Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Ze schommelen in kleermakerszit heen en weer op de tonen van harde roffels. Alsmaar harder deinen ze op het aangroeiende tromgeroffel. We lijken in het onderdek van een klotsend galeischip te zijn beland.

De herinnering aan slavenfilms à la Amistad is niet veraf. Net als de herinnering aan het zoveelste krantenbericht over gesmokkelde drenkelingen die hun leven offerden aan de hoop op een beter bestaan. De haves and have-nots . De machthebbers en de machtelozen. Welkom in de duale samenleving, terug van nooit weggeweest.

In zijn vorige voorstelling Bâche liet Koen Augustijnen van Les Ballets C de la B die tegenstellingen al op mannenformaat zien. Maar in tijden van globalisering valt niet te ontsnappen aan schaalvergroting. Met Import export gooit Augustijnen zijn venster dan ook een stuk verder open. Hij biedt uitzicht op een wereld met mannen én vrouwen die rondtollen in een alles en iedereen omvattende cyclus van opzuigen en uitspuwen.

Voor parasitisme is dat een ideaal klimaat om welig te tieren. Voor Augustijnen de uitgelezen kans om het alomtegenwoordige spel van meesters en dienaars binnenstebuiten te keren. Dat doet hij bij wijlen treffend.

Smart en smacht

Voor het sonore decor waartegen alles zich ontvouwt, zijn – net als in Bâche – Guy Van Nueten en Steve Dugardin ingeschakeld. De eerste vervlocht vakkundig elektronica met Franstalige, barokke liefdesliederen. Contratenor Dugardin is de beminnelijke troubadour van dienst die de mengeling van smart en smacht op het podium giet. Bovendien is hij niet te beroerd om mee te stappen in de actie.

Als speelballen gooien de dansers elkaar in het rond, worden ze over de grond gesleept en in de meest onmogelijke posities geplooid. Humor en wreedheid gaan hier hand in hand. De acrobatische schermutselingen zijn soms van een lichtheid die maar moeilijk te verdragen is.

Gelukkig wordt die indruk van ,,wereldproblematiek in light-versie’’ onder het tapijt geveegd door ingetogen scènes. Ze tonen de fragiliteit van de constellatie die wordt opgebouwd, in vol ornaat. Want je mag heus wel eens lachen met een warrige kerel die met een motor op zijn rug in het rond dartelt of met een sequentie die een opgestoken middelvinger naar een grotesk niveau tilt.

Maar wanneer de gekooide nervositeit uit de lichamen schreeuwt, de publieke vernedering tastbaar is en de eigen identiteit steeds toonvaster gekolonialiseerd wordt, dan neemt die lach razendsnel af. Dit is bittere ernst.

Wanneer je grote, prangende kwesties verkleint tot bevattelijke brokjes, kan zich al snel een hellend vlak aftekenen dat verglijdt in anekdotiek. Of nog erger, het moraliserende vingertje. Import export houdt zich echter staande door een goed uitgekiende dosering, die je tussen de grollen, oorstrelende muziek en zinderende danspassages door subtiel met de neus op de feiten drukt.

Naar het einde toe lijkt het wel alsof de laatsten de eersten zullen zijn, en daarmee basta. Maar de coda die Augustijnen er nog aan breit, maakt je er pijnlijk van bewust dat kijken naar scheefgetrokken machtsverhoudingen geen vrijblijvende activiteit is. Net zomin als de aanschouwing van het leed van anderen. En ineens geloof je het van a tot z.

www.standaard.be