www.vooruit.be

“Het vermogen van samenwerken is onbetaalbaar”

  •    
  •    
  •    
  •    
  •    
         
previous
next

Description

Hoe zou de toekomst er uitzien mochten sociale, economische, ecologische utopieën samenkomen en kunst en ambacht zich opnieuw verenigen? Het zou iets onbetaalbaar schoons zijn, niet? Geen wonder dat Kunstencentrum Vooruit in het kader van ‘possible futures’ aanklopte bij het gentse vormgeverscollectief ONBETAALBAAR.

ONBETAALBAAR omschrijft zichzelf als een onderzoeksproject geboren uit liefde voor objecten. Het is zowel een werkplaats als denktank, een plek waar meubelmakers, stoffeerders, schrijvers, filosofen, bricoleurs, product designers, restaurateurs, grafisch vormgevers – werkers en denkers - elkaar vinden in een materialisme met emotie. Ze geven oude afgedankte spullen, de sans papiers onder de voorwerpen, een nieuwe identiteit en waarde maar ze ontwerpen ook nieuwe gebruiksvoorwerpen die oplossingen voor alledaagse actuele problemen bieden.

Sophie De Somere: “We nodigen mensen uit om na te denken over wat we wegwerpen, stil te staan bij het verhaal en de identiteit van een object, geconfronteerd te worden met de echte kosten van een goed gemaakt voorwerp en mee te brainstormen over hoe we nieuwe dingen beter kunnen maken op een menselijke manier,” zegt Sophie De Somere, mede-oprichtster en drijvende kracht achter ONBETAALBAAR.

 

Het eerste project De Veiling der Dingen werd een jaar geleden gelanceerd in de gebouwen van het Antwerpse Troubleyn tijdens de T h e a t er ma k e r-week. Daarin hielden de makers een ‘open atelier’ en zochten naar een dynamisch alternatief meetingpoint waarin theatermakers, schrijvers, denkers en doeners samen tot iets tastbaars zouden komen. Dat tastbare resulteerde in een reeks objecten, nieuwe vormen getransformeerd of samengesteld uit oude spullen, met telkens een paspoort met hun herkomst en hun achterliggend verhaal. Gedurende een hele week konden we de makers aan het werk zien en op de laatste dag presenteerden ze hun werk op Veiling der Dingenwaar alle voorwerpen met hun nieuwe identiteit/paspoort verkocht werden.

In een tweede fase bracht ONBETAALBAAR De Veiling Der Dingen tijdens het openingsweekend van het nieuwe Oostendse cultuurcentrum De Grote Post. Waar in Troubleyn het verenigen van kunstenaars uit verschillende disciplines centraal stond, wilden we daar de band tussen de inwoners van Oostende versterken. Mensen brachten oude spullen binnen, ons atelier maakte er nieuwe objecten van, die daarna werden geveild en een nieuwe eigenaar kregen. We brachten letterlijk in kaart hoe die objecten mensen met elkaar verbonden. ONBETAALBAAR stelt met De Veiling Der Dingen geen vaste format voor, maar maatwerk dat aansluit op de specifieke behoeften van een plek, een project.”

 

Een project op maat, dat brengt ONBETAALBAAR ook in Vooruit.

“Het was in het kader van de viering van 100 jaar Vooruit niet meer dan logisch om met de objecten die deze geschiedenis met zich meedragen aan de slag te gaan: afgedankte kantoormeubelen, oude deuren, de typische houten stoeltjes in het café, de vele verloren voorwerpen… . Maar meer dan enkel in het materiële komen geschiedenis en toekomst hier samen, in de idealen die de Vooruit uitgedragen heeft en nog steeds uitdraagt: het idee van de coöperatieve werking. Net zoals Vooruit in zijn beginjaren ook ging over dit collectieve gedachtegoe: van de ambacht om samen brood te bakken tot samen feest vieren."

"We hebben ons dan ook niet met onze ONBETAALBAAR-ploeg opgesloten in ons TIJDELIJK atelier in de oude snoepwinkel naast Vooruit. We zijn daarentegen verbindingen gaan zoeken met allerlei initiatieven zoals Atelier Dubbeloo die de afvalresten van leer bewerkt. Of Sara Vrugt die van borduren een sociaal gegeven maakt door mensen samen in de opperste concentratie van het borduren hun verhalen te laten delen. Zij realiseert voor Vooruit een tafelkleedjes-project vanuit het idee dat iedereen wel zo’n tafelkleedje in zijn bezit heeft, dat je liever kwijt dan rijk bent omdat er vlekken opzitten. Zij zamelt deze tafellakens, maar liet ze zelfs speciaal voor Vooruit nieuwe met extra vlekken zeefdrukken. De vlekken waren een feest, een aanzet om creatief te zijn en te borduren met garen rond en op de vlekken. Het ecologisch besef dat er teveel zomaar wordt weggegooid, is iets wat we delen."

Jullie zijn ook betrokken bij het Green Bastards Project dat het nieuwe terras van Vooruit omtovert tot een groene oase.

"Willem Van Gucht, de tuinier achter Green Bastards, die oude vergeten planten terug nieuw leven wil geven, was op zoek naar een vormgever voor zijn ‘tuinterras’. Net zoals we voor onze projecten doen, werkten we een heel concept/naam en plan uit om de boodschap van Willem - het belang van de biodiversiteit - aan te kaarten. Net zoals we met onze objecten doen, hebben we de planten paspoortjes gegeven. We hebben bovendien samen een groen manifest, een insectenhotel, een wormenbak ontwikkeld alsook een zadenruilbeurs geïnstalleerd vanuit het idee ‘laat deze planten voortleven en geef hun nieuwe zaad verder door’. Het is intussen een mooi en veel uitgebreider verhaal aan het worden want Vooruit wil het verder zetten over de seizoenen heen op het terras, in de stad en zelfs buiten Gent."

"Het mooie is dat Green Bastards veel meer geworden is dan louter een project rond ecologie. Neem nu bijvoorbeeld de “planttrekker” die we hebben gemaakt: een soort planthanger gemaakt uit touw en een omgekeerde wijnfles voor watertoevoer. De macramétouwen zijn tot stand gekomen met de hulp van Made By Oya (Oya verwijst naar een Turkse haaktechniek). Dit is een organisatie aan de Muide waar vrouwen van verschillende etnische afkomsten samen textiel maken en bewerken. Het proces van de flessenhals haalden we dan weer bij Fabriek Romantiek, voor sommige misschien wel gekend van de televisie met de gedreven Caroline Verbrugge. Zij was te gast samen met Titus Devoogdt op het Repareerfeest en in het lenen van ons werkmateriaal leerden we elkaar kennen. De lontjes, ten slotte, waarmee de plantjes water opzuigen, leenden we bij Maison Caro. De plantjes zelf komen uit de Green Bastardstuin en van bij Congee Soiree. In één enkel object komen zo vele partners samen en dat maakt iets echt ONBETAALBAAR voor ons.”

Op 26 oktober plannen jullie een grote Veiling der Dingen waar mensen al die objecten kunnen kopen. Maar je hoeft niet per se diep in je portemonnee te tasten voor iets ONBETAALBAARS.

“Ja, je kan deze keer ook dingen kopen, maar niet enkel met euro’s, via de Cooperette van Vooruit is het ook mogelijk om met ‘diensten’ te betalen: dat kan gaan van het babysitten op kinderen van artiesten en medewerkers, tot het schoonmaken van hun atelier, ... Kortom, je eigen kunnen inbrengen: een website van een artiest verzorgen of een lekkere maaltijd voor hen voorbereiden. Alles is mogelijk. Een van de meest succesvolle diensten waar nu al velen voor gewonnen zijn, is de BOB-campagne waarbij je met je favoriete maker een avondje op café mag gaan, enige voorwaarde is: niet drinken en de artiest nadien veilig thuis afzetten."

Geloof je in de coöperatieve als een werkbaar economisch model?

“Ik geloof in de versterkend kracht van samenwerken en mensen en dingen met elkaar te verbinden. Of het als economisch model werkbaar is en het bestaande systeem kan vervangen, dat weet ik niet. Maar ik wil op zijn minst die uitdaging aangaan, sensibiliseren, een alternatief aanbieden, samen een zaadje planten in iemand zijn gedachten en zo misschien een kleine mentaliteitswijziging veroorzaken. Geen beeldenstorm maar een butterfly-effect, daarin schuilt volgens mij een mogelijke toekomst: in de kleine revoluties.”

door: Liv Laveyne

Written on 30.09.13