Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

De geur van wierook in theater? Eric De Volder geeft in De Damen kleur aan ’s mensen eeuwige schuld in het aanschijn van het alziende oog van de kerk. In den beginne gaat bij De Volder steeds één lichtje aan, zoals God ooit het duister brak. In het schijnsel van een verre kaars volgt een kus. Adam en Eva, en dan de zondeval. “De levensbronnen zijn verstopt”, predikt een proloogzegster het kwaad in de mens. Het is een van de weinige teksten in De Damen, maar hij zegt genoeg. De verdere voorstelling zal opgaan in beelden van zonde, smart, strijd en straf.

Aanstookster is de eeuwig onbevredigende liefde, maar ze kan nooit zonder de hoogwaardigheid van het kerkelijke gezag. In een centrale scène leidt een statige processie man en vrouw tot elkaar en dwingt ze tot geslachtelijke gemeenschap terwijl iedereen toe staat te kijken. “Gij lammeren Gods, ga en vermenigvuldig u”, donderen staf en mijter. En als die procreatie niet lukt, slaan ze met hun religieuze roede de echtgenoot verrot. Die autoriteit blijft niet duren. Net zoals de vrouwen eerder al ter aarde zegen in leed en wroeging gaan ook de mannelijke kerkbekleders op de knieën. Als hulpeloze speeltjes stoten ze elkaar heen en weer. Het is geen ironie, maar een existentieel gemis. Waar is God de almachtige, de reden van hun bestaan? Hij zwijgt. Hij laat het vege bestaan aan de mensen zelf, die dan maar als katten elkaars lijf afkrabben.

Aan krachtige beelden geen gebrek in De Damen. Maar omdat het centrale perspectief dat De Volders werk steeds zijn dramatische piëteit geeft hier in diverse nerveuze tableautjes uiteen breekt, durft het geheel wel eens rommelig te worden. Ook het licht en de kostuums baden in overdaad, alsof Ceremonia zich wat te zeer verlekkerd heeft op de extra mogelijkheden van de KVS-schouwburg. Het raakt gelukkig niet aan dé grote verdienste van deze abstracte, universeel menselijke worp: in tijden van moslimhaat is het goed in ‘t eigen herte te kijken.