Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Je hebt writer’s writers , die vooral bewonderd worden door collega’s. Zo is Eric De Volder (voor een stukje) een theatermaker voor theatermakers. Je ziet het meteen aan De damen : die man is zó goed in het plaatsen van mensen op een podium. Negen acteurs, kilo’s kostuums en een berg rekwisieten, en toch is alles helder.

Er gebeuren tegelijk heel uiteenlopende dingen en je moet kiezen waaraan je je aandacht gaat geven, maar nooit krijg je het gevoel dat de details verzuipen in chaos. Het is ook allemaal zo beheerst. Maak maar eens grotesk theater, met geschminkte acteurs en spots in alle kleuren van de regenboog, zonder dat het een vermoeiend soepje wordt.

Qua techniek is De damen alweer meesterlijk. En hoe zit het met de inhoud? Volgens de KVS en Ceremonia is het allemaal begonnen met de thematiek van de priester-kunstenaar, à la Guido Gezelle. Blijkbaar is dat toch gaandeweg geëvolueerd naar een algemener stuk, over de katholieke jeugd van De Volder. Die was altijd wel voelbaar in zijn werk, maar nu is de katholieke erfenis echt het onderwerp. Dus: kaarsen, mijters, veel wierook, kazuifels en de rest van het circus.

De Volder schreef een tekst over het katholicisme zoals hij dat had meegemaakt. Die tekst diende als input voor zijn acteurs, maar is niet in de voorstelling terechtgekomen. De damen is grotendeels ,,instrumentaal’’: mooie, filmische muziek is de achtergrond voor een reeks woordeloze scènes, die triest, wreed, hilarisch, absurd of gewoon niet-te-geloven zijn. Soms spelen de acteurs gelovigen, soms geestelijken.

Geregeld komt De Volder venijnig uit de hoek. Zijn gelovigen verstikken zichzelf in vreemdsoortige rituelen. Ze springen rond als kikkers. Ze gedragen zich als kinderen zo wreed. Het onbetwiste hoogtepunt is een scène waarin het potsierlijke gezelschap, uitgedost als kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders, telkens één iemand heen en weer duwt, als de slinger van een klok. Valt de ,,slinger’’ om, dan begint het gezelschap met bellen te rinkelen. (Het is nog gekker dan u nu denkt dat het is.)

Korte tekstfragmenten brengen een rode draad in het stuk. Er spreekt een immens verlangen naar liefde uit, ook al wordt uitentreuren beklemtoond dat liefde ook maar tot pijn leidt en dat de mens sowieso de bron is van het kwaad. In de veelheid aan rituele handelingen ontstaan soms, als bij toeval, intieme aanrakingen, momenten van echt menselijk contact. De groep scheurt die meteen aan flarden, want intimiteit wordt gewantrouwd. Maar telkens weer is er dat verlangen

Zo zit je tóch nog naar mensen te kijken en niet naar uitzinnige karikaturen. De damen is niet echt een grand cru De Volder. Daarvoor valt deze zeer esthetische voorstelling inhoudelijk wat te licht uit. Een koppige dronk is het wel.

Toneelgroep Ceremonia en KVS spelen ,,De damen’’. Gezien op 15/6 in de KVS, Brussel. Daar nog te zien 22 tot 24/6 (20 uur) en op 25/6 (15 uur). Inlichtingen: 02-210.11.12.

www.kvs.be

VAN ONZE MEDEWERKER MARK CLOOSTERMANS