Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

en beetje BV is vanavond present op het openingsgala van het Filmfestival Gent in Kinepolis. De betalende filmfan krijgt in Vooruit intussen een veel belangrijkere film te zien: ‘Sand and sorrow’.

George Clooney maakte in mei van de spotlights van Cannes gebruik om de ogen van de wereld te richten op de humanitaire catastrofe in Darfour (Sudan). Clooney lanceerde er de documentaire Sand and sorrow van Paul Freedman: een indringende kreet om aandacht voor een nieuwe genocide waar de wereld van wegkijkt.

Clooney is uitvoerend producent van de film en leent ook zijn stem aan de commentaartrack. Hij scheen zich te generen voor de aandacht voor zijn persoontje, maar ‘je krijgt nu eenmaal meer aandacht voor campagnes als Save Darfur als een of andere bekende kop zich ervoor leent’.

Vanavond is het indringende Sand and sorrow dus te zien op het Festival van Gent. Filmtechnisch is het geen buitengewone documentaire, maar de boodschap grijpt naar de keel.

Onnoemelijke wreedheid

Sand and sorrow opent met een woordvoerder van de Sudanese regering, die doodleuk verklaart ‘niet veel te geloven van al die verhalen over een drama in Darfour’.

Gevolgd door een reeks getuigenissen van slachtoffers over de onnoemelijke wreedheid van de Janjaweed, plunderende Arabische milities die de hele Sudanese provincie met steun van de regering trachten te zuiveren van alle ‘zwarten’. Een vrouw zag hoe haar vijf kinderen neergeschoten of levend in brand gestoken werden, anderen waren het slachtoffer van vernederende groepsverkrachtingen, in veel nederzettingen zijn alle mannen vermoord. Gruwelijke getuigenissen van wreedheden die we (gelukkig) niet te zien krijgen, tenzij op de schokkende tekeningen van kleine kinderen. Ook de aanblik van volledig platgebrande dorpen laat niets aan duidelijkheid te wensen over.

George Clooney: ‘Cambodja, Bosnië, Rwanda. Iedereen wist wat er ging gebeuren, en toch deed niemand iets. Nu weten we dat het gebeurt, en toch is er die ravijn tussen op de hoogte zijn en er iets aan doen.’

Het relaas van mislukkende vredesgesprekken en African Union-vredestroepen die aan handen en voeten gebonden zijn – het oude blauwhelmenverhaal – klinkt bekend in de oren. Is er dan géén hoop voor deze mensen? Af en toe een straaltje, onder meer dankzij een vrouwelijke Ghanese militair die fantastisch werk doet door de vele verkrachte vrouwen op te vangen.

Sand and sorrow vertelt niet veel nieuws: ze staan ook in de krant, de tienduizenden doden en het miljoen vluchtelingen. Zelfs George W. Bush heeft erkend dat er een volkerenmoord bezig is. Maar film is een sterk medium om de publieke opinie van zo’n menselijke ramp bewust te maken, omdat persoonlijke getuigenissen meer zeggen dan woorden op papier. Unicef sluit zijn oktoberactie op deze film aan.

Sicko

De start van dit festival is overigens wel erg maatschappelijk geëngageerd, met als vóór-openingsfilm gisteravond Sicko van Michael Moore. De maker van deprovocerende documentaires Bowling for Columbine en Fahrenheit 9/11 richt zijn pijlen ditmaal op de Amerikaanse gezondheidszorg, die miljoenen zieke mensen laat creperen. De vakbond LBC-NVK had gisteren een dubbelganger van de beruchte documentairemaker ingehuurd om alle filmfans op te roepen naar Sicko te gaan kijken. Organisaties zoals de LBC-NVK en de Christelijke Mutualiteiten zien in Sicko een waarschuwing tegen de commercialisering van zorg en welzijn en een pleidooi voor het behoud van ons systeem.

Verenigingen, bedrijven, scholen (16+) en universiteiten kunnen een privévoorstelling van ‘Sand and sorrow’ boeken in een bioscoop naar keuze en zo Unicef in Darfoer steunen. Boekingen bij Paradiso Film: 02/467.02.91 of via: patrick@paradiso.be

• www.standaard.be