Arts Centre Vooruit, Ghent, Belgium

Geen toeters of bellen, alleen maar de liefde

Een knallende verjaardagsfuif voor 25 jaar Behoud de Begeerte werd de première van Saint Amour niet. Wel een feest van de goede smaak. Met een strakke en sobere ode aan de liefde via woord en muziek bleef het cultuurcentrum voor literatuur helemaal trouw aan zichzelf.

Gevestigde waarden als Peter Verhelst en Erwin Mortier deelden het podium met ‘ontdekkingen’ Thomas Gunzig en Claire Castillon. Al stalen vooral Bart Chabot en zangeres-violiste Liesa Van der Aa de show.

Een dubbelscherm als een opengevouwen boek, op de ene bladzijde ‘Saint, op de andere ‘Amour’. De letters maken plaats voor hyperkinetische beelden, waarop regels van Peter Verhelsts gedicht Kijken in de flits voorbijschuiven. De stem van de dichter weerklinkt. “Alleen als we vallen, hebben we het hart van de zon bereikt.” Het gedicht komt uit Nieuwe sterrenbeelden, de mooiste bundel van 2008 volgens de jury van de Herman de Coninckprijs.

Een waardiger begin van Saint Amour is nauwelijks denkbaar. Meteen maakt het duidelijk waar deze editie om draait: de liefde en niks dan de liefde, sober bezongen in woord en muziek. En dat voor een feesteditie. Wie voor de 25ste verjaardag van organisator Behoud de Begeerte een even exuberant feest als de vijf uur durende marathon bij de viering van zijn 20ste had verwacht, komt van een kale reis terug. Wel blijft het cultuurcentrum helemaal trouw aan de missionstatement die het zich van bij het begin stelde: strakke literaire voorstellingen maken met een mix van grote namen en ontdekkingen.

Tot die laatste categorie behoort zeker de Franstalige Brusselaar Thomas Gunzig. Hij leest De giraf , het verhaal van een echtelijke ruzie die wel heel absurde trekjes krijgt wanneer de man een dode giraf vindt in zijn tuin en het probleem met Poolse arbeiders en slijpschijf tracht op te lossen. Ook die andere vertegenwoordiger van de Franstalige letteren, Claire Castillon, snijdt het thema miserie tussen man en vrouw aan, en ook zij hanteert de slijpschijf. In haar verhaal Dood aan de rat is de man een manipulatief zwijn, de vrouw een zielige sloor. De vrouw in de rode jurk voor ons blijkt een demon, maar dan wel één die kan schrijven.

Bij een verjaardag moet je even verwijlen in het verleden – aan die ijzeren wet ontsnapt ook Saint Amour niet. En daarom brengt Ramsey Nasr een ode aan de betreurde Hugo Claus, jaren een vaste gast op Saint Amour, en aan Wannes Van de Velde. Voor Claus brengt hij het eerste en het laatste gedicht van de cyclus ‘Een vrouw’ uit De Oostakkerse gedichten, voor Van de Velde zijn intussen bekende stadsgedicht De changeur. De brok in de keel is er niet minder om.

Voor het showelement zorgt de Nederlandse rock-’n rolldichter Bart Chabot. Niet al zijn ironische stukjes en puntige gedichten schieten raak, maar hij brengt ze alsof zijn leven ervan afhangt en dat maakt zijn act onweerstaanbaar. Wanneer het licht opeens uitvalt (“Jongens, dit is wel erg donker, hoor!”) lost hij dat meesterlijk op – gewoon een zaklamp uit de zaal halen en doordoen. En dan is er nog dat meisje in het groene jurkje. Liesa Van der Aa maakt met enkel haar stem en haar viool live eigen composities. De combinatie van haar aandoenlijke dictie van het Engels, haar breekbare stemgeluid en haar grillige vioolspel maakt indruk. De muzikale verrassing van de avond, meer nog dan de engelenstemmen van het internationaal vermaarde Huelgas Ensemble, dat later aantreedt.

Erwin Mortier, die met Godenslaap volgens velen dé roman van 2008 schreef, sluit de avond af. Fluisterend haast geeft hij stem aan zijn stokoude hoofdpersonage Helena, die de liefde voor haar Britse minnaar uit de Eerste Wereldoorlog nog altijd in elke vezel van haar lijf voelt. Ingetogen maar intens. Zoals deze hele Saint Amour.

www.demorgen.be