Het doet ons glimlachen maar uiteindelijk leggen we het minuut na minuut het zwijgen op, gehoor gevend aan de instructies van de maatschappij. Dat geheim openbaart zich voor de grootste kracht op aarde, maar deze economie doet het teniet door het te imiteren, te demoniseren, door er geld uit te slaan, door er angstig van weg te lopen. Het heeft geen naam, het heeft vele namen. Het is ons geheim plan. Draai weg van een advertentie en kijk naar boven. Daar is het.

Misschien vraagt u zich wel af: ‘Reverend, hebben we het nu over God? Een spiritueel veld misschien?’ Dat is een strikvraag. Laat me om te beginnen duidelijk maken dat we in de Church of Stop Shopping postreligieus zijn. Vandaag willen de mensen nog altijd God het product, daar zijn we ons van bewust. Zoals de schilder wil de religieuze mens een figuur in een landschap. Sommige mensen hebben liever een woeste versie van zichzelf. Er zijn vijftig mensen in onze kerk. De meesten van ons hebben ooit slaag gekregen van een van de fundamentalistische goden. En we hebben geen christenen, joden en moslims, we hebben evenveel achtergronden als de pendelaars op lijn 7 die door Queens rijdt.

De bedrijven zijn de nieuwe fundamentalisten. Soms zie je ze amper, want ze controleren zelfs het perspectief. Ze tonen ons hun logo. Eigenlijk bedekken ze er onze complete leefomgeving mee. Het brandmerkt onze hersenstam. Het logo is als een spandoek dat een psychisch gevecht aangaat. Het komt in de vorm van een dier, een hiëroglief of een mist die langzaam begrippen als ‘vrijheid’ en ‘de toekomst’ drupt. Het logo is ook zo’n superieure ‘figuur in een landschap’ die beter geen bevelen meer geeft.
Voor de CEO’s van de bedrijven is de publieke ruimte of China niet de volgende grote marketinggrens. Ze willen dat de producten de duisternis van ons individuele innerlijk penetreren. Ze willen ons snel koloniseren, zoals alle met inboorlingen geconfronteerde imperiums doen als ze op dreef geraken. Op dit moment werken de priesters van het logo koortsachtig tegen de klok. Ze nemen neurologen in dienst om de koopschakelaar te vinden, en psychologen om beslag te leggen op de handleiding van ons verlangen. Er mag absoluut geen weerstand tegen shoppen zijn bij het individu. Maar wij geloven dat de mens op dit moment in de geschiedenis diep in zichzelf de grootste bedreiging voor de bedrijfscultuur draagt.

Naarmate de economie instort, de oorlogen stokken en de overlevenden elkaar opzoeken om op adem te komen hebben we een prachtkans. Oh, we hebben nog altijd veel macht. Wij zijn de betere machines en we hebben ook nog eens een ziel. We zijn fantastisch. Onze productverslaving bedwingen is een uitnodiging voor de fantastische dingen die we diep in onszelf hebben om naar de oppervlakte te komen. Alleluja!
Als we dat laten gebeuren, dan zal het plan zich aan ons openbaren. Het wacht nu op een teken van ons. Zijn we gestopt met consumeren. Als dat zo is, dan zal het geheim in ons opborrelen als een mooi informatielied. Het plan? Het plan is een geheim. Het geheim dat we allemaal kennen.”

www.demorgen.be