Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

De Amerikaanse band Wilco lijkt een eeuwige belofte. Hun platen worden steevast onder de superlatieven bedolven, maar spreken slechts een klein publiek aan. Maar A ghost is born is anders. Niet alleen is dit veruit het beste album dat Wilco al heeft gemaakt, het laat ook een radicale koerswijziging horen.

Wilco ontstond in 1994 uit de asse van Uncle Tupelo, een van de vele bands in de VS die kritische lof niet aan commercieel succes konden paren. Vier leden van Uncle Tupelo zochten nieuwe wegen en maakten enkele platen. Bij hen voegde zich Jay Bennett, een muzikant met een groot gevoel voor popharmonieën. Wilco maakte platen, werd geloofd, maakte nog meer albums, waaronder twee in samenwerking met Billy Bragg, waarop ze teksten van Woody Guthrie van muziek voorzagen.

Nu ligt daar plots A ghost is born en alles lijkt anders. Na vijf minuten neem je de hoes vast en vraag je je af of dit misschien Crazy Horse is op een begenadigd moment. Waar Wilco op zijn vorige album nog uitgebreid op zoek ging naar experimentele effecten, klinkt deze plaat minimalistisch. Er wordt gewerkt met duidelijke gitaarriffs, die haast klassiek in mekaar zitten. Maar vooral laat deze muziek geweldig veel ruimte. Op festivals moet dit vuurwerk opleveren.

De plaat begint met een op het eerste gezicht folky song, ,,At least that’s what you said’’. Jeff Tweedy zingt stil en vermoeid over de ambivalentie van de liefde (een typisch thema). Maar na enkele minuten gaat de song bruusk over in het soort ruimtelijke gitaarimprovisatie waarvoor Neil Young zo bekend is, en waar ook The Velvet Underground graag mee uitpakte. Tussen die twee polen laveert de plaat: melodieuze folk, krachtige gitaarstructuren, en veel ,,gekleurde stilte’’.

De nieuwe koers heeft te maken met een belangrijke personeelswissel. Jay Bennett, die toetsen speelde, is vertrokken, en Jim O’Rourke is erbij gekomen. O’Rourke is sinds enkele jaren het vijfde lid van Sonic Youth. Hij maakt ook in eigen naam sterke platen. Hij produceerde en mixte deze plaat, en hij speelt ook gitaar en soms toetsen. Hij is duidelijk de katalysator van deze ,,minder is meer’’-operatie. Hij toont Wilco hoe je kracht niet uit goedkope effecten put, maar uit de eigen ziel en uit passie.

Wilco overstijgt zichzelf. Soms trekt de plaat het poppad op, dan weer zoekt ze haar heil in ruige, organische gitaarruis die haast spiritueel inslaat. Ook de teksten staan op hoog niveau door hun sobere taal en heldere boodschap. Niet te missen.

www.standaard.be