www.vooruit.be

Tussen realiteit en droomwereld

 

Description

Voor wie ook maar een beetje cinefiel is, zijn films als ‘Scanners’, ‘The Brood’, ‘Videodrome’ en ‘Rabid’ regelrechte classics. Briljante prenten met een nog steeds ongeziene mix van horror, science fiction, zwarte komedie, psychologische thriller en arthouse. Bovendien kwamen ze allemaal uit de koker van één man: David Cronenberg. En opvallend, de Canadese regisseur deed voor zowat elke film een beroep op vaste huiscomponist Howard Shore. Tijdens het openingsconcert van Vooruit & Film Fest Gent gaat het spannendste combo van het moment STUFF. aan de slag met Shores muziek.

 

Broodje draak

David Cronenberg, de koning van de body horror, weet als geen ander universele thema's aan te snijden die meteen onder je huid kruipen. Elke Cronenberg-film bevat minstens één scène die op je netvlies gebrand wordt. Vraag maar aan Andrew Claes, saxofonist bij STUFF. én fan van het eerste uur. “De eerste Cronenberg die ik echt bewust gezien heb is 'eXistenZ'”, begint Claes. “Ik herinner me nog heel goed de intrigerende poster van die film. Ik zag de film in de bioscoop en werd gewoon weggeblazen. Het was futuristisch maar vol organische vormen, vreemde hybrides en virtual reality. Na die openbaring begon ik zijn andere films ‘The Brood’ en ‘Scanners’ te checken.”

“Mijn favoriete Cronenberg-scène komt trouwens uit 'eXistenZ'. Het hoofdpersonage krijgt een soort van draak geserveerd. Kokhalzend eet hij die op, om vervolgens met de beenderen een soort van scifi-revolver te knutselen en iemand neer te schieten. Zoiets heb ik nog nooit gezien in een andere film: compleet origineel, onvoorspelbaar en niet te vatten.”

 

Haarspeldbocht

De films mogen dan wel uitzonderlijk en uniek zijn, dat geldt evenzeer voor de soundtracks van Howard Shore. Op ‘The Dead Zone’ na schreef Shore voor elke Cronenberg-film de muziek. Op Vooruit & Film Fest Gent deconstrueert STUFF. een aantal van die iconische soundtracks, om via improvisatie tot iets nieuws te komen.

Claes: “In het conservatorium koos ik voor de optie Film Score. Daarin kwam Howard Shore uitgebreid aan bod. Filmmuziek is iets heel dankbaars om te maken, want heel bepalend voor een film. Een scène kan een compleet andere betekenis krijgen als je de muziek verandert. Filmmuziek is tegelijkertijd een zeer ondergewaardeerd genre. Ook Shore zelf krijgt niet het krediet dat hij verdient.”

“Howard Shore componeert eigenlijk op een heel klassieke manier: hij gebruikt traditionele filmscore-middelen, schrijft alles uit op piano, en een orkest of ensemble voert het uit. Maar dan kan hij plots een scherpe haarspeldbocht aansnijden. Neem ‘Naked Lunch’, waar het orkestrale stuk ineens omschakelt naar de freejazz van Ornette Coleman en Marokkaanse Gnawa: dat lijkt geschift op papier maar het werkt wonderwel. Net zoals in een film die zich afspeelt tussen realiteit en droomwereld kan Shore heel goed datzelfde gevoel oproepen, op een heel subtiele manier.”

“Dat hybride en organisch-futuristische in het werk van Shore én Cronenberg vormt ook de ziel van STUFF.”, stelt de saxofonist. ‘Wij zijn altijd heel erg bezig geweest met slaapkamerproducties, op één computer gemaakt en toch funky klinkend. Denk aan Flying Lotus, Aphex Twin en Luke Vibert: dat is het soort muziek dat wij maken, maar dan live met een band. STUFF. ontstaat uit die organische versmelting tussen jazz en dance, tussen luisteren en dansen.”

 

One-trick pony

Howard Shore is een monument in de wereld van de filmmuziek: naast zijn werk voor Cronenberg creëerde hij soundtracks voor onder meer ‘Se7en’, ‘Gangs of New York’ en ‘The Departed’. “Maar die scores voor Cronenberg zijn toch speciaal”, werpt Claes op. “Helemaal anders dan zijn werk voor bijvoorbeeld ‘The Lord of the Rings’: ook heel goed maar volledig anders.”
“Je kan ook alleen maar respect hebben voor het vakmanschap van Shore. Hij heeft geen herkenbare stijl waarbij je na drie tellen weet wie het is. Iets wat bijvoorbeeld bij een Danny Elfman (componeerde soundtracks voor o.a. ‘Edward Scissorhands’ en ‘Sleepy Hollow’, nvdr.) wel het geval is. Howard Shore cijfert zichzelf eerder weg, staat in dienst van het medium. Hij staat trouwens bekend voor zijn strenge selectie van scripts waar hij composities voor maakt. Zijn integriteit is een bron van inspiratie voor STUFF.: ook wij willen geen one-trick pony zijn.”

 

Collectief project

STUFF. speelt die eenmalige geïmproviseerde score in een Cronenbergiaanse video-installatie, ontworpen door Frederik Jassogne en Bart Moens van Hangaar. “De keuze om met Frederik en Bart te werken lag voor de hand. Ze kregen al carte blanche voor de clip van 'axlotl' (een nummer op hun nieuwe plaat ‘old dreams new planets’, nvdr.) en voelden precies aan wat wij wilden. Op basis van de hoes maakten ze een prachtig gestileerde clip met de juiste kleuren, abstract maar toch ook heel concreet.”

“Bart en Frederik zijn mensen die een waaier aan opties meenemen rond de tafel, en uiteindelijk iets ontwerpen dat past bij het project. Ze willen niet zomaar hun eigen idee doorduwen, én ze vormen een collectief project dat het individuele overstijgt. Net zoals STUFF. eigenlijk.”

 

tekst: Wouter Vanhaelemeesch

Written on 08.09.17