Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

De performancekunstenaar Kris Verdonck heeft voortaan een eigen gezelschap, A Two Dogs Company. Als startschot kan zijn creatie ‘Actor # 1’ tellen: hij neemt onze schepping onder de loep.

Wat als we onszelf nu eens konden heruitvinden, zonder dat er bloemetjes en bijtjes aan te pas komen? Een levend wezen dat ademt, voelt en denkt: de artificiële mens full option, zeg maar. Die vraag stelt de performancekunstenaar Kris Verdonck zich, zij het in een ietwat filosofischere gedaante, namelijk ‘hoe kan ik orde brengen in chaos?’ Samen met onder meer de filosoof Jean Paul Van Bendegem formuleert hij er in Actor #1 drie antwoorden en een epiloog bij.

In het eerste deel van de voorstelling, Mass, beweegt een melkwit rooktapijt zich ritmisch in een bassin. Wat eerst een rustig niemandsland lijkt, verandert in een mum van tijd in een apocalyptisch landschap, tot het opnieuw stilvalt en nagolft op het ritme van onze ademhaling. Zag het begin der tijden er zo uit? Of is dit de betere versie, één waarin de mens zelf de uitkomst mag bepalen? Zo gaat dat als het filosofisch wordt: het antwoord op een vraag bestaat uit twee nieuwe vragen.

In Huminid, het tweede deel van Actor #1, staat de acteur Johan Leysen op de scène. Niet helemaal zoals we hem op het podium zagen verschijnen in End, de voorstelling van Kris Verdonck die voor het Theaterfestival 2009 werd geselecteerd. In plaats van een acteur van vlees en bloed, zien we de 3D-weergave van Johan Leysen. Hij dreunt flarden van een tekst op die zijn verschijning in twijfel trekken: ‘fleshless but breathing / grey matter / empty skin’. We zien Leysen immers ademen en horen hem praten, maar mochten we onze hand uitsteken, we zouden zo door de illusie heen tasten.

Het voorlaatste deel, Dancer #3, plaatst een robot voor het voetlicht. De machine pompt zichzelf steeds heftiger de lucht in tot hij ‘struikelt’ en opnieuw moet beginnen. Het schouwspel is tragikomisch. Verdonck toont ons hoe een machine kan ontroeren en hoe snel we hem menselijke eigenschappen toedichten.

In de monoloog van Jean Paul Van Bendegem waarmee Actor #1 afsluit, licht de filosoof het onderzoek toe dat aan de voorstelling voorafging.

Met de scheppingskwestie legt de vierdelige performance ons een stevig concept voor. Meer zelfs, met Actor #1 plaatst Verdonck een debat op de scène, één dat verder reikt dan onze schepping: is theater zonder mensen mogelijk? Verdonck maakt de gewichtigheid die aan het concept kleeft, visueel waar. Hij presenteert ons drie ‘toestanden’, die minder beklijven dan die in zijn apocalyptische voorstelling End, maar ons niet minder prikkelen. En alles begint met prikkels.