Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Zanahoria is het Spaanse woord voor wortel. Het gelijknamige stuk van Diederik Peeters en Hans Bryssinck gaat over de spreekwoordelijke wortel die je een ezel voorhoudt om hem te doen lopen. Het is een hilarische maar soms ook pijnlijke verkenning van de fantasma’s van de hedendaagse kunst.

Enkele jaren geleden maakten Peeters en Bryssinck samen met Danai Anesiadou de culthit Chuck Norris doesn’t sleep, he waits. Op het einde van die surrealistische komedie over de mores van de bourgeoisie verscheen Peeters, verkleed als een reusachtige wortel, ten tonele. De makers waren nooit helemaal tevreden met dat beeld, omdat het maar half overeenstemde met wat ze echt voor ogen hadden. De wortel ging zo symbool staan voor het onbereikbare beeld, dat ook de maker zelf verrast.

Zanahoria werd een zoektocht naar dat ultieme beeld. Het concept was eenvoudig: het trio wilde andere kunstenaars vragen om een bijdrage te leveren aan hun werk. De gedachte was dat met die inbreng het ‘onverwachte’ en ‘onvoorspelbare’ binnen zou sluipen in hun werk, waardoor ze zichzelf dus zouden verrassen.

De procedure die de drie theatermakers daartoe bedachten, was echter extreem complex. Met tekeningen van drie Belgische kunstenaars trokken ze naar Peking. Daar zouden ze drie Chinese lookalikes vragen om de beelden te interpreteren in een performance. Drie Chinese kunstenaars zouden dan op basis daarvan een nieuwe tekening moeten maken. Met die tekeningen reisden ze naar Mexico, waar de hele procedure hernomen werd. De finale stop van het project was opnieuw Brussel.

Zoals te verwachten was, deden zich zoveel praktische problemen voor dat het project nooit helemaal van de grond kwam. Anesiadou haakte daarom af, zodat enkel Bryssinck en Peeters verder gingen met het materiaal dat ze op hun queeste hadden verzameld. Het eindresultaat is Zanahoria, een lecture-performance.

Met veel zin voor ironie betogen ze daarin dat het materiaal ook andere verschijningsvormen had kunnen krijgen, zoals een boek, een tentoonstelling et cetera. Zo steken ze de draak met het gebruik in de hedendaagse kunst om niet langer het object maar wel het artistieke proces centraal te stellen. Dat wordt op documentaire wijze gerepresenteerd.

Tragisch genoeg bleek echter veel materiaal verloren te zijn gegaan. Wat resteerde, werd slechts mondjesmaat getoond. Het schilderij van de bekende Chinese kunstenaar Wang Xingwei dat de flyer siert, krijg je bijvoorbeeld maar even te zien. Ander materiaal, zoals de conversaties van het trio, lijkt achteraf gereconstrueerd. Ter compensatie krijg je wel enkele knotsgekke acts.

Het mooie van het stuk zit in zijn onbeholpenheid. Omdat je maar geen concreet beeld krijgt van de werken die gemaakt werden, noch van de gebeurtenissen, móét je er wel over fantaseren. Op een vreemde manier bereiken Peeters en Bryssinck zo toch hun doel: dat je hun dromen in hun volle pracht kunt zien.

Zanahoria, in Vooruit Gent op 21 en 22 januari, in kc nOna Mechelen op 12 maart.

© 2010 De Persgroep Publishing