Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

De eer van de openingsceremonie ging naar Eric De Volder. Vijfentwintig gegrimeerde figuren verzamelde hij op het podium, voor een gechoreografeerd volksfeest met reuzen, een menselijke verjaardagstaart, en livemuziek. Nadien verspreidden de acteurs zich in de zaal en deelden rode rozen uit. Kunstencentrum Vooruit was eventjes terug de rode burcht van jaren her.

25 jaar Vooruit was een perfect georganiseerde avond, wat een klein mirakel mag heten, want er was veel te zien. In het café waren rond half elf twee performances tegelijk bezig: Johan Lorbeer trotseerde de zwaartekracht door anderhalve meter boven de grond te zweven (vraag mij niet hoe), terwijl Maren Track flamenco danste op een blok kalksteen. Aan haar voeten droeg ze schoenen met puntige zolen; in de loop van haar optreden werd het blok duchtig beschadigd.

Rozen zonder doornen
Tacks korte maar krachtige optreden was een van de weinige momenten waarop je een opinie vermoedde. Haar verleidelijk-vernietigende dans had iets feministisch. Je keek naar de trappende schoenen en dacht aan de woorden van wijlen Mireille Cottenjé: ‘Kom niet nader! Ik trap je kloten tot moes.’

Voor de rest lag de klemtoon zaterdag op ‘Feestpaleis’ Vooruit. Geen rozen zonder doornen, beweert het spreekwoord, maar de rode rozen van Ceremonia spraken dat tegen: deze avond kende amper doornen. De theatergasten lieten zich nauwelijks op ideologisch of opiniërend bedoelde interventies betrappen. Ze hielden komische speeches (Dirk Pauwels, Arne Sierens) of deden een bekend kunstje.

In die laatste categorie kwam Peter Van den Eede, samen met NT Gent-actrice Elsie De Brauw, een verjaardagstaart afgeven, maar Elsie zat in de file en op de taart stonden maar 24 kaarsjes. ‘Onvoorziene’ omstandigheden, zoals zo vaak bij De Koe, maar met zijn vlekkeloze timing wist Van den Eede er toch een leuk half uurtje van te maken.

De inbreng van Tg Stan liet zich minder snel interpreteren. Het Antwerpse gezelschap voerde een fragment op uit Of/niet, een oude voorstelling waarmee ze over een half jaar op tournee gaan. Het stuk is onder meer gebaseerd op Party time van Harold Pinter. Toepasselijk? Niet echt. Deze feestvierende personages zijn ontkenners: buiten woedt de oorlog, maar binnen wordt hardnekkig over ditjes en datjes gepraat. Het lijkt me ondenkbaar dat de Stan’ers de link met 25 jaar Vooruit niet gelegd hebben.

Paul Teerlinck, voorzitter van de vzw Vooruit, maakte van het officiële gedeelte gebruik om de aanwezige politici geld uit de zakken te kloppen: om te voorkomen dat het Vooruit-gebouw opnieuw in een ruïne verandert, zijn er werkzaamheden nodig ten belope van 2,5 miljoen euro. Eén vijfde daarvan wil Vooruit zelf betalen.

Burgemeester Daniël Termont (SP.A), provinciegouverneur André Denys en minister Anciaux (Spirit) gaven geen krimp en kozen persoonlijke invalshoeken. De socialistische burgemeester bezong de geschiedenis van ‘de rode burcht’. De liberale gouverneur had vooral bewondering voor het ‘risico-ondernemerschap’ van de Vooruit-pioniers. Minister Anciaux had het over participatie: hij vond dat armen terecht moesten kunnen in kunstencentrum Vooruit, ook al zien die graag ‘populaire’ dingen. Daar mag niet op neergekeken worden, vond Anciaux, die pleitte voor een ‘volksbeleid’. Stokpaardje of serieuze vingerwijzing?

De massa liet het niet aan zijn hart komen. Rond middernacht begon de uittocht naar de Bagattenstraat, voor het vuurwerk. Vooruit lokt een ontstellend jong publiek; de verjaardag van de immense kunstbunker was tegelijk een buurtfeest. Als Gent een mond is, dan speelt Vooruit de rol van wijsheidstand. Hij mag de komende 25 jaar iets meer vlijmen dan zaterdagavond, maar hem trekken kan nooit een optie zijn.