Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Het blindenrestaurant van de Vooruit draait de rollen om: blinde obers helpen u er door het donker.

Een afspraak op restaurant met een collega en twee mensen van de organisatie Blindenzorg Licht en Liefde. Een van hen is blind, maar dat valt niet op. In het blindenrestaurant is het voor iedereen even stikdonker.

We schuifelen naar onze tafel. Een ober, Herman, brengt me tot aan mijn stoel. Voor hem is er niets aan de hand, want ook hij is blind, net als alle obers hier. Voor een keer begeleiden zij de zienden in plaats van omgekeerd. Een mooi idee, overgewaaid uit Zwitserland.

Minstens even interessant is het neveneffect van dat idee: er is geen kat die je ziet. Het is frappant hoeveel je normaal, zelfs tijdens een vrijblijvend etentje, puur voor de uiterlijke schijn doet. Je buik intrekken, handen op tafel, ellebogen eraf, je jasje aanhouden ook al zweet je je te pletter, je haar goed leggen, constant je lichaamstaal bijsturen. Dat hoeft nu niet.

Het werkt bevrijdend en staat een beetje haaks op de idee dat je je inleeft in de positie van een blinde. Die voelt zich allicht net dubbel zo hard bekeken en heeft het extra moeilijk als hij op restaurant gaat, besef ik wanneer ik op de tast aan mijn eten begin. Het is een soort vis met een vreemde textuur en een smaak die moeilijk thuis te brengen valt. Het is moeilijker om te beslissen of je iets lekker vindt, als je het niet kunt zien.

Tussen de gangen in is er muziek. De pianist kondigt zich aan, een stemmetje ergens in het midden van de zaal, op zoek naar een publiek. Maar zodra hij de toetsen aanraakt, is er alleen nog zijn pianospel. Mooie muziek wordt nog mooier in het donker en de ballades van Brahms die Daan Vandewalle speelt, zijn heel geschikt om dat te bewijzen.

Na de maaltijd, als we in de voorzichtig verlichte wintertuin nakaarten, is Vandewalle nog aan het bekomen. ,,Die twintig minuten leken een uur’’, vertelt hij. ,,Sommige dingen worden heel moeilijk als ik niets zie. Maar je hersens passen zich aan, je tastzin gaat harder werken. En het publiek is geconcentreerder.’‘

En Herman, is die opgelucht na zijn eerste avond als volleerde ober? ,,Ik was direct op mijn gemak. Op kantoor halen we om de beurt koffie voor elkaar, ik was het dus al een beetje gewoon.’‘

Herman Caulier werkt bij de KBC, een gewone kantoorbaan met een aangepaste computer. Via de organisatie Zicht op Cultuur hoorde hij dat er blinde kandidaat-obers gezocht werden. De ploeg oefende drie keer, één keer kon ze proefdraaien in de Vooruit. ,,Het concept is prettig. Mensen laten kennismaken met blindheid hoeft niet zwartgallig te zijn.’‘

www.standaard.be